Năm 2022, Đề án “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập thông tin, phân tích và dự báo thị trường nông sản” được Chính phủ phê duyệt đã mở ra hướng tiếp cận mới trong quản lý và phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Thực hiện Đề án, nhiều tỉnh, thành trên cả nước đã từng bước triển khai các giải pháp khoa học công nghệ nhằm nâng cao năng lực dự báo thị trường và hỗ trợ sản xuất gắn với nhu cầu tiêu thụ. Trong đó, Vĩnh Long là một trong những địa phương tiên phong cụ thể hóa và triển khai phù hợp với điều kiện thực tiễn.

VN1_6897 trang trại dưa chuột.jpg
Nông dân Vĩnh Long tiếp cận nông nghiệp hiện đại theo mô hình dữ liệu dẫn dắt sản xuất.

Đặc biệt, sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính, Vĩnh Long có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để triển khai Đề án đồng bộ và hiệu quả. Không gian sản xuất nông nghiệp mở rộng, quy mô tăng lên, cơ cấu cây trồng, vật nuôi đa dạng, tạo tiền đề quan trọng cho việc xây dựng hệ thống dữ liệu lớn, liên thông và toàn diện. Việc thống nhất quản lý giúp tỉnh dễ dàng chỉ đạo, phân bổ nguồn lực và tổ chức triển khai các nhiệm vụ ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập, phân tích và dự báo thị trường nông sản.

Vĩnh Long định hướng ứng dụng các công nghệ của Cách mạng công nghiệp 4.0 như dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và các mô hình phân tích dự báo hiện đại để nâng cao chất lượng dự báo trung và dài hạn. Kết quả dự báo không chỉ phục vụ chỉ đạo, điều hành của cơ quan quản lý nhà nước mà còn là cơ sở quan trọng để hướng dẫn sản xuất cho người dân và doanh nghiệp.

Việc ứng dụng khoa học công nghệ đã thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp tại địa phương, từ sản xuất theo kinh nghiệm sang sản xuất dựa trên tín hiệu thị trường. Thông tin dự báo giúp ngành nông nghiệp và chính quyền chủ động khuyến cáo nông dân điều chỉnh cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp, hạn chế sản xuất ồ ạt dẫn đến dư thừa và rớt giá.

Hiện nay, nông nghiệp Vĩnh Long bước vào giai đoạn phát triển mới với sự hỗ trợ mạnh mẽ của công nghệ. Từ canh tác lúa, nuôi tôm, trồng cây ăn trái đến sản xuất trong nhà màng, nhiều mô hình ứng dụng công nghệ cao đã giúp nông dân tăng thu nhập, giảm chi phí, hạn chế rủi ro và từng bước hình thành nền nông nghiệp thông minh.

Đối với doanh nghiệp và hợp tác xã, dữ liệu thị trường và dự báo tiêu thụ giúp xây dựng kế hoạch thu mua, chế biến, bảo quản và tiêu thụ nông sản, nâng cao hiệu quả liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến thị trường.

Với nông dân, ứng dụng công nghệ thông tin trong dự báo thị trường có ý nghĩa quan trọng, từ việc dự báo môi trường, phân tích đất đai đến quản lý sâu bệnh. Tại ấp Phú Thạnh, xã Tân Xuân, hệ thống giám sát côn trùng thông minh cập nhật trực tiếp thông tin sâu bệnh, độ ẩm, mật độ rầy nâu trên điện thoại. Hệ thống này nhận diện hơn 120 loại côn trùng, phân tích dữ liệu theo thời gian thực và cảnh báo sớm, giúp giảm thuốc bảo vệ thực vật, tăng năng suất và tiết kiệm chi phí.

Tương tự, Hợp tác xã Nông nghiệp Long Khánh, xã Long Thành triển khai mô hình nuôi tôm siêu thâm canh ứng dụng IoT, tự động hóa các công đoạn cho ăn, kiểm soát nhiệt độ nước, giám sát môi trường ao nuôi, giúp tăng năng suất và giảm rủi ro. Hợp tác xã đã đạt các tiêu chuẩn GlobalGAP, BAP, ASC, với hệ thống truy xuất nguồn gốc giúp sản phẩm tiếp cận các thị trường khó tính.

Tại xã Tân Lược, khu nhà màng rộng 5ha trồng dưa lưới của một doanh nghiệp ứng dụng công nghệ Israel với hệ thống tưới dinh dưỡng tự động, điều khiển qua smartphone. Mỗi tuần, doanh nghiệp cung ứng 10 -12 tấn dưa lưới cho siêu thị và các đối tác. Từ phun tưới đến chăm sóc cây đều được tự động hóa, với hàng trăm cảm biến theo dõi dinh dưỡng, độ ẩm và nhiệt độ, giúp nâng cao chất lượng và ổn định sản lượng.

Các công nghệ như IoT, năng lượng mặt trời, trí tuệ nhân tạo… đã hiện diện trực tiếp trên đồng ruộng Vĩnh Long, giúp bà con tiếp cận nông nghiệp hiện đại theo mô hình dữ liệu dẫn dắt sản xuất. Cơ sở dữ liệu nông nghiệp tập trung giúp nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp ra quyết định chính xác, tiết kiệm tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Vĩnh Long cũng chú trọng chia sẻ thông tin thị trường nông sản trên môi trường số. Các thông tin về cung cầu, giá cả, dự báo thị trường từng bước được công bố qua kênh điện tử, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận. Việc minh bạch hóa thông tin thị trường giúp sản xuất chủ động hơn, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và hạn chế rủi ro trong sản xuất.

Ứng dụng công nghệ thông tin trong dự báo thị trường nông sản tại Vĩnh Long được triển khai từng bước, trở thành hướng đi tất yếu nhằm nâng cao giá trị gia tăng, tăng sức cạnh tranh và xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, thông minh, thích ứng với biến động thị trường và biến đổi khí hậu.