Vay 5 tỷ USD/năm: Nợ công sắp chạm trần, không thể dừng lại

10 năm trở lại đây, Việt Nam vay khoảng 4-5 tỷ USD/năm. Nợ công gần chạm trần cho phép trong khi sức ép trả nợ ngày càng lớn.

- 10 năm trở lại đây, Việt Nam vay khoảng 4-5 tỷ USD/năm. Nợ công gần chạm trần cho phép trong khi sức ép trả nợ ngày càng lớn. Thế nhưng, Bộ Tài chính khẳng định đó là điều không thể tránh khỏi.

Biết trước mà không tránh được

Giống như chấp nhận sống chung với lũ, Bộ Tài chính mới đây đánh giá: nợ công đang tăng nhanh, chưa bền vững, quản lý phân tán, sử dụng dàn trải.... Và nợ công có quy mô lớn là điều không thể tránh khỏi, bởi nguồn lực hạn chế, vẫn cần phải đi vay.

Ông Trương Hùng Long, Cục trưởng Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại, Bộ Tài chính cho biết, 10 năm trở lại đây, chúng ta vay mỗi năm khoảng 4-5 tỷ USD. Sau năm 2020, việc đi vay mượn với ưu đãi của nước ngoài sẽ giảm dần do Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình.

Dù nợ công đã tiến sát ngưỡng an toàn mà Quốc hội cho phép nhưng an toàn nợ công thể hiện ở việc chúng ta có khả năng thu xếp, bố trí để chi trả hay các khoản vay hay không?

Trên thực tế, con số nợ công ngày càng phình to với các cách tính khác nhau vẫn là điều rất đáng lo ngại.

Năm 2014, tổng vốn vay nợ công cho đầu tư phát triển kinh tế xã hội đã huy động 627,8 nghìn tỷ đồng, bằng 60,3% GDP. Đây cũng là năm mà nợ công Việt Nam tăng mạnh nhất trong dự kiến 10 năm 2011-2020 của Bộ Tài chính.

{keywords}

Con số nợ công ngày càng phình to với các cách tính khác nhau vẫn là điều rất đáng lo ngại.

Năm nay, nợ công đã được dự đoán sẽ tiếp tục tăng lên mức 64% GDP và sẽ chạm sát trần vào năm 2016 với tỷ lệ 64,9% GDP. Sau đó, từ năm 2017, nợ công sẽ giảm dần để đến năm 2020 xuống mức 60,2% GDP.

Trên thực tế, nếu theo Chiến lược nợ công quốc gia của Việt Nam, chúng ta đã tiêu gần hết dư địa quy mô an toàn nợ công và sắp chạm trần sớm hơn 5 năm, bởi 65%/GDP ngưỡng an toàn là quy định cho năm 2020.

Tính theo USD, nợ công của Việt Nam hiện vào khoảng 84,9 tỷ USD. Trung bình mỗi người dân đang gánh hơn 937 USD tiền nợ.

Nhóm nghiên cứu của Học viện Chính sách và phát triển, Bộ Kế hoạch đầu tư trước đây đã cho hay, nếu tính thêm 5 khoản nợ phải trả của Ngân sách và chi phí dự phòng thì con số nợ công sẽ thêm 7-8% so với con số chính thức trên đây.

Chưa kể, rủi ro nợ công còn đến từ các khoản nợ tự vay của các DNNN, lên tới cả 1,1 triệu tỷ đồng. Nếu các DNNN này yếu kém, không trả được thì Chính phủ sẽ buộc phải trả thay.

Tuy nhiên, Cục trưởng Cục Quản lý nợ vẫn cho rằng, không thể tính nợ DNNN vào nợ công vì như vậy sẽ bất bình đẳng với các loại hình doanh nghiệp khác. Khi chuyển sang cơ chế thị trường và theo Luật doanh nghiệp, các DNNN phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc sử dụng vốn, hiệu quả hoạt động của mình.

Việt Nam trả nợ đúng hạn

Theo ông Long, "Việt Nam đang làm tốt nghĩa vụ trả nợ, nợ đến hạn đều được trả đúng hẹn".

{keywords}

Nợ công gần chạm trần cho phép trong khi sức ép trả nợ ngày càng lớn.

Tỷ lệ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với tổng thu ngân sách nhà nước vẫn dưới ngưỡng không quá 25% theo quy định, năm 2014 là 13,8%; năm 2015 dự kiến khoảng 16,1%.

Song, theo nhóm chuyên gia kinh tế trên, nếu nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ bao gồm cả các khoản vay về cho vay lại, thì tỷ lệ này đã vượt trần" từ lâu. Năm 2014, tỷ lệ này là 25,92% và năm 2015 sẽ phải là 31,75% tổng thu ngân sách

Còn nếu tính tỷ lệ tổng nghĩa vụ trả nợ công trên thu ngân sách thì các tỷ lệ trả nợ còn lớn hơn nữa, năm 2013 là 33,39%, năm 2014 là 38,07% và năm nay sẽ lên tới con số 45,02%.

Cục trưởng Cục quản lý nợ và tài chính đối ngoại lý giải, 40% khoản vay về, được ngân sách phân bổ lại cho các dự án, các đối tượng khác. Các chủ đầu tư được vay lại sẽ phải có trách nhiệm trả nợ nên không thể tính vào khoản chi trả nợ trực tiếp từ ngân sách.

Trước áp lực trả nợ ngày càng lớn và phải giảm dần đảo nợ, Bộ Tài chính đã ngừng phát hành Trái phiếu Chính phủ kỳ hạn ngắn hạn mà chỉ phát hành kỳ hạn từ 5 năm.

Song, về lâu dài, Học viện Chính sách và phát triển đã khuyến nghị rằng, phải giải quyết nhanh nợ xấu trong ngân hàng, sử dụng hiệu quả đồng vốn vay thì mới mong nợ công bền vững.

Đặc biệt, nhóm này đã đề nghị nên thoái vốn Nhà nước để giảm số nợ công trên.

Theo tính toán, tỉ lệ lãi suất bình quân của tổng nợ công là 4,7%/năm, tổng số lãi và phí phải trả 1 năm là gần 88 ngàn tỷ. Vốn chủ sở hữu của Nhà nước trong các DNNN là 1.116 ngàn tỷ.

Nếu trong năm 2015 - 2017, Chính phủ thoái 50% vốn trong DNNN, khoảng 560 ngàn và với tỷ lệ vốn hóa trên thị trường chứng khoán bình quân bằng tỷ lệ vốn hóa hiện nay của các DNNN (2,55 lần mệnh giá) thì Nhà nước sẽ thu về được khoảng 1,43 triệu tỷ VND. Số tiền này sử dụng cho đầu tư phát triển thay cho việc vay nợ với mức ước bình quân 238 ngàn tỷ/năm theo dự kiến 2015-2020.

Như vậy, Chính phủ chỉ phải vay nợ khoảng 67 ngàn tỷ/năm, tương đương 3,5 tỷ USD, giảm chi phí trả lãi vay, đảm bảo nợ công an toàn, bền vững dưới 65%/GDP như quy định.

Phạm Huyền

tin nổi bật

Giảm ngược chiều thế giới, vàng trong nước thấp nhất 2 tháng qua

Giá vàng trong nước liên tục giảm theo diễn biến của thị trường thế giới về ngưỡng 68 triệu đồng/lượng, mức thấp nhất hai tháng qua.

Giá thép trong nước giảm thêm nửa triệu đồng/tấn

Nhiều doanh nghiệp thông báo giảm giá thép từ ngày 27/5 với mức giảm đến 500.000 đồng/tấn. Đây là lần giảm giá thép thứ 2 liên tiếp trong vòng chưa tới nửa tháng qua, với tổng mức giảm tới gần 1 triệu đồng/tấn.

VONTA - Lời giải bài toán thiết bị điện cho mọi công trình

Thiết bị điện VONTA mang tới giải pháp toàn diện cho hệ thống điện và chiếu sáng phù hợp với mọi công trình, kiến tạo một ngôi nhà đẹp - một tổ ấm hiện đại và an toàn.

Quá ớn vì công trình nào cũng chậm 3-5 năm: Đường chạy tốt cần hơn ưu đãi thuế

Doanh nghiệp nước ngoài cần kết nối giao thông hơn ưu đãi thuế. Thậm chí, họ biết các dự án tại Việt Nam thường chậm tiến độ.

Ngay giữa Sài Gòn, kho hàng Tàu 10 vạn đồ nhập lậu ngang nhiên tung hoành

Một nhà kho với cả trăm nghìn mỹ phẩm không rõ nguồn gốc vừa được cơ quan quản lý thị trường phát hiện, bắt giữ.

Bị lừa mua đất 2 tỷ đồng để 'lướt sóng', giờ bán 1 tỷ không ai mua

Bỏ hơn 2 tỷ đồng mua 1.000 m2 đất ở Thạch Thất (Hà Nội), anh Đào Anh Quân (Hà Đông) đang rao bán 1 tỷ đồng vẫn chưa ai mua.

Ảnh hưởng mưa lớn kéo dài, rau muống ở Hà Nội chạm 20.000 đồng/bó

Do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài trong những ngày qua, nhiều diện tích rau màu tại Hà Nội và các vùng lân cận bị ngập úng, nguồn cung ra thị trường khan hiếm, khiến giá rau cũng vì thế mà tăng một gấp đôi, thậm chí là gấp ba.

Token của dự án 'chạy bộ kiếm tiền' bốc hơi 40%

Sau tuyên bố chặn người dùng tại thị trường Trung Quốc, giá token của dự án StepN giảm mạnh xuống còn 0,8699 USD/đồng.

Tivi giảm giá sốc 80%, điều hòa, máy giặt đồng loạt giảm sâu vẫn ế

Nhằm kích cầu mua sắm hàng loạt các sản phẩm điện lạnh, điện gia dụng đang được siêu thị, cửa hàng điện máy đã tung ra chương trình khuyến mại, giảm giá khủng lên đến 80%.

Sun World Ba Na Hills ‘phiên bản 2022’ - Huyền thoại mới giữa mây ngàn núi Chúa

Từ cây Cầu Vàng gây chấn động thế giới, một truyền thuyết rộng lớn tiếp tục được Sun Group vun đắp trên đỉnh Bà Nà. Sun World Ba Na Hills “phiên bản mới” được tạo nên từ hai thế giới: Vương quốc Mặt Trời và Vương quốc Mặt Trăng.

Đỏ lửa giữ nghề thổi thủy tinh truyền thống ở Hà Nội

Xã Thống Nhất (huyện Thường Tín) vẫn còn một số hộ dân làm nghề thổi thủy tinh với mong muốn sẽ gìn giữ được nét văn hóa truyền thống địa phương và là kế sinh nhai của nhiều thế hệ người dân nơi đây.

Diễn biến bất ngờ vụ Eximbank bán cổ phiếu Sacombank lãi 650 tỷ đồng

Trong khi hầu hết nội dung trình đại hội đều được thông qua, cổ đông Eximbank không thông qua báo cáo về việc chuyển nhượng cổ phiếu 165 triệu cổ phiếu Sacombank giai đoạn 2017-2018.

Ông Đỗ Thành Nhân bị bắt, ngân hàng tịch thu Porsche, Maybach siết nợ

Sau khi ông Đỗ Thành Nhân bị bắt, Ngân hàng SHB đã tiến hành thu giữ tài sản đảm bảo của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Louis Rice, trong đó có 3 ô tô hạng sang và 3 bất động sản được ông Nhân mua.

Toàn sàn 'đỏ lửa', bất ngờ cổ phiếu ngược dòng, tăng gần gấp đôi

Thị trường chứng khoán đang trong giai đoạn ảm đạm nhưng vẫn ghi nhận có những cổ phiếu ngược dòng tăng mạnh. Diễn biến kinh tế thế giới cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam dự báo còn gặp nhiều khó khăn.

Trồng cây 'nữ hoàng' trên đỉnh núi: Hàng không đủ bán, nhà giàu Dubai ngỏ ý làm ăn lớn

Được mệnh danh là “nữ hoàng” của các loại hạt, nông dân trồng mắc ca đang có thu nhập cao bởi loại hạt này luôn trong tình trạng không đủ bán. Thậm chí, một số doanh nghiệp lớn ở Dubai còn ngỏ ý liên kết làm ăn lớn.