Với ngành dệt may, xanh hóa đang được triển khai mạnh mẽ nhất và có xu hướng kiểm soát chặt chẽ nhất, từ đó buộc ngành công nghiệp này phải chuyển đổi toàn bộ quy trình từ thiết kế, sản xuất, cho đến khi sản phẩm bị vứt bỏ.
Lời hứa với cộng đồng toàn cầu và áp lực chuyển đổi của doanh nghiệp Việt
Tại các diễn đàn quốc tế quan trọng, Việt Nam đã khẳng định cam kết mạnh mẽ về việc đạt phát thải ròng bằng 0 (Net-Zero) vào năm 2050. Đây không chỉ là một lời hứa với cộng đồng toàn cầu mà còn là 'kim chỉ nam' cho chính sách phát triển quốc gia.
Tuy nhiên, "trên hành trình thực hiện cam kết Net-Zero, áp lực ‘xanh hóa’ đang 'đè nặng trên vai' các doanh nghiệp xuất khẩu Việt, khi thế giới dựng lên nhiều ‘hàng rào xanh’ mới”, TS. Vũ Thị Phương Liên, Học viện Tài chính - Bộ Tài chính nhận định.
Bà Liên phân tích, ngày nay, một lô hàng muốn vượt qua cửa khẩu châu Âu, ngoài chất lượng, còn phải vượt qua "chốt kiểm soát" về môi trường. Các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về lao động và cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu (EU) - gọi tắt là CBAM - đã trở thành thử thách sống còn.
Khách hàng quốc tế không còn đơn thuần hỏi về giá, mà truy vấn thẳng vào "dấu chân carbon" (carbon footprint) của sản phẩm và chính sách ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) của doanh nghiệp xuất khẩu.
Bà Liên nhấn mạnh thông điệp như một lời cảnh tỉnh trong trung hạn: "Không xanh – khó xuất". Đối với một quốc gia có nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất khẩu như Việt Nam, thực hiện cam kết quốc tế chính là nâng tầm sức cạnh tranh quốc gia để có thể phát triển bền vững.
Biến thách thức thành cơ hội tài chính
Cũng theo bà Liên, trước những yêu cầu khắt khe của chuỗi cung ứng toàn cầu, ESG nổi lên như một chiếc “vé thông hành” để bước ra thị trường thế giới. Chiến lược quản trị đột phá với ESG sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam chuyển từ tâm thế bị động sang chủ động kiến tạo thương hiệu và tài chính khi vươn ra thị trường toàn cầu.
Thực hành ESG tốt đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đang tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về môi trường (giảm phát thải, an toàn hóa chất), xã hội (chính sách lao động công bằng, an toàn) và quản trị (minh bạch, truy vết chuỗi cung ứng).
Kết quả là sự ưu tiên tuyệt đối từ các tập đoàn đa quốc gia: Doanh nghiệp có ESG tốt dễ lọt vào danh sách rút gọn (shortlist) nhà cung cấp, được ưu tiên tăng đơn hàng, thậm chí có thể đàm phán giá tốt hơn nhờ sản phẩm được chứng nhận là “xanh”.
Những tên tuổi uy tín như Vinamilk, TH True Milk... đã chứng minh điều đó. Việc công bố báo cáo ESG uy tín đã giúp họ nâng cao vị thế và trở thành đối tác được ưu tiên lựa chọn, mở ra cơ hội xuất khẩu vào các thị trường khó tính nhất.
Cam kết giảm phát thải khí nhà kính (phần cốt lõi của E trong ESG) là một thử thách lớn, nhưng Việt Nam đã tìm thấy một cơ chế để biến thách thức thành cơ hội tài chính thông qua thị trường carbon và tín chỉ carbon. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng có thể biến nỗ lực giảm phát thải của mình thành một nguồn doanh thu mới đầy tiềm năng. Bằng cách triển khai các dự án giảm khí nhà kính như lắp đặt điện mặt trời, sử dụng biogas hoặc tối ưu hóa hiệu quả năng lượng, phần phát thải giảm được sẽ được thẩm định và cấp tín chỉ carbon. Những tín chỉ này sau đó có thể được bán trên thị trường tự nguyện (trong nước hoặc quốc tế), tạo ra một dòng tiền bổ sung đáng kể cho doanh nghiệp.
Có thể thấy, hành trình thực hiện cam kết quốc tế của Việt Nam không chỉ là việc tuân thủ các quy tắc do thế giới đặt ra, mà còn là sự chuyển mình mạnh mẽ, xác lập một tầm vóc mới trên trường quốc tế: Một quốc gia không chỉ năng động mà còn có trách nhiệm, không chỉ hội nhập mà còn tiên phong trong công cuộc phát triển xanh.
Khi từng doanh nghiệp, từng chuỗi cung ứng, từ nông nghiệp (như The Pan Group với trọng tâm phát triển theo hướng nông nghiệp bền vững, truy xuất nguồn gốc) đến công nghiệp (như An Cường với sự ưu tiên cao cho các giải pháp xanh trong quản lý năng lượng, phát thải) đều thực hiện báo cáo và giảm dấu chân carbon, đó là lúc lời hứa Net-Zero 2050 được từng bước củng cố bằng hành động cụ thể. Đây là nền tảng vững chắc để xây dựng niềm tin với nhà đầu tư, khách hàng và đối tác quốc tế.
Việt Nam sẽ bắt đầu áp dụng dán nhãn năng lượng cho vật liệu xây dựng từ 2026 nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh. Tập đoàn SCG và công ty Xi măng - Vật liệu xây dựng SCG Việt Nam đã sẵn sàng với danh mục sản phẩm xanh và vật liệu đạt chuẩn quốc tế.
Tỉnh Bình Thuận đang đẩy mạnh các dòng sản phẩm du lịch "xanh", gắn hoạt động du lịch với gìn giữ và phát huy các giá trị tài nguyên, bảo vệ môi trường.
.svg){kind=icon}
