Ứ thừa điện gió, điện mặt trời: Lỗi tại quy hoạch

Vì lượng điện năng lượng tái tạo tăng cao cho nên EVN đã giảm huy động các nguồn điện truyền thống như điện than, khí, thủy điện, đặc biệt lượng điện than giảm đáng kể.

Tăng dùng điện mặt trời, điện gió

Tại buổi chia sẻ thông tin với các chuyên gia về tình hình vận hành hệ thống điện ngày 4/5, ông Nguyễn Đức Ninh, Giám đốc Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia - A0 (Tập đoàn Điện lực Việt Nam - EVN) chia sẻ: Covid-19 xảy ra khiến nhu cầu sử dụng điện giảm. Sản lượng điện thực tế năm 2020 là 247 tỷ kWh, tăng trưởng phụ tải ở mức 3%.

“Đó là con số rất thấp. Nếu không xảy ra dịch Covid-19 thì tăng trưởng thấp cũng vẫn ở mức 9-10%”, ông Ninh nói.

Trong khi đó, năm 2020 chứng kiến sự bùng nổ của điện mặt trời. Cả năm 2020, sản lượng điện năng lượng tái tạo khai thác được là 12 tỷ kWh, cho dù kế hoạch ban đầu chỉ là trên 10 tỷ kWh.

{keywords}
Đầu tư điện mặt trời gặp những cú sốc không ngờ.

Sang năm 2021, Covid-19 tiếp tục ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng điện. 3 tháng đầu năm, tăng trưởng phụ tải cũng chỉ trên 5%. Sang tháng 4, mức tiêu thụ điện tăng cao hơn, do đó trong 4 tháng đầu năm nay, tăng trưởng phụ tải xấp xỉ 7,92%.

Việc cung ứng điện từ nay đến hết năm 2021 phụ thuộc vào diễn biến dịch bệnh và chính sách của Chính phủ. Song, nguồn năng lượng tái tạo vẫn được huy động ở mức cao. Cụ thể, theo ước tính của A0, năm 2021 có thể khai thác 32 tỷ kWh điện tái tạo, gấp hơn 2 lần năm 2020.

Vì lượng điện năng lượng tái tạo tăng cao nên EVN đã giảm huy động các nguồn điện truyền thống như điện than, khí, thủy điện; đặc biệt lượng điện than giảm đáng kể.

Tại một số thời điểm, 8.000MW thủy điện ở miền Trung và miền Nam gần như ngừng phát để ưu tiên huy động nguồn điện từ năng lượng tái tạo.

Mặc dù công suất lắp đặt của điện gió, điện mặt trời lên đến hơn 20.000MW, chiếm 30% công suất lắp đặt toàn hệ thống, nhưng sản lượng điện từ nguồn này cũng chỉ chiếm 12%. Do vậy, về cơ bản, nguồn cung hệ thống điện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào các nguồn điện truyền thống như thủy điện, nhiệt điện.

Tuy vậy, ở một số thời điểm, khi nhu cầu sử dụng điện thấp (buổi trưa, các ngày cuối tuần, nghỉ lễ tết), điện mặt trời, điện gió vẫn phải chịu cảnh cắt giảm công suất. Ông Ninh nhấn mạnh đây là do vấn đề khách quan, không mong muốn để đảm bảo an toàn hệ thống.

Nguyên nhân chính là việc phát triển điện gió, điện mặt trời chưa đồng bộ đầu tư các công trình lưới, kinh tế chững lại và ảnh hưởng sâu rộng bởi dịch Covid-19.

Lũy kế 4 tháng đầu năm, với điện mặt trời trang trại, EVN phải cắt giảm 447,5 triệu kWh, chiếm 13,3% sản lượng điện mặt trời. Dự kiến cả năm 2021, tập đoàn phải cắt giảm 1,25 tỷ kWh, chiếm 9% sản lượng.

Mặc dù ưu tiên năng lượng tái tạo, nhưng việc vận hành hệ thống điện vẫn phải đảm bảo yếu tố thị trường điện, bao tiêu cho các nhà máy điện BOT, các hợp đồng ký Nam Côn Sơn, Tây Nam bộ... Ngoài ra, thủy điện lớn phải đảm bảo cấp nước hạ du, tưới tiêu.

“Đến mùa lũ, bắt buộc huy động thủy điện. Cuối năm nay, sẽ thấy lượng công suất, sản lượng năng lượng tái tạo bị cắt nhiều hơn so với hiện tại vì nước lũ về các hồ thủy điện, nên các nhà máy phải chạy 24 giờ trong ngày”, đại diện A0 lưu ý.

Vì ưu tiên phát năng lượng tái tạo, cho nên các tổ máy thủy điện phải thay đổi linh hoạt công suất để bù đắp thay đổi năng lượng tái tạo và phạm vi mực nước giới hạn, ảnh hưởng an ninh cấp điện cuối mùa khô. Ngoài ra, các nhà máy nhiệt điện phải tăng số lần khởi động/thay đổi công suất các tổ máy nhiệt điện than/tuabin khí làm tăng nguy cơ sự cố tổ máy (sự cố Phú Mỹ 2.2, Bà Rịa,... ).

Thống kê của A0 cho thấy, năm 2019 có 4.500MW điện mặt trời vào vận hành thì số lần khởi động tổ máy nhiệt điện do thừa nguồn năng lượng tái tạo là 74 lần; năm 2020 tăng lên 192 lần; còn 4 tháng đầu năm 2021 là 334 lần. Điều này khiến nhiều nhà máy điện BOT “kêu rất nhiều”.

{keywords}
Điện gió, điện mặt trời tăng mạnh

Xem lại việc thực hiện quy hoạch

TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế TƯ, tỏ ra băn khoăn khi nguồn điện gió, điện mặt trời thực tế cao hơn rất nhiều lần so với công suất đưa ra tại quy hoạch điện 7 và 7 điều chỉnh.

“Tại sao đặt ra quy hoạch nhưng không phát triển theo? Nếu công suất thực tế có sự khác biệt so với quy hoạch thì ai là người chịu trách nhiệm? Bởi, việc không tuân thủ quy hoạch đã gây ra các vấn đề như EVN đề cập. Sau này, một quy hoạch khác như quy hoạch điện 8 được xây dựng, người ta lại không tuân thủ thì sao? Nếu thế chúng ta chẳng cần sử dụng quy hoạch để quản lý nữa mà chuyển sang công cụ khác”, ông Nguyễn Đình Cung đưa ra hàng loạt thắc mắc.

Bình luận sau đó, GS. Trần Đình Long, Tổng thư ký Hội Điện lực Việt Nam, cho rằng, câu chuyện "bùng nổ" năng lượng tái tạo là một vấn đề. Nếu có một quy hoạch tốt thì không có gì là bùng nổ.

"Do mất kiểm soát mới dẫn đến bùng nổ. Nhiều năm chúng ta hô hào đầu tư năng lượng tái tạo nhưng vẫn dẫm chân tại chỗ. Chỉ cần Nhà nước đưa ra một tín hiệu giá điện 9,35 cent/kWh, các nhà đầu tư đã vào mạnh mẽ, dẫn đến thiếu kiểm soát và các vấn đề như đã nêu", ông Long nhận xét.

Cũng theo ông Long, một số vấn đề khó khăn trong quản lý hệ thống điện cũng xuất phát từ quản lý nhà nước. "Khi điện mặt trời phát triển, những người làm dự án đã không tham vấn ý kiến của hệ thống vận hành điện. Ví dụ, khi làm dự án thì nên hỏi bên A0, họ có thể trả lời là dự án đó có vấn đề gì lưới điện, hay hỏi cơ quan lập quy hoạch... ”, ông Long chia sẻ.

Lương Bằng

Đón nguồn điện trời vô tận: Tưởng ngon ăn, nào ngờ vướng nhiều cái khó

Đón nguồn điện trời vô tận: Tưởng ngon ăn, nào ngờ vướng nhiều cái khó

Nhiều dự án điện gió đang chạy nước rút để kịp hướng giá ưu đãi, dù cơ hội ngày càng ngắn lại. Song, các nhà đầu tư phải đối mặt với nỗi lo khác: Không được hoàn thuế Giá trị gia tăng vì quy định “tréo ngoe”.

tin nổi bật

Bộ trưởng Lê Minh Hoan nói về các 'kho báu' của Việt Nam

“Hơn 120 km từ Hà Nội đến Vườn Quốc gia Cúc Phương, không khí ngay tức khắc trở nên dễ chịu, tươi mát. Tôi cảm nhận được điều đó trên gương mặt tươi tắn của từng đại biểu đang hiện diện tại 'kho báu' của mẹ thiên nhiên ban tặng”.

Cuộc khủng hoảng ở trời Tây, cảnh báo mối lo cận kề với miền Bắc

Cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có mà châu Âu đang phải đối mặt đặt ra những bài học trong việc phát triển nguồn điện ở Việt Nam, đặc biệt là miền Bắc.

Đừng để 'thiên đường' du lịch Phú Quốc tê liệt, xơ xác

Nói về sự phát triển của Phú Quốc, chuyên gia cho rằng nếu một đô thị chỉ phát triển thuần du lịch thì rất mong manh, đại dịch đã chứng minh điều đó. Ví như Đà Nẵng là thành phố thuần du lịch, sau tác động của đại dịch gần như tê liệt, xơ xác.

Một tỉnh hỗ trợ đến 400 triệu đồng cho người tài mua nhà

Đây là một trong những đãi ngộ theo chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2022-2025 của tỉnh.

Trên trời tàu bay lượn vòng chờ chỗ đáp, dưới đất taxi sẵn sàng đợi 'chặt chém'

Hạ tầng mặt đất không theo kịp tốc độ phát triển của ngành hàng không, khiến tàu bay phải lượn lòng vòng trên trời chờ hạ cánh; trong khi dưới mặt đất xuất hiện tình trạng tài xế "chặt chém" ở sân bay.

Hậu sốt đất, nhà đầu tư chuyển hướng đổ tiền vào homestay

Thị trường trầm lắng, nhiều nhà đầu tư thay vì đi gom đất để bán đã quyết định chuyển sang đầu tư homestay.

Đói đơn hàng, thị trường xuất khẩu đang xấu đi

Chi phí đầu vào tăng cao cùng nhu cầu tại nhiều thị trường lớn giảm khiến hàng xuất khẩu của Việt Nam đối mặt với khó khăn vào nửa cuối năm 2022, đặc biệt là tình trạng thiếu đơn hàng.

Sẵn vốn khủng, tay to tung tiền gom đất

Thị trường bất động sản bị siết nguồn vốn cũng là lúc nhiều đại gia tung tiền gom dự án.

Biệt thự Pháp cổ bỏ hoang giữa lòng Sa Pa

Nằm trên con phố trung tâm của Sa Pa, một biệt thự cổ từ thời Pháp thuộc bị bỏ hoang và được người bán hàng vỉa hè trưng dụng làm nơi để đồ.

Loạt dự án nghìn tỷ 'ngủ đông' ở bán đảo đẹp nhất Quảng Bình

Được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng trên các khu đất vàng ở bán đảo Bảo Ninh, TP Đồng Hới (Quảng Bình), thế nhưng một số dự án chậm tiến độ, tạm dừng thi công suốt nhiều năm.

Năm 2030, thu nhập của một người Việt Nam chỉ bằng Malaysia năm 2007

GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành của Việt Nam luôn đạt mức năm sau cao hơn năm trước. Thế nhưng, con số này thua xa nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á.

Shopee, Lazada phải bổ sung giấy phép kinh doanh

Các sàn thương mại điện tử có vốn đầu tư nước ngoài đang kinh doanh tại Việt Nam như Lazada, Shopee... phải bổ sung Giấy phép kinh doanh trước ngày 1/1/2023.

Đất đấu giá ven đô lại "nóng bỏng tay", cao gấp hơn 5 lần giá khởi điểm

Nhiều phiên đấu giá đất các huyện ven trung tâm Hà Nội thời gian gần đây liên tục thắng lớn, thậm chí, có thửa đất còn cao gấp hơn 5 lần so với giá khởi điểm.

'Đại bàng' đổ bộ, chuyên gia cảnh báo mối nguy

Thị trường bất động sản công nghiệp Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực sau khi Việt Nam mở cửa lại các đường bay quốc tế. Tuy nhiên, việc tăng giá thuê đang khiến nhiều chuyên gia lo ngại.

Cơn 'ngán' du lịch: Áp lực 200%, lương thấp sao tươi cười nổi với khách

Một hướng dẫn viên du lịch nổi tiếng, sau 2 năm dịch bệnh thì giờ làm dịch thuật và bán quần áo. Đây là một trong những lý do khiến nhiều người "ngán" ngành du lịch bấp bênh.