Việt Nam cứ say sưa xuất khẩu gạo số 1, 2 để làm gì?

- “Trồng lúa không giúp nông dân làm giàu, vậy tại sao 1/4 thế kỷ qua, chúng ta vẫn say sưa với vị trí số 1, số 2 thế giới về xuất khẩu gạo?”.

TS Hoàng Ngọc Phong, PGĐ Trung tâm tư vấn phát triển kinh tế, Hội khoa học kinh tế VN đã đặt câu hỏi như vậy tại hội nghị phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu đang diễn ra tại Cần Thơ.

Nên giảm diện tích trồng lúa

Ông Phong cho biết, ĐBSCL đóng góp khoảng 18% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), với 90% lượng gạo xuất khẩu, gần 60% xuất khẩu thủy sản và 70% sản lượng trái cây của cả nước.

Tuy nhiên, ĐBSCL đang phải trả giá do những hệ lụy từ khai thác của con người và của các quy hoạch “trái tự nhiên”.

Việt Nam cứ say sưa xuất khẩu gạo số 1, 2 để làm gì?

TS Hoàng Ngọc Phong. Ảnh: Thúy Hạnh

Tình hình mới đòi hỏi phải thích ứng chuyển đổi mô hình, tìm hướng ra cho vùng ĐBSCL. Trong đó nhấn mạnh việc đổi mới tư duy, chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp.

“Tại sao chúng ta phải giữ trọng trách nặng nề để đảm bảo an ninh lương thực, trong khi ai cũng biết trồng lúa không thể giúp nông dân làm giàu”, ông Phong đặt vấn đề.

Ông cũng đặt câu hỏi tại sao chúng ta phải trồng những giống lúa chất lượng thấp để rồi đem xuất khẩu với giá rẻ trong hơn 1/4 thế kỷ qua và say sưa với vị trí số 1, số 2 thế giới về xuất khẩu gạo?

Ông cho rằng, ĐBSCL chỉ cần đảm bảo nước ngọt cho hơn 1 triệu ha chuyên canh lúa năng suất cao, chất lượng cao là thừa thãi lắm rồi.

“Việt Nam nói chung và ĐBSLC nói riêng cần thay đổi về tư duy an ninh lương thực, về làm nông nghiệp là cứ phải tập trung làm lúa gạo. Thay vào đó nên hướng đến nền nông nghiệp có năng suất, chất lượng, giá trị cao. Nên giảm diện tích đất canh tác lúa ở mức hợp lý, không đặt mục tiêu trồng lúa để xuất khẩu với giá rẻ, vì nông dân không có lãi và Nhà nước lại phải đầu tư lớn”, ông Phong phân tích.

Khi đó, việc đảm bảo nước ngọt cho 1 triệu ha chuyên canh lúa năng suất cao sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều việc cố cứu thêm 500.000 ha đất nhiễm mặn.

TS Phong cũng cho rằng ĐBSCL nên thích ứng thay vì đối phó với hạn mặn.

“Thực tế đã chứng minh, nhiều địa phương ở các vùng ngập mặn đã thay đổi cơ cấu sản xuất từ 2 vụ lúa sang 1 vụ lúa, 1 vụ tôm/cá và thích nghi tốt với biến đổi khí hậu, vừa đảm bảo đời sống người dân mà không tốn quá nhiều chi phí đầu tư ngăn mặn”, ông dẫn chứng.

Nếu thích nghi với tự nhiên dễ dàng hơn so với làm trái tự nhiên thì tại sao lại không làm?

 

Đừng ham dư 8-9 triệu tấn gạo

Bên lề hội nghị, GS Võ Tòng Xuân, chuyên gia hàng đầu về nông nghiệp VN và quốc tế chia sẻ nhiều trăn trở quanh tình trạng sụt lún tại ĐBSCL.

Khu vực này mỗi năm đang lún 1-3cm, nguyên nhân do người dân sử dụng nước ngầm quá mức. Các tỉnh ven biển dùng nước ngầm bơm lên ruộng lúa. Trong khi mỗi tấn nông sản cần tới 4.500 lít nước. Do đó nên ưu tiên sản xuất cái nào tốn ít nước.

Việt Nam cứ say sưa xuất khẩu gạo số 1, 2 để làm gì?
GS Võ Tòng Xuân. Ảnh: Thúy Hạnh

"Cả nước chỉ cần khoảng 18 triệu tấn gạo. Trồng lúa giờ không nên ưu tiên nữa, chỉ trồng đủ ăn và dư ra 2 triệu tấn gạo là vừa, đừng ham dư 8-9 triệu tấn, vừa tốn nước vừa tốn tiền bơm nhưng tiền không được bao nhiêu", GS Xuân nói.

Theo GS Xuân, để đảm bảo an ninh lương thực, ĐBSCL chỉ cần trồng 1,5 triệu ha lúa/2,1 triệu ha, đồng thời giảm từ 3 vụ xuống còn 2 vụ.

"Làm lúa càng nhiều thì càng dư gạo, mà dư gạo thì giá sụt giảm, nông dân không có lời", GS Xuân nhấn mạnh.

Ông đánh giá, nhiều năm nay, mọi lãnh đạo đều lúng túng trong vấn đề chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp vùng ĐBSCL, không biết phải phá vỡ quán tính trồng lúa như thế nào.

Quy hoạch vùng nông nghiệp thường là duy ý chí, thay vì theo nhu cầu thị trường, do đó bản đồ quy hoạch thường là để trang trí hơn là sử dụng.

Đặc biệt, điểm yếu trong quy hoạch là riêng lẻ từng ngành, không có tích hợp, ngành nào cũng làm quy hoạch và cho rằng quy hoạch của mình là quan trọng nhất. Rất tốn kém, nhưng cuối cùng vẫn khó hoặc không thực hiện được.

GS đề xuất, trong điều kiện biến đổi khí hậu, ĐBSCL vẫn phải coi nông nghiệp là mũi nhọn nhưng tổ chức sản xuất “mềm”, thoát ly chỉ cho sản xuất lúa và tập trung phát triển công nghiệp phụ trợ. Trong đó quá trình chọn cây gì, con gì cần thiết để DN tham gia ngay từ đầu.

Đồng thời Nhà nước và DN cùng quy hoạch vùng theo nguyên tắc nới rộng hạn điền vì chừng nào còn để nông dân làm ăn cá thể, đất manh mún, tự do nuôi trồng, chừng đó nông dân vẫn nghèo muôn thuở.

Thủ tướng thị sát ĐBSCL bằng trực thăng

Thủ tướng thị sát ĐBSCL bằng trực thăng

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã thị sát vùng Đồng bằng sông Cửu Long bằng trực thăng

Gần 40% ĐBSCL có nguy cơ biến mất vĩnh viễn

Gần 40% ĐBSCL có nguy cơ biến mất vĩnh viễn

Nếu nước biển dâng 100cm, gần 40% diện tích đất của ĐBSCL sẽ biến mất vĩnh viễn và gần 18% diện tích TP.HCM sẽ bị ngập.

Phó Thủ tướng: Sinh kế của người dân ĐBSCL đang bị đe dọa

Phó Thủ tướng: Sinh kế của người dân ĐBSCL đang bị đe dọa

ĐBSCL đã, đang và sẽ đối mặt với nhiều tác động nghiêm trọng do biến đổi khí hậu, nội tại quản lý, đe dọa sinh kế của người dân.

Doanh nhân hóa nông dân đồng bằng sông Cửu Long

Doanh nhân hóa nông dân đồng bằng sông Cửu Long

Nông dân làm giàu được từ kinh doanh nông nghiệp, môi trường nông thôn mới đáng sống là những kỳ vọng cho một giai đoạn mới.

Đồng bằng sông Cửu Long và nguyên tắc ‘không hối tiếc’

Đồng bằng sông Cửu Long và nguyên tắc ‘không hối tiếc’

Thạc sĩ Nguyễn Hữu Thiện đề xuất áp dụng nguyên tắc “không hối tiếc”: Ưu tiên thực hiện trước những hành động ít rủi ro sai lầm khó sửa chữa được.

Thúy Hạnh

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Quảng Ninh chủ động ứng phó biến đổi khí hậu
Quảng Ninh chủ động ứng phó biến đổi khí hậu
Môi trườngicon  01/11/2018 

Nâng cao nhận thức của người dân, lồng ghép cơ chế chính sách ứng phó biến đổi khí hậu (BĐKH) trong chính sách đầu tư, xây dựng cơ sở dữ liệu… là những cách mà Quảng Ninh đang đẩy mạnh thực hiện trong những năm qua.

 
Chung tay dọn sạch bãi biển Vịnh Hạ Long
Chung tay dọn sạch bãi biển Vịnh Hạ Long
Môi trườngicon  20/06/2018 

Gần 300 cán bộ, chiến sỹ, đoàn viên, thanh niên, du khách và người dân TP. Hạ Long chung tay dọn sạch gần 2 km bờ biển, khu vực bãi tắm công cộng ở phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long, bổ sung biển cảnh báo nguy hiểm.

 
‘Thông điệp xanh' ở đảo Cô Tô
‘Thông điệp xanh' ở đảo Cô Tô
Môi trườngicon  06/09/2018 

Du lịch Cô Tô những năm gần đây tăng mạnh, giúp địa phương phát triển kinh tế, nhưng lại gây lo lắng vì ô nhiễm môi trường. Để phát triển du lịch lâu dài, Cô Tô đề cao công tác bảo vệ môi trường, phát triển theo hướng bền vững.

 
Sôi động chiến dịch làm sạch biển, bảo vệ môi trường Móng Cái
Sôi động chiến dịch làm sạch biển, bảo vệ môi trường Móng Cái
Môi trườngicon  29/08/2018 

Mỗi tháng, Đoàn viên thanh niên thành đoàn Móng Cái và cán bộ, chiến sỹ các Đồn Biên phòng phối hợp tổ chức 2 buổi ra quân làm sạch các bãi biển, tuyên truyền người dân cùng chung tay dọn sạch các bãi biển.

 
Nha Trang sạt lở: Thi thể thứ 20 kẹt cứng dưới tảng đá lớn
Nha Trang sạt lở: Thi thể thứ 20 kẹt cứng dưới tảng đá lớn
Môi trườngicon  22/11/2018 

Sau 5 ngày mất tích, chiều nay thi thể ông La Hăng (69 tuổi, xã Phước Đồng, Nha Trang, Khánh Hòa) đã được tìm thấy cách nhà 30m.

 
Áp thấp đã mạnh thành bão số 9, liên tục tăng cấp
Áp thấp đã mạnh thành bão số 9, liên tục tăng cấp
Môi trườngicon  22/11/2018 

Dự báo đến 13h ngày 25/11, vị trí tâm bão số 9 ở ngay trên đất liền các tỉnh Nam Trung Bộ - Nam Tây Nguyên.

Bão số 9 càng ngày càng mạnh lên, mưa lớn khắp nơi
Bão số 9 càng ngày càng mạnh lên, mưa lớn khắp nơi
Môi trườngicon  22/11/2018 

Dự báo, bão số 9 đổ bộ vào bờ thì đi chậm lại và càng mạnh lên, gây mưa lớn khắp khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên...

‘Bom nước’ nổ vùi chết cả nhà cô giáo: Chủ đầu tư nói về sự vô tình
‘Bom nước’ nổ vùi chết cả nhà cô giáo: Chủ đầu tư nói về sự vô tình
Môi trườngicon  22/11/2018 

Chủ đầu tư cho rằng việc DN đào hồ là vô tình, nước lũ lớn nếu không có vị trí đó cũng trào xuống hết, không vỡ chỗ này cũng bị chỗ khác.

Bão trùng triều cường dâng cao, Sài Gòn có nguy cơ ngập nặng
Bão trùng triều cường dâng cao, Sài Gòn có nguy cơ ngập nặng
Môi trườngicon  21/11/2018 

Áp thấp nhiệt đới vào Biển Đông có thể mạnh lên thành bão. 'Hứng' mưa lớn kết hợp triều cường, nhiều khu vực ở Nam Bộ dễ bị ngập nặng.

Bão số 9: Mưa lớn 6 ngày liên tiếp từ Quảng Trị - Bình Thuận
Bão số 9: Mưa lớn 6 ngày liên tiếp từ Quảng Trị - Bình Thuận
Môi trườngicon  21/11/2018 

Bão số 9 và không khí lạnh sẽ tương tác với nhau gây mưa to đến rất to ở các tỉnh từ Quảng Trị đến Bình Thuận từ ngày 23-28/11.

Sạt lở ở Nha Trang: Ngày lang thang triền núi, đêm đi ở nhờ
Sạt lở ở Nha Trang: Ngày lang thang triền núi, đêm đi ở nhờ
Môi trườngicon  22/11/2018 

Sau 4 ngày hứng chịu hiểm họa sạt lở, hàng trăm người ở xóm Núi (TP Nha Trang) vẫn trong cảnh màn trời chiếu đất.

'Bom nước’ nổ chết cả nhà cô giáo: Đình chỉ toàn bộ dự án nhà cao cấp
'Bom nước’ nổ chết cả nhà cô giáo: Đình chỉ toàn bộ dự án nhà cao cấp
Môi trườngicon  21/11/2018 

Dự án khu nhà ở cao cấp Hoàng Phú (TP Nha Trang) bị đình chỉ sau vụ vỡ “bom nước” khiến cả nhà cô giáo mầm non tử nạn.

Hà Nội muốn chi gần 60.000 tỷ làm quy hoạch phòng chống lũ
Hà Nội muốn chi gần 60.000 tỷ làm quy hoạch phòng chống lũ
Môi trườngicon  21/11/2018 

Để triển khai quy hoạch phòng chống lũ, Hà Nội dự kiến chi gần 60.000 tỷ đồng và kiến nghị di dời hơn 3.000 hộ dân sống ở các bãi sông.

'Núp bóng' xây nghĩa trang: Quá hạn tỉnh vẫn chưa nhận báo cáo của huyện
'Núp bóng' xây nghĩa trang: Quá hạn tỉnh vẫn chưa nhận báo cáo của huyện
Môi trườngicon  21/11/2018 

UBND huyện Hoành Bồ đã có báo cáo nhanh gửi UBND tỉnh Quảng Ninh, tuy nhiên sáng nay, Chánh văn phòng UBND tỉnh thông tin, vẫn chưa nhận được báo cáo sơ bộ vụ việc.

Phó Thủ hiến bang Sachsen - Đức thăm nhà máy nước mặt sông Đuống
Phó Thủ hiến bang Sachsen - Đức thăm nhà máy nước mặt sông Đuống
Môi trườngicon  20/11/2018 

Phó Thủ hiến bang Sachsen CHLB Đức đã có buổi làm việc với UBND TP Hà Nội và tới thăm nhà máy nước mặt sông Đuống.

Nha Trang sạt lở: 'Quả bom nước' nổ trên đồi vùi chết cả nhà cô giáo
Nha Trang sạt lở: 'Quả bom nước' nổ trên đồi vùi chết cả nhà cô giáo
Môi trườngicon  21/11/2018 

Nước và đất đá từ "bom nước" ở sườn đồi cao chừng 50m đổ ập xuống đè sập 9 căn nhà, vùi chết 4 người trong gia đình cô giáo mầm non.

Sạt lở ở Nha Trang: Số người chết tăng lên 18
Sạt lở ở Nha Trang: Số người chết tăng lên 18
Môi trườngicon  20/11/2018 

Thông tin mới nhất vụ sạt lở nhiều nơi ở TP. Nha Trang đã làm hơn 20 người chết và mất tích cùng 31 người bị thương.

Phó GĐ Sở Xây dựng Khánh Hòa tả 'quả bom nước' nổ vùi chết dân
Phó GĐ Sở Xây dựng Khánh Hòa tả 'quả bom nước' nổ vùi chết dân
Môi trườngicon  21/11/2018 

PGĐ Sở Xây dựng Khánh Hòa nói, chủ đầu tư múc đất thay đổi dòng chảy, biến vị trí trên sườn đồi thành ‘ao’ chứa nước đổ thẳng xuống nhà dân.

Nghẹn ngào đại tang cả nhà cô giáo mầm non trước ngày 20/11
Nghẹn ngào đại tang cả nhà cô giáo mầm non trước ngày 20/11
Môi trườngicon  19/11/2018 

Tiếng khóc xé lòng vang lên: Con ơi, hôm nay người ta nhận hoa chúc mừng ngày 20/11, còn các con chỉ nhận toàn hoa cúc trắng.

Nha Trang sạt lở: Thêm 1 nạn nhân tử vong được tìm thấy
Nha Trang sạt lở: Thêm 1 nạn nhân tử vong được tìm thấy
Môi trườngicon  19/11/2018 

Sau 2 ngày mất tích, thi thể nạn nhân được tìm thấy dưới một con suối nâng tổng số người thiệt mạng vụ sạt lở ở TP. Nha Trang lên 14 người.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN