KHoa hoc.jpg
 Giải thưởng Khoa học ASEAN - Hoa Kỳ dành cho Nữ giới không chỉ hướng tới việc ghi nhận những thành tựu khoa học nổi bật mà còn thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học.

Ngày 14/10, tại Đà Nẵng, cuộc họp lần thứ 21 Hội đồng Tư vấn cho Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (BAC-21) đã diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị của Ủy ban ASEAN về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (COSTI) do Bộ Khoa học và Công nghệ đăng cai tổ chức.

Tại cuộc họp, các đại biểu cũng xem xét tiến độ thực hiện những kết quả ưu tiên kinh tế năm 2026 và tình hình chuẩn bị các kết quả cần đạt hằng năm năm 2027, làm cơ sở để tư vấn, kiến nghị COSTI.

Các sáng kiến này tập trung vào hợp tác vũ trụ, trí tuệ nhân tạo trong y tế và chuyển giao công nghệ.

Các đại biểu cũng thảo luận về cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực hiện APASTI 2026–2035, bảo đảm Kế hoạch được triển khai thực chất, có kết quả đo lường được.

Chiều 14/10, Hội nghị lần thứ 90 Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN đã khai mạc phiên toàn thể.

Trong khuôn khổ phiên toàn thể Hội nghị lần thứ 90 Ủy ban ASEAN về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã đã diễn ra Lễ trao Giải thưởng Khoa học ASEAN-Hoa Kỳ dành cho Nữ giới (ASEAN-U.S. Science Prize for Women) năm 2026.

Tại Lễ trao giải, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Hà Thị Thanh Hương của Việt Nam giành Giải Nhất ở hạng mục giữa sự nghiệp (Mid-Career).

Giải vinh danh tại hạng mục này thuộc về Tiến sỹ Latifah Nurahmi của Indonesia. Ở hạng mục cao cấp (Senior) có giải Nhất thuộc về TS. Joanne Ngeow của Singapore và giải Vinh danh thuộc về TS. Wai Yie Leong của Malaysia.

Trước đó vào năm 2017, Việt Nam từng có nhà khoa học đoạt giải là TS. Nguyễn Thị Hiệp.

Giai thuong.jpg
Bà Hà Thị Thanh Hương nhận Giải Nhất ở hạng mục giữa sự nghiệp tại Giải thưởng Khoa học ASEAN - Hoa Kỳ dành cho Nữ giới 2026. 

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Hà Thị Thanh Hương từng tốt nghiệp thủ khoa ngành Công nghệ Sinh học tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên.

Sau đó Phó Giáo sư, Tiến sỹ Hà Thị Thanh Hương tốt nghiệp tiến sĩ tại Đại học Stanford (Mỹ).

Bà Hà Thị Thanh Hương hiện là Trưởng Bộ môn Kỹ thuật mô và Y học tái tạo, Khoa Kỹ thuật Y sinh, Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Giải thưởng Khoa học ASEAN-Hoa Kỳ dành cho Nữ giới được thành lập năm 2014 trong khuôn khổ Ủy ban ASEAN về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo.

Giải thưởng này không chỉ hướng tới việc ghi nhận những thành tựu khoa học nổi bật mà còn thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học.

Đây cũng là một cơ chế hợp tác khoa học, công nghệ giữa ASEAN và Hoa Kỳ, với sự tham gia của khu vực tư nhân.

Đối tượng tham gia giải là các nhà khoa học nữ có bằng tiến sĩ trong lĩnh vực khoa học ứng dụng, mang quốc tịch một trong 11 nước ASEAN.

Giải thưởng gồm hai hạng mục: giữa sự nghiệp dành cho nhà khoa học từ 45 tuổi trở xuống và cấp cao dành cho nhà khoa học từ 46 tuổi trở lên. Mỗi hạng mục có một giải nhất trị giá 12.500 USD và một giải vinh danh trị giá 5.000 USD.

Theo quy trình xét chọn, mỗi quốc gia ASEAN lựa chọn một ứng viên cho từng hạng mục tham gia vòng tuyển chọn khu vực.

Hội đồng khu vực chọn hai ứng viên mỗi hạng mục vào vòng chung khảo, nơi các nhà khoa học trình bày nghiên cứu trong thời lượng 5 phút.

Các chủ đề của giải thưởng được thay đổi hằng năm, bám sát những vấn đề khoa học và phát triển nổi bật.

Những năm gần đây, giải tập trung vào AI trong y tế và an toàn năm 2022, điện khí hóa năm 2023, khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu năm 2024 và AI tạo sinh phục vụ quản lý nước thông minh năm 2025.

Chủ đề năm 2026 là AI vì hệ thống y tế bao trùm và có khả năng chống chịu tại ASEAN với các định hướng: chẩn đoán hình ảnh, y học cá thể hóa, công bằng y tế, phát triển thuốc, y tế số và ứng phó đại dịch, sức khỏe tâm thần.