Bài 1:

Ô tô chiếm chỗ gấp 20 lần xe máy: Giao thông Hà Nội nguy cơ tê liệt

Vài năm tới, Hà Nội sẽ không còn đường để đi lại. Sự gia tăng các phương tiện cá nhân gây áp lực rất lớn lên hệ thống hạ tầng giao thông.

Trước nguy cơ giao thông bị tê liệt trong vài năm tới, TP. Hà Nội đã đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng khi dự kiến thị phần vận tải hành khách công cộng sẽ tăng từ khoảng 8-10% năm 2018 lên tới 20-25% vào năm 2020 và 35-40% vào năm 2030.  Muốn vậy, vận tải hành khách công cộng cần xác định rõ đâu là những ưu thế - những yếu tố cạnh tranh chủ chốt - để có thể thành công trong cuộc cạnh tranh này.

Trong vòng 15 năm, dân số Hà Nội đã tăng gần gấp đôi, từ 5,3 triệu người năm 2002 lên 9,6 triệu người năm 2017[1]. Cứ đà này, đến năm 2030, dân số Hà Nội có thể đạt khoảng 13-14 triệu người và đến 2050 con số này là 16-17 triệu.

Với hệ số đi lại 2,3 chuyến đi/người/ngày, tổng số chuyến đi của ở Hà Nội sẽ tăng chóng mặt, từ khoảng 20 triệu chuyến đi/ngày năm 2018 lên 30 triệu chuyến đi năm 2030 và khoảng 40 triệu chuyến đi năm 2050 (xem Bảng 1). Đây là một thách thức vô cùng lớn cho ngành giao thông.

Ô tô nhiều, Hà Nội hết đường để đi lại

Số lượng phương tiện cá nhân tăng chóng mặt, gấp khoảng 3 lần trong vòng 10 năm. Từ năm 2008 đến 2017, số lượng xe máy đã tăng từ khoảng 2 triệu xe lên 5,4 triệu xe, với tỷ lệ tăng 7-8%/năm; ô tô con tăng từ 200 ngàn xe lên 550 ngàn xe, tỷ lệ tăng 10-12%/năm.

Ô tô chiếm chỗ gấp 20 lần xe máy: Giao thông Hà Nội nguy cơ tê liệt
Thu nhập tăng, người dân mua ô tô ngày càng nhiều

Theo số liệu của Phòng CSGT Hà Nội, mỗi tháng, Hà Nội đăng kí mới khoảng 27 ngàn phương tiện, trong đó ô tô khoảng 5.000, xe máy khoảng 22.000[2]. Ngoài ra, còn có khoảng 1,2 triệu phương tiện từ ngoại tỉnh vào Hà Nội tham gia giao thông.

Theo các chuyên gia, không có một đô thị nào, kể cả đô thị của các nước có nền kinh tế phát triển mạnh, mà hạ tầng giao thông có thể đáp ứng kịp với tốc độ phát triển của các phương tiện giao thông cá nhân như ở Hà Nội[3].

Dự báo trong vài năm tới, Hà Nội sẽ không còn đường để đi lại khi ô tô con tiếp tục tăng nhanh như hiện nay. Lý do đơn giản, một chiếc ô tô chiếm khoảng 12-15m2 khi ở trạng thái đỗ (gấp 10 lần xe máy) và 50-65m2 khi di chuyển ở tốc độ 30km/h (gấp 20 lần xe máy). Nghĩa là, một chiếc ô tô khi di chuyển chậm trong đô thị sẽ chiếm không gian tương đương với khoảng không gian cần thiết cho 20 chiếc xe máy.

Do đó, để đáp ứng được nhu cầu di chuyển và đỗ của ô tô, TP. cần đầu tư rất lớn để xây dựng hạ tầng (làm cầu, đường mới, mở rộng đường cũ) và dành không gian rất lớn để ô tô đỗ; nếu không, nguy cơ tắc nghẽn giao thông sẽ trầm trọng hơn nhiều trong vài năm tới.

Sự gia tăng số lượng các phương tiện cá nhân đã gây áp lực rất lớn lên hệ thống hạ tầng giao thông. Bản thân từng người dân Hà Nội cũng cảm nhận được đường phố và không gian sống mỗi ngày lại bị thu hẹp lại, chật chội hơn; không khí ngày một ngột ngạt hơn với bụi, khói và xăng dư thừa do các loại phương tiện giao thông thải ra. Không gian vui chơi cho trẻ em ngày một bị thu hẹp hơn do phải dành chỗ để đỗ xe máy và ô tô.

Ô tô chiếm chỗ gấp 20 lần xe máy: Giao thông Hà Nội nguy cơ tê liệt
Đó là chưa kể xe máy và các phương tiện giao thông khác (ảnh Ngọc Hà)

Trên nhiều tuyến phố, người đi bộ đã không còn không gian vì đi bộ trên hè thì vướng xe máy, gốc cây, cột đèn hoặc bị các hộ kinh doanh lấn chiếm, đi xuống đường thì vướng ô tô đỗ và rất nguy hiểm. Điều đó đã gây trở ngại rất lớn đối với những người sử dụng vận tải hành khách công cộng.

 

Hệ thống vận tải hành khách công cộng còn yếu

Hệ thống vận tải hành khách công cộng của Hà Nội hiện mới chỉ đáp ứng được khoảng 8% nhu cầu đi lại, trong đó xe buýt là phương tiện chủ lực. Đầu năm 2016, Hà Nội đưa vào khai thác tuyến xe buýt nhanh (BRT 01) nhưng sản lượng chỉ đạt khoảng 15.000 hành khách/ngày, tương đương với sản lượng 1 giờ theo kinh nghiệm các nước. Do vậy, BRT hiện chưa có đóng góp đáng kể vào việc giảm ùn tắc giao thông và chuyển đổi thói quen đi lại của người dân Hà Nội.

Dự kiến đầu năm 2019, tuyến ĐSĐT đầu tiên (tuyến số 2A, Cát Linh - Hà Đông) cũng được đưa vào khai thác. Tuy nhiên, theo một số chuyên gia, khả năng khai thác của tuyến 2A sẽ không cao như mong đợi do vị trí các ga bố trí không hợp lý, thiếu gắn kết với các địa điểm tập trung đông người.

Tuyến ĐSĐT số 3.1 (Nhổn - Ga Hà Nội) dự kiến đưa vào khai từ năm 2022. Một số tuyến khác còn chưa rõ thời gian đầu tư và hiệu quả khai thác. Có thể khẳng định rằng, thời gian tới Hà Nội khó trông chờ vào hệ thống đường sắt đô thị (ĐSĐT) như một phép màu để kéo giảm ùn tắc giao thông và xe buýt vẫn sẽ đóng vai trò chủ lực của hệ thống vận tải hành khách công cộng.

Ô tô chiếm chỗ gấp 20 lần xe máy: Giao thông Hà Nội nguy cơ tê liệt
Trong khi đó, hệ thống vận tải công cộng chưa đáp ứng được yêu cầu

Nguy cơ tê liệt giao thông

Với một kịch bản vô cùng lãng mạn, trong đó hệ thống vận tải hành khách công cộng có những bước phát triển hết sức ngoạn mục với những giả thiết như: (1) Sau mỗi 5 năm, Hà Nội có thêm 15 km xe buýt nhanh BRT và khoảng 30 km ĐSĐT;(2) sản lượng xe buýt tăng mạnh với 2%/năm[4], năng lực khai thác trung bình mỗi bến xe buýt nhanh (BRT) khoảng 1.200 hành khách/ngày, sản lượng tăng 3%/năm[5]; năng lực khai thác trung bình mỗi ga ĐSĐT gấp 20 lần BRT (khoảng 250.000 hành khách/ngày/ga), sản lượng tăng 3%/năm với; sản lượng của các phương tiện giao thông công cộng khác như taxi, xe ôm (Grab, GoViet,.v..v..) tăng 3%/năm; (3) dân số Hà Nội tăng cơ học 3%/năm, sau 2030 giảm còn 1%/năm do kiểm soát dân số tốt hơn; (4) hệ số đi lại trung bình chỉ 2,3 chuyến đi/người/ngày[6].

Ô tô chiếm chỗ gấp 20 lần xe máy: Giao thông Hà Nội nguy cơ tê liệt
Bảng 1: Dự báo thị phần các phương tiện giao thông đến 2050

Kết quả dự báo ở Bảng 1 cho thấy bức tranh vô cùng ảm đạm của giao thông Hà Nội trong 20-30 năm tới, mặc dù các loại hình  đã được giả định có mức tăng trưởng ngoạn mục. Tỷ lệ đảm nhận của hệ thống vận tải hành khách công cộng năm 2040 (trong điều kiện lý tưởng) chỉ đạt khoảng 15% nhu cầu đi lại, trong khi tỷ lệ sử dụng phương tiện giao thông cơ giới cá nhân vẫn trên 70%. Đến tận 2050, toàn bộ thị phần của hệ thống vận tải hành khách công cộng cũng chỉ đạt khoảng 25% nhu cầu đi lại.

Vì thế, giao thông Hà Nội sẽ tê liệt là nguy cơ có thật nếu Hà Nội không có những giải pháp đột phá; và Hà Nội không có giải pháp nào khác ngoài việc phải tập trung mạnh mẽ hơn nữa cho việc phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng và phát huy tối đa hiệu quả của nó.

Nguyễn Ngọc Quang - Đại học Twente, Hà Lan.

[1] Thắng Quang, Dân số Hà Nội năm 2020 bằng dự báo cho 30 năm sau. http://www/ news.Zing.vn ngày 27/10/2018. (Lưu ý: đây là số lượng người thực tế sinh sống và tham gia giao thông, cao hơn con số đăng kí theo hộ khẩu).
[2] Anh Trọng, Hà Nội tăng 27.000 phương tiện/tháng: Không tắc thêm mới lạ!, báo Tiền Phong ngày 15/09/2018.
[3]Alain Bertaud, Hanoi Urban Structure: Spatial Development Issues and Potential, http://alainbertaud.com, 15-06-2011.
[4] Sản lượng xe buýt trong 3-4 năm gần đây không những không tăng, mà còn có xu hướng sụt giảm.
[5] Sản lượng của bến cao nhất của tuyến BRT01 chỉ đạt 1.100 hành khách/ngày và không tăng trong suốt 2 năm qua.
[6]Số lượng chuyến đi có thể còn cao hơn nhiều nếu lấy hệ số đi lại =2,73 chuyến đi/người/ngày như nhiều mô hình giao thông khác, ví dụ http://acudtech.vn/62.html.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Chờ đến 2030: Riêng điểm này Việt Nam sẽ hàng đầu ASEAN
Chờ đến 2030: Riêng điểm này Việt Nam sẽ hàng đầu ASEAN
Đầu tưicon  06/01/2019 

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đưa ra mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam có ít nhất 1,5 triệu doanh nghiệp hoạt động bền vững trên cả nước.

 
Chia cả nước thành 7 vùng: Đổi mới và đột phá, tất cả đồng ý
Chia cả nước thành 7 vùng: Đổi mới và đột phá, tất cả đồng ý
Đầu tưicon  05/01/2019 

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đề xuất phân chia cả nước thành 7 vùng kinh tế - xã hội, thay vì 6 vùng như hiện nay.

 
Hàng không 'thế hệ mới' thay thế hãng bay giá rẻ: Giá vé giảm mạnh
Hàng không 'thế hệ mới' thay thế hãng bay giá rẻ: Giá vé giảm mạnh
Đầu tưicon  05/01/2019 

Thêm các nhà đầu tư mới, thị trường hàng không hứa hẹn sẽ trở nên phong phú hơn với nhiều thương hiệu, đồng thời mang lại kì vọng giảm giá vé cho người dân Việt.

 
'Lộ sáng' vụ ăn cắp phí BOT Trung Lương và những dự án nhập nhèm...
'Lộ sáng' vụ ăn cắp phí BOT Trung Lương và những dự án nhập nhèm...
Đầu tưicon  04/01/2019 

Sau khi 5 người của đơn vị quản lý cao tốc Trung Lương bị bắt giữ vì gian lận trong thu phí, vẫn còn nhiều dự án khác cần được làm sáng tỏ...

 
Ba tháng kiếm 9 tỷ: Tôi chưa là gì, có người kiếm 50 tỷ
Ba tháng kiếm 9 tỷ: Tôi chưa là gì, có người kiếm 50 tỷ
Đầu tưicon  04/01/2019 

“Có ngày giao dịch được 3-4 lô đất, tối về lâng lâng không ngủ được. 3 tháng, tôi kiếm được 9 tỷ đồng. Nghĩ là nhiều nhưng ở đây còn có những người bỏ túi 50-60 tỷ”, lời một "cò" đất ở Phú Quốc kể lại...

 
Người dân không thể mua điện giá cao: Mức nào để chịu được
Người dân không thể mua điện giá cao: Mức nào để chịu được
Đầu tưicon  03/01/2019 

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đưa ra một bài toán không dễ cho EVN: “Yêu cầu đủ điện nhưng giá điện phải hợp lý, người dân chịu được, DN chịu được”.

Mất trắng tài sản 20 năm tích cóp, không ngờ giàu to nhờ mảnh đất 'vàng mười'
Mất trắng tài sản 20 năm tích cóp, không ngờ giàu to nhờ mảnh đất 'vàng mười'
Đầu tưicon  03/01/2019 

Sau thời gian đi buôn hoa quả bị thua lỗ lớn, anh Nguyễn Trọng Thúy đã quyết về trồng bưởi Diễn trên chính mảnh đất quê hương “vàng mười” Văn Trì.  Nhờ đó mỗi năm gia đình anh thu nhập tới 1,5 tỷ đồng.

Dang dở số phận dự án 2 tỷ USD thời Đinh La Thăng - Trịnh Xuân Thanh
Dang dở số phận dự án 2 tỷ USD thời Đinh La Thăng - Trịnh Xuân Thanh
Đầu tưicon  03/01/2019 

Đây là dự án do PVC làm tổng thầu dưới thời của Trịnh Xuân Thanh và đã được tòa án đưa ra xét xử với những người có liên quan như Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh,...

Truy thu thuế Sabeco: Văn bản hoả tốc từ Văn phòng Chính phủ
Truy thu thuế Sabeco: Văn bản hoả tốc từ Văn phòng Chính phủ
Đầu tưicon  02/01/2019 

 Văn phòng Chính phủ ngày 2/1 đã có có văn bản hoả tốc về việc xử lý kiến nghị của Sabeco.

2019: Bất động sản vượt qua nỗi sợ vỡ 'bong bóng'
2019: Bất động sản vượt qua nỗi sợ vỡ 'bong bóng'
Đầu tưicon  02/01/2019 

 Dự báo khó thể xảy ra "bong bóng" bất động sản trong năm 2019. Phân khúc nhà ở cao cấp đang có dấu hiệu thừa cung, phải đối diện với nhiều thách thức.

Nhật Bản 'biếu' tiền, cho không hơn 8 triệu ngôi nhà nhưng không ai thèm lấy
Nhật Bản 'biếu' tiền, cho không hơn 8 triệu ngôi nhà nhưng không ai thèm lấy
Đầu tưicon  02/01/2019 

Giá nhà ở tại Nhật Bản có thể đang tăng, nhưng đất nước này vẫn có khoảng 8,2 triệu ngôi nhà không có người ở, và rất nhiều chủ sở hữu của những căn nhà này đã bắt đầu tặng nhà miễn phí.

Chặn con đường chuyển giá đáng sợ nhất của tập đoàn ngoại ở Việt Nam
Chặn con đường chuyển giá đáng sợ nhất của tập đoàn ngoại ở Việt Nam
Đầu tưicon  02/01/2019 

Bộ KH-ĐT đề nghị sửa đổi Luật Quản lý thuế để làm rõ hành vi khai khống, khai sai giá trị máy móc, thiết bị,... làm thất thu ngân sách.

Cầm 500 triệu đi buôn đất chia lô: Lãi đậm ngay 20 tỷ đồng
Cầm 500 triệu đi buôn đất chia lô: Lãi đậm ngay 20 tỷ đồng
Đầu tưicon  01/01/2019 

Hiện shophouse này đã có người đồng ý mua với giá hơn 20 tỉ đồng nhưng chúng tôi chưa bán mà quyết định cho thuê dài hạn.

Ngày hội đầu tư bất động sản và định cư quốc tế
Ngày hội đầu tư bất động sản và định cư quốc tế
Đầu tưicon  05/01/2019 

Trong tháng 1/2019, Ngày hội đầu tư bất động sản và Định cư quốc tế (Overseas Property Investment & Immigration Expo (BSOP Expo) sẽ được tổ chức tại 4 thành phố: Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và TP.HCM.

Bí mật ẩn giấu sau những 'lỗ hổng lạ lùng' trên chung cư cao cấp
Bí mật ẩn giấu sau những 'lỗ hổng lạ lùng' trên chung cư cao cấp
Đầu tưicon  01/01/2019 

Những người nước ngoài lần đầu tiên đến Hồng Kông (Trung Quốc) đều rất ngạc nhiên khi nhìn thấy những tòa nhà chọc trời với một lỗ hổng to đùng ngay chính giữa. Ít ai biết câu chuyện bí ẩn đằng sau đó.

Doanh nghiệp giữ vai trò chủ đạo trong quảng bá du lịch
Doanh nghiệp giữ vai trò chủ đạo trong quảng bá du lịch
Đầu tưicon  31/12/2018 

Tại hội thảo “Tầm nhìn chiến lược trong phát triển các vùng du lịch” diễn ra vào ngày 31/12/2018 tại TP Nha Trang (Khánh Hoà), đại diện các ban ngành và doanh nghiệp đã cchia sẻ những kinh nghiệm và định hướng trong việc phát triển du lịch.

Mỹ có thung lũng silicon, Việt Nam mơ thung lũng ô tô
Mỹ có thung lũng silicon, Việt Nam mơ thung lũng ô tô
Đầu tưicon  01/01/2019 

Trước làn sóng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu từ ASEAN tràn vào Việt Nam, vẫn có những DN quyết tâm đầu tư lớn cho sản xuất. Mỹ có thung lũng Silicon về phát triển điện tử, liệu tới đây Việt Nam sẽ có những ‘thung lũng ô tô’?

Ấn tượng Lễ công bố Năm du lịch Quốc gia 2019
Ấn tượng Lễ công bố Năm du lịch Quốc gia 2019
Đầu tưicon  01/01/2019 

Thành phố biển Nha Trang tưng bừng đón chào năm 2019 với Lễ công bố Năm du lịch quốc gia 2019 rực rỡ sắc màu, diễn ra vào ngày 31/12 tại Quảng trường 2/4

Thảm hoạ chết 13 người: Nỗi lo sợ lan khắp trăm cao ốc Hà Nội, Sài Gòn
Thảm hoạ chết 13 người: Nỗi lo sợ lan khắp trăm cao ốc Hà Nội, Sài Gòn
Đầu tưicon  30/12/2018 

Sau vụ cháy chung cư Carina khiến 13 người tử vong, người mua nhà và cơ quan chức năng mới thực sự bàng hoàng. Hàng loạt chung cư đã tổ chức diễn tập, kiểm tra hệ thống cảnh báo, chữa cháy.

Từ hôm nay, Việt Nam sẽ cắt giảm gần 100% dòng thuế
Từ hôm nay, Việt Nam sẽ cắt giảm gần 100% dòng thuế
Đầu tưicon  30/12/2018 

Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTTP hay TPP-11) gồm 11 quốc gia, chính thức có hiệu lực vào hôm nay (30/12). Việt Nam cam kết sẽ cắt giảm gần 100% dòng thuế.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN