Sáng nay, tại Trụ sở Trung ương Đảng, hội nghị lần thứ 15 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa 13 họp phiên bế mạc. Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu bế mạc hội nghị.
Mấy ai trong chúng ta vào ngày 1/1/2025 có thể hình dung hết được những gì sẽ diễn ra trong năm với cả hệ thống chính trị. Nhiều thay đổi cả về tổ chức bộ máy, cả về con người trong bộ máy đã diễn ra. Những con số về giảm tổ chức, giảm con người trong bộ máy, giảm chi phí hành chính ít nhiều nói lên kết quả ban đầu của những thay đổi này.
Cuộc cải cách tổ chức lớn nhất
Nói một cách ngắn gọn, 2025 là một năm sôi động, một năm đầy biến động với cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy.
Lịch sử đất nước ta đã chứng kiến 2 cuộc cải cách hành chính lớn dưới thời vua Lê Thánh Tông (1442-1497) và vua Minh Mạng (1791-1841). Xét về quy mô và phạm vi, có thể xếp cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy diễn ra trong năm 2025 là cuộc cải cách tổ chức lớn thứ 3 trong lịch sử phát triển của đất nước. Mặc dù về mặt thời gian là cuộc cải cách lớn thứ 3 theo thứ tự nhưng xét tổng thể và so sánh với 2 cuộc cải cách lớn trước đó, có thể xem cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy năm 2025 là cuộc cải cách tổ chức lớn nhất trong quá trình phát triển của đất nước cho đến nay.
Không lớn nhất sao được khi mà tất cả các bộ phận cấu thành của hệ thống chính trị, bao gồm hệ thống tổ chức của Đảng, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội, hệ thống tổ chức Nhà nước với bộ máy lập pháp, tư pháp và hành pháp ở cả cấp Trung ương và địa phương đều được sắp xếp tinh gọn lại, giảm đi rất nhiều đầu mối. Không lớn nhất sao được khi mà từ 63 nay chỉ còn 34 tỉnh, thành, bỏ toàn bộ cấp huyện và từ hơn 10.000 đơn vị hành chính cấp xã nay chỉ còn 3.321 xã, phường.
2025: Năm đầy hy vọng cho tương lai của dân tộc
Đấy là xem xét trên bình diện trong nước. Nay mai chắc sẽ có những nghiên cứu sâu hơn xem xét trên bình diện quốc tế, để xem cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy 2025 ở nước ta có thể so sánh như thế nào. Nhưng điều dễ dàng nhận ra là trong vòng mươi năm trở lại đây, hầu như không nước nào có những thay đổi, cải cách tổ chức bộ máy Nhà nước với quy mô và phạm vi lớn giống như Việt Nam ta vừa qua.
Và như một lẽ thông thường, việc giảm tổ chức, gọn đầu mối đương nhiên là đụng chạm, là ẩn chứa biết bao suy tư, trăn trở. Nhập 2 bộ thì tất nhiên chỉ còn 1 bộ trưởng, ít thứ trưởng đi và vụ trưởng cũng vậy. Tương tự là nhập tỉnh, đụng chạm tới từ bí thư, chủ tịch tỉnh, đến giám đốc sở, chủ tịch huyện… Và thêm vào đó là câu chuyện bí thư, chủ tịch tỉnh không là người địa phương. Rất tự nhiên là họ phải nghĩ đến việc của mình, ghế của mình nếu nhập tổ chức, nếu không ở lại địa phương mình thì đi đâu.
Cuộc sắp xếp tổ chức lần này đụng chạm đến hầu như tất cả những ai đang làm việc trong cả hệ thống. Người đang làm ở huyện thì về xã, người đang làm không đáp ứng công việc phải ra khỏi bộ máy. Rồi cả những người thấy chính sách giảm biên chế lần này quá ưu ái, quá vượt trội thì cũng xin ra và được ra, để lại cho những người ở lại làm việc biết bao suy tư hỗn độn. Rõ ràng là không đơn giản để "giải quyết", để thoát ra được những suy tư kiểu này.
Đấy là quan, còn dân thường thì sao? Dân thường cũng suy tư. Nói cái đơn giản nhất là những cái tên, những địa danh quen thuộc bao đời nay sẽ biến mất. Và gắn với cái biến mất là cái tên mới của tỉnh, của xã, của phường được sinh ra qua sáp nhập.
Rồi đến những cái suy tư lớn hơn và cái lớn nhất ẩn rất sâu trong tâm khảm con người chính là: Làm như vậy có được không nhỉ? Làm như vậy có tốt hơn không? Có người nói ra điều này nhưng cũng có rất nhiều người không nói thẳng ra như vậy.
Và rất may, gần một năm trời với những thay đổi to lớn và sâu sắc trong tổ chức bộ máy của cả hệ thống chính trị, ít nhiều cũng đã làm giảm đi những suy tư, trăn trở như vậy. Những gì đã đạt được bước đầu của cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy, cùng với những thay đổi quan trọng trong hoạch định chính sách của Đảng, đã và đang tạo dựng những cơ sở vững chắc cho bước phát triển mới của đất nước.
Chính vì vậy, năm 2025 cũng là năm đầy hy vọng cho tương lai của dân tộc. Điều đó có nghĩa là nhắc đến 2025 không chỉ là năm của cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy mà còn là năm với thay đổi quan trọng khác, mà trước hết là trong việc hoạch định chính sách cho sự phát triển của đất nước.
Tăng tốc, bứt phá để vươn mình
Tiếp theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong năm 2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.
Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh ý nghĩa của 4 nghị quyết này, coi đây là 4 nghị quyết đột phá, là "bộ tứ trụ cột" đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.
Hy vọng vào sự phát triển tốt hơn của đất nước lại được củng cố thêm khi mà vào cuối năm cũng là sự kết thúc không thể tốt hơn công việc chuẩn bị cho Đại hội lần thứ 14 của Đảng sẽ diễn ra vào tháng 1/2026.
Nếu như lãnh đạo một đất nước, quản trị một quốc gia giống như chơi cờ thì năm 2025 đã tạo lập được một thế cờ vững chãi với những quân cờ được bố trí khá bài bản, liên kết với nhau theo một cách vi diệu để tạo ra những nước đi thông minh, hướng dần tới thắng cờ chung cuộc. Phải bản lĩnh và trí tuệ đến đâu mới có thể tạo dựng được một thế cờ như vậy. Vấn đề chỉ còn là chúng ta vào cuộc cờ này năm 2026 và các năm tiếp theo như thế nào. Chúng ta không thể vào cuộc từ từ với kết quả từ từ mà phải tăng tốc, bứt phá để vươn mình đạt được những đột phá trong phát triển của đất nước.
Tổng Bí thư nêu rõ thống nhất xác định phương châm của năm 2026 là “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”. Năm 2025 hoàn thành giai đoạn “khởi động, chạy đà”, năm 2026 phải chuyển ngay sang “tăng tốc”.
.svg){kind=icon}
