Ứ thừa điện gió, điện mặt trời: Lỗi tại quy hoạch

Vì lượng điện năng lượng tái tạo tăng cao cho nên EVN đã giảm huy động các nguồn điện truyền thống như điện than, khí, thủy điện, đặc biệt lượng điện than giảm đáng kể.

Tăng dùng điện mặt trời, điện gió

Tại buổi chia sẻ thông tin với các chuyên gia về tình hình vận hành hệ thống điện ngày 4/5, ông Nguyễn Đức Ninh, Giám đốc Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia - A0 (Tập đoàn Điện lực Việt Nam - EVN) chia sẻ: Covid-19 xảy ra khiến nhu cầu sử dụng điện giảm. Sản lượng điện thực tế năm 2020 là 247 tỷ kWh, tăng trưởng phụ tải ở mức 3%.

“Đó là con số rất thấp. Nếu không xảy ra dịch Covid-19 thì tăng trưởng thấp cũng vẫn ở mức 9-10%”, ông Ninh nói.

Trong khi đó, năm 2020 chứng kiến sự bùng nổ của điện mặt trời. Cả năm 2020, sản lượng điện năng lượng tái tạo khai thác được là 12 tỷ kWh, cho dù kế hoạch ban đầu chỉ là trên 10 tỷ kWh.

{keywords}
Đầu tư điện mặt trời gặp những cú sốc không ngờ.

Sang năm 2021, Covid-19 tiếp tục ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng điện. 3 tháng đầu năm, tăng trưởng phụ tải cũng chỉ trên 5%. Sang tháng 4, mức tiêu thụ điện tăng cao hơn, do đó trong 4 tháng đầu năm nay, tăng trưởng phụ tải xấp xỉ 7,92%.

Việc cung ứng điện từ nay đến hết năm 2021 phụ thuộc vào diễn biến dịch bệnh và chính sách của Chính phủ. Song, nguồn năng lượng tái tạo vẫn được huy động ở mức cao. Cụ thể, theo ước tính của A0, năm 2021 có thể khai thác 32 tỷ kWh điện tái tạo, gấp hơn 2 lần năm 2020.

Vì lượng điện năng lượng tái tạo tăng cao nên EVN đã giảm huy động các nguồn điện truyền thống như điện than, khí, thủy điện; đặc biệt lượng điện than giảm đáng kể.

Tại một số thời điểm, 8.000MW thủy điện ở miền Trung và miền Nam gần như ngừng phát để ưu tiên huy động nguồn điện từ năng lượng tái tạo.

Mặc dù công suất lắp đặt của điện gió, điện mặt trời lên đến hơn 20.000MW, chiếm 30% công suất lắp đặt toàn hệ thống, nhưng sản lượng điện từ nguồn này cũng chỉ chiếm 12%. Do vậy, về cơ bản, nguồn cung hệ thống điện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào các nguồn điện truyền thống như thủy điện, nhiệt điện.

Tuy vậy, ở một số thời điểm, khi nhu cầu sử dụng điện thấp (buổi trưa, các ngày cuối tuần, nghỉ lễ tết), điện mặt trời, điện gió vẫn phải chịu cảnh cắt giảm công suất. Ông Ninh nhấn mạnh đây là do vấn đề khách quan, không mong muốn để đảm bảo an toàn hệ thống.

Nguyên nhân chính là việc phát triển điện gió, điện mặt trời chưa đồng bộ đầu tư các công trình lưới, kinh tế chững lại và ảnh hưởng sâu rộng bởi dịch Covid-19.

Lũy kế 4 tháng đầu năm, với điện mặt trời trang trại, EVN phải cắt giảm 447,5 triệu kWh, chiếm 13,3% sản lượng điện mặt trời. Dự kiến cả năm 2021, tập đoàn phải cắt giảm 1,25 tỷ kWh, chiếm 9% sản lượng.

Mặc dù ưu tiên năng lượng tái tạo, nhưng việc vận hành hệ thống điện vẫn phải đảm bảo yếu tố thị trường điện, bao tiêu cho các nhà máy điện BOT, các hợp đồng ký Nam Côn Sơn, Tây Nam bộ... Ngoài ra, thủy điện lớn phải đảm bảo cấp nước hạ du, tưới tiêu.

“Đến mùa lũ, bắt buộc huy động thủy điện. Cuối năm nay, sẽ thấy lượng công suất, sản lượng năng lượng tái tạo bị cắt nhiều hơn so với hiện tại vì nước lũ về các hồ thủy điện, nên các nhà máy phải chạy 24 giờ trong ngày”, đại diện A0 lưu ý.

Vì ưu tiên phát năng lượng tái tạo, cho nên các tổ máy thủy điện phải thay đổi linh hoạt công suất để bù đắp thay đổi năng lượng tái tạo và phạm vi mực nước giới hạn, ảnh hưởng an ninh cấp điện cuối mùa khô. Ngoài ra, các nhà máy nhiệt điện phải tăng số lần khởi động/thay đổi công suất các tổ máy nhiệt điện than/tuabin khí làm tăng nguy cơ sự cố tổ máy (sự cố Phú Mỹ 2.2, Bà Rịa,... ).

Thống kê của A0 cho thấy, năm 2019 có 4.500MW điện mặt trời vào vận hành thì số lần khởi động tổ máy nhiệt điện do thừa nguồn năng lượng tái tạo là 74 lần; năm 2020 tăng lên 192 lần; còn 4 tháng đầu năm 2021 là 334 lần. Điều này khiến nhiều nhà máy điện BOT “kêu rất nhiều”.

{keywords}
Điện gió, điện mặt trời tăng mạnh

Xem lại việc thực hiện quy hoạch

TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế TƯ, tỏ ra băn khoăn khi nguồn điện gió, điện mặt trời thực tế cao hơn rất nhiều lần so với công suất đưa ra tại quy hoạch điện 7 và 7 điều chỉnh.

“Tại sao đặt ra quy hoạch nhưng không phát triển theo? Nếu công suất thực tế có sự khác biệt so với quy hoạch thì ai là người chịu trách nhiệm? Bởi, việc không tuân thủ quy hoạch đã gây ra các vấn đề như EVN đề cập. Sau này, một quy hoạch khác như quy hoạch điện 8 được xây dựng, người ta lại không tuân thủ thì sao? Nếu thế chúng ta chẳng cần sử dụng quy hoạch để quản lý nữa mà chuyển sang công cụ khác”, ông Nguyễn Đình Cung đưa ra hàng loạt thắc mắc.

Bình luận sau đó, GS. Trần Đình Long, Tổng thư ký Hội Điện lực Việt Nam, cho rằng, câu chuyện "bùng nổ" năng lượng tái tạo là một vấn đề. Nếu có một quy hoạch tốt thì không có gì là bùng nổ.

"Do mất kiểm soát mới dẫn đến bùng nổ. Nhiều năm chúng ta hô hào đầu tư năng lượng tái tạo nhưng vẫn dẫm chân tại chỗ. Chỉ cần Nhà nước đưa ra một tín hiệu giá điện 9,35 cent/kWh, các nhà đầu tư đã vào mạnh mẽ, dẫn đến thiếu kiểm soát và các vấn đề như đã nêu", ông Long nhận xét.

Cũng theo ông Long, một số vấn đề khó khăn trong quản lý hệ thống điện cũng xuất phát từ quản lý nhà nước. "Khi điện mặt trời phát triển, những người làm dự án đã không tham vấn ý kiến của hệ thống vận hành điện. Ví dụ, khi làm dự án thì nên hỏi bên A0, họ có thể trả lời là dự án đó có vấn đề gì lưới điện, hay hỏi cơ quan lập quy hoạch... ”, ông Long chia sẻ.

Lương Bằng

Đón nguồn điện trời vô tận: Tưởng ngon ăn, nào ngờ vướng nhiều cái khó

Đón nguồn điện trời vô tận: Tưởng ngon ăn, nào ngờ vướng nhiều cái khó

Nhiều dự án điện gió đang chạy nước rút để kịp hướng giá ưu đãi, dù cơ hội ngày càng ngắn lại. Song, các nhà đầu tư phải đối mặt với nỗi lo khác: Không được hoàn thuế Giá trị gia tăng vì quy định “tréo ngoe”.

tin nổi bật

Chấm dứt rời rạc, tự phát mở cơ chế mới phát triển liên kết vùng

Ban Chỉ đạo Tổng kết Nghị quyết 39-NQ/TW ngày 24/6 đã phối hợp với Tỉnh ủy Khánh Hòa tổ chức Tọa đàm "Liên kết phát triển tiểu vùng Nam Trung Bộ trong bối cảnh mới".

Sốt đất 'xì hơi', nhà đầu tư rao bán cắt lỗ nhưng không ai mua

Có người trả mảnh đất nông nghiệp của anh Trần Văn Tĩnh chênh 500 triệu đồng nhưng sợ bán hớ, anh Tĩnh giữ lại đến giờ bán bằng giá cũng không ai mua.

Tiết lộ về tình cảnh "ngàn cân treo sợi tóc" của Pacific Airlines

Vietnam Airlines tiết lộ tình hình tài chính của Pacific Airlines đang rất nghiêm trọng, dòng tiền bị thiếu hụt, nợ quá hạn lớn đe dọa mất khả năng thanh toán và phải chấm dứt hoạt động.

Dễ dãi với nhà đầu tư ngoại, cảnh báo vốn nhỏ chiếm đất lớn

Một số địa phương vẫn còn dễ dãi trong việc chấp nhận khá nhiều dự án FDI quy mô nhỏ, không mang lại hiệu quả cho địa phương, cấp đất với diện tích quá lớn cho dự án FDI.

Mỗi tỉnh 1 kiểu, vừa rời rạc vừa xung đột làm suy yếu lợi thế chung

Trưởng ban Kinh tế Trung ương Trần Tuấn Anh cho rằng, các địa phương còn lúng túng, bị động và thiếu người ‘nhạc trưởng” trong điều phối liên kết vùng Nam Trung Bộ.

Đề xuất thanh toán giao dịch kinh doanh bất động sản phải qua ngân hàng

HoREA kiến nghị quy định việc thanh toán trong giao dịch kinh doanh bất động sản phải qua ngân hàng sẽ làm tăng tính minh bạch của thị trường bất động sản, chống rửa tiền.

Vietnam Airlines dự kiến lỗ gần 10.000 tỷ năm 2022

Mặc dù doanh thu tăng, công ty vẫn dự kiến lỗ ròng 9.335 tỷ đồng trong năm nay, giảm 23,5% so với khoản lỗ năm trước.

Người Việt nhịn ăn tiêu 12 năm để mua một chiếc ô tô bình dân

Với thu nhập bình quân đầu người một tháng năm 2020 đạt 4,25 triệu đồng thì người Việt Nam phải tiết kiệm khoảng 143 tháng, tương đương 12 năm không ăn tiêu gì, mới đủ tiền mua ô tô bình dân giá 600 triệu đồng.

Đổ vốn nghìn tỷ đi bán hàng giá rẻ, đại gia gom khách lẻ vỉa hè

Với nguồn tài chính mạnh, các ông lớn đang từng bước đưa mọi lĩnh vực bán lẻ, từ thượng vàng - hạ cám về quy mô chuỗi cửa hàng chuyên nghiệp.

Giá xăng đắt nhất 8 năm qua, vé máy bay tăng mạnh, hàng không chật vật

Không chỉ hàng không quốc tế, giá xăng liên tục tăng cao cũng khiến các hãng bay trong nước chật vật với bài toán kinh doanh, lợi nhuận. Giá vé máy bay vì thế cũng nóng lên hàng ngày.

Xăng tăng giá, tài xế bỏ nghề, hãng xe lo trụ không nổi

Nhiều doanh nghiệp vận tải đang trụ không nổi khi giá xăng dầu lên quá cao.

TP.HCM: Hết tiền, công ty vận hành metro số 1 'cầu cứu' Chính phủ

Theo Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 (đơn vị vận hành metro số 1), hiện nay đơn vị hết sức khó khăn, có nguy cơ phải gián đoạn hoạt động do không có bất kỳ nguồn kinh phí nào kể từ tháng 8/2021.

Liên kết vùng, tiểu vùng để phát triển kinh tế

Hoạt động liên kết mới được thực hiện chủ yếu ở vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và một số lĩnh vực như du lịch, hạ tầng giao thông.

Việt Nam đầu tư gần 350 triệu USD qua Mozambique

Các DN Việt Nam có cơ hội lớn khi đầu tư vào Mozambique trong các lĩnh vực nông sản, công nghiệp nặng, phát triển hạ tầng, tài chính, y tế.

Nghìn tỷ mua kit test Việt Á: Nơi giá 500 nghìn, chỗ đắt nhất hơn 1 triệu/bộ

Hầu như địa phương nào cũng có đơn vị mua kit test PCR của Việt Á. Giá cả cũng mỗi nơi mỗi khác, chỗ vài trăm nghìn, chỗ mua cả triệu đồng/bộ kit test.