Chuyện cấm xe máy, chuyện ‘mốt’ xe đạp

 - “Cấm” xe máy ở Hà Nội và TP.HCM có khả thi? Các thành phố lớn khác đã xử lý vấn đề này như thế nào? Tuần Việt Nam xin giới hiệu bài viết này như một kinh nghiệm tham khảo.

“Kéo” người dân sử dụng giao thông công cộng và “đẩy” họ khỏi việc sử dụng giao thông cá nhân là cặp chính sách “kéo - đẩy” cơ bản của bài toán giao thông đô thị. Các bài học rút ra từ thực tiễn quy định nhằm hạn chế xe máy mà các thành phố lớn trên thế giới trải qua rất đáng tham khảo.

Tình trạng hạ tầng giao thông kém cộng thêm cuộc bùng nổ xe ô tô giá rẻ đã khiến nạn tắc đường không còn chỉ là sự khó chịu hàng ngày, mà đã trở thành nguy cơ kinh tế về lâu dài đối với nhiều thành phố lớn ở Đông Nam Á.

Jakarta đã mất gần 65.000 tỷ rupiah mỗi năm vì tắc đường. Kuala Lumpur lãng phí 1,2 tỷ lít nhiên liệu vì tắc đường mỗi năm, tương đương 2% GDP của nước này.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tại Đông Nam Á, tai nạn đường bộ làm hơn 300.000 người thiệt mạng mỗi năm, tức là gần 870 người chết một ngày. Tuy nhiên, các quy định nhằm hạn chế xe máy tại các thành phố lớn thường vấp phải phản ứng mạnh mẽ của người tham gia giao thông.

Năm ngoái, tại Philippines, chính quyền thành phố Baguio đưa ra quy định cấm các phương tiện hai bánh, trong đó có xe máy, tại một số thành phố, nhưng đã vấp phải sự phản ứng dữ dội của truyền thông xã hội.

Tại Malaysia, chính quyền thủ đô Kuala Lumpur cũng đã đề xuất cấm xe máy giá rẻ vào trung tâm thành phố nhằm giảm khí thải carbon.

Thất bại khi thiếu chính sách đồng bộ

Thủ đô Jakarta của Indonesia – một trong những thành phố thường xuyên xảy ra tắc nghẽn giao thông nghiêm trọng nhất thế giới – có kế hoạch mở rộng lệnh cấm xe máy trong khu kinh doanh ở thủ đô từ tháng 9/2017.

Nhưng nỗ lực thử áp dụng quy định này đã phải hoãn lại để có thêm thời gian hoàn thiện các dự án hạ tầng. Nếu thời gian thử nghiệm thành công, Jakarta sẽ cấm xe hai bánh trong ba tuyến đường lớn.

Những người chỉ trích cho rằng xe máy không phải là nguyên nhân chính gây tắc nghẽn giao thông, vì chiếm ít diện tích hơn ô tô hay các phương tiện 4 bánh khi lưu thông trên đường. 

Chuyện cấm xe máy, chuyện ‘mốt’ xe đạp
Cảnh tắc đường ở Jakarta, Indonesia. Ảnh: Thejakartapost

Phó giám đốc Sở Giao thông Jakarta Sigit Widjatmoko cho biết: “Chúng tôi chỉ hoãn việc thử nghiệm lại. Nếu đạt các mục tiêu của mình trong tương lai, chúng tôi có thể thử áp dụng lại chính sách trên”.

Các mục tiêu mà ông Widjatmoko nói đến gồm bổ sung các phương tiện giao thông công cộng tại trung tâm Jakarta, sửa sang các cơ sở hạ tầng cho người đi bộ, thúc đẩy phát triển một hệ thống Vận tải Công cộng Nhanh (MRT) và áp dụng các quy định về nộp phí đường bộ tự động.

Một nghiên cứu do thực hiện năm 2015 cho thấy Jakarta là thành phố xảy ra tắc nghẽn giao thông tệ nhất thế giới. Một lái xe ở thành phố này phải ngừng và khởi động ô tô của mình hơn 33.000 lần/năm.

Các quan chức giao thông ở Jakarta ước tính bằng cách giảm xe máy tại một số tuyến đường lớn trong thành phố, tốc độ lưu thông trên đường sẽ tăng hơn 17%. Người đứng đầu hội đồng vận tải Jakarta, ông Iskandar Abubakar cho biết có 15 triệu xe máy ở Jakarta, trong khi có 5,2 triệu xe ô tô. Trong số 47 triệu người tham gia giao thông, chỉ 18% sử dụng phương tiện vận tải công cộng.

Nhiều thập kỷ qua, Jakarta đã vật lộn với tắc nghẽn giao thông, nhưng tình hình ngày một tệ hơn.

Tác động của các quyết định hạn chế xe máy cũng có thể thấy tại cố đô Yangon, nay là trung tâm kinh tế của Myanmar. Từ năm 2003, thành phố 7,3 triệu dân này đã cấm xe máy tại 33 quận huyện. Quy định này một phần đã dẫn tới tăng sở hữu ô tô, việc này lại khiến tắc đường nghiêm trọng hơn và thêm một thảm họa đỗ xe trái phép.

 

Một báo cáo của Trung tâm về Các thành phố đáng sống và Viện nghiên cứu đất đô thị ở châu Á Thái Bình Dương, có trụ sở tại Singapore, cho biết: “Số xe ô tô tư nhân ở Yangon đã tăng gấp đôi trong các năm 2011-2015 vì các quy định hạn chế nhập khẩu được nới lỏng. “Bệnh” đỗ xe ô tô bừa bãi dọc đường gây chiếm diện tích và gây cản trở lưu thông.

Trong khi đó, các nỗ lực nhằm giảm xe hai bánh trên các trục đường chính đều vấp phải sự phản đối, nhất là ở những nơi nhiều chủ xe ô tô cũng sở hữu xe máy. Người ta thà ngồi hàng giờ bên trong ô tô riêng để chờ hết tắc đường hơn là nhồi nhét nhau trên xe buýt lúc đó.

Câu chuyện của những chiếc xe đạp

Theo một báo cáo, các phương tiện giao thông của người dân Trung Quốc đã thay đổi rất nhiều và tắc nghẽn giao thông đã giảm đáng kể khi các dịch vụ xe đạp chung được mở rộng ra nhiều thành phố. Theo đó, hơn 80% trong số 100 thành phố lớn nhất Trung Quốc đã cải thiện được các điều kiện giao thông địa phương trong quý II/2017.

Xe đạp chung không phải là chuyện lạ ở nhiều nơi trên thế giới, nhưng phiên bản của Trung Quốc đã đem lại một ý nghĩa hoàn toàn mới cho khái niệm này. Người sử dụng có thể lấy một chiếc xe đạp ở bất kỳ đâu trong thành phố, nhờ ứng dụng GPS và bỏ lại nó ở hầu như bất kỳ nơi nào khi họ kết thúc hành trình của mình.

Và xe đạp chung đã trở thành “mốt” trên khắp cả nước, nhất là trong giới sinh viên và công chức trẻ, vì tính tiện lợi, chi phí thấp và thân thiện với môi trường.

Theo công ty xe đạp chung “ofo Inc” của Trung Quốc, trong tốp 20 thành phố sử dụng dịch vụ này, 19 thành phố đã cải thiện đáng kể các điều kiện giao thông đô thị.

Tại Bắc Kinh, tắc nghẽn giao thông tại một nửa số bến tàu điện ngầm trong giờ cao điểm cũng đã giảm 4,1% so với một năm trước khi áp dụng xe đạp chung.

Còn tại Hà Lan, bất cứ ai từng đi vào trung tâm Amsterdam bằng ô tô đều biết: thành phố này là của người đi xe đạp, những người đi xe máy trở thành “kẻ yếu thế” vì bị áp đảo về số lượng. Thành phố được trang bị một mạng lưới các làn đường dành cho xe đạp, cực an toàn và tiện lợi, đến mức cả đứa bé chập chững biết đi hay người già cũng có thể sử dụng xe đạp như phương tiện giao thông dễ dàng nhất.

Không chỉ Amsterdam có một mạng lưới làn đường cho xe đạp, tất nhiên, bạn sẽ thấy chúng ở mọi thành phố của Hà Lan.

Từng có thời, vào những năm 1950 – 1960, khi người đi xe đạp đứng trước mối đe dọa bị “trục xuất” khỏi các thành phố vì số lượng ô tô tăng vùn vụt. Số tai nạn giao thông tăng nhanh, đến mức đỉnh là 3.300 người thiệt mạng trong năm 1971, trong đó có hơn 400 trẻ em. Con số thương vong choáng váng này đã làm bùng phát hàng loạt cuộc biểu tình của các nhóm hành động khác nhau.

Dần dần, các chính khách Hà Lan bắt đầu ý thức về rất nhiều lợi thế của việc đi xe đạp, và các chính sách giao thông của họ đã bắt đầu thay đổi.

Trong những năm 1980, các thị trấn và thành phố ở Hà Lan đã bắt đầu áp dụng các biện pháp nhằm tạo ra các con phố thân thiện với xe đạp hơn. Thành phố La Haye và Tilburg là những nơi đầu tiên thử nghiệm các làn đường đặc biệt dành cho xe đạp nội đô sơn màu đỏ sáng và rất dễ thấy.

Rồi thành phố Delft xây dựng cả một mạng lưới đường dành cho xe đạp và việc này đã khuyến khích nhiều người đạp xe hơn. Dần dần, các thành phố khác noi gương.

Ngày nay, Hà Lan có 22.000 dặm đường dành cho xe đạp. Hơn 1/4 các chuyến đi được thực hiện bằng xe đạp, so với 2% ở Anh và con số này đã tăng lên 38% ở Amsterdam và 59% tại thành phố đại học Groningen. Tất cả các thành phố lớn ở Hà Lan đã được thiết kế “phục vụ xe đạp”, và số người đạp xe vẫn tiếp tục tăng, một phần nhờ sự phát triển xe đạp điện.

Diệu An

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Tự bảo vệ thân thể: Nữ sinh còn ‘lơ ngơ’ nói gì trẻ nhỏ
Tự bảo vệ thân thể: Nữ sinh còn ‘lơ ngơ’ nói gì trẻ nhỏ
Thông tin đa chiềuicon13/03/2019  
 - Hàng loạt vụ giáo viên sàm sỡ, xâm hại tình dục học sinh liên tiếp bị phanh phui những tháng vừa qua làm tôi và nhiều phụ huynh khác cảm thấy thật lo lắng, bất an.    
Những khoảng trống từ vụ ‘sờ soạng’ học sinh không bị coi là dâm ô
Những khoảng trống từ vụ ‘sờ soạng’ học sinh không bị coi là dâm ô
Thông tin đa chiềuicon12/03/2019  
 - Là người đứng trên bục giảng, tôi tin rằng rất nhiều thầy cô cũng như tôi, thật sự cần những chỉ dẫn ứng xử để không phải rơi vào lúng túng, sai phạm trong những va chạm với học trò.  
Xâm phạm học trò hay ‘thương cho roi cho vọt’
Xâm phạm học trò hay ‘thương cho roi cho vọt’
Thông tin đa chiềuicon09/03/2019  
Tôi muốn cảnh báo, thêm một lần nữa, hiện tượng ngày càng phổ biến là không ít các thầy cô xâm phạm thân thể học trò.  
Thủ trưởng trượt ngã, cấp dưới cũng ‘vạ lây’
Thủ trưởng trượt ngã, cấp dưới cũng ‘vạ lây’
Thông tin đa chiềuicon08/03/2019  
Tay đã “nhúng chàm”, họ không chỉ làm cho người thân, bạn bè khổ lây mà những người đồng chí, đồng nghiệp, nhân viên cấp dưới một thời cũng ít nhiều bị “mang tiếng”.  
Quấy rối tình dục và cái giá phải trả
Quấy rối tình dục và cái giá phải trả
Thông tin đa chiềuicon07/03/2019  
 - Quấy rối tình dục và bạo lực đang làm thất thoát chi phí không nhỏ cho các doanh nghiệp Việt Nam nào dung dưỡng cho tệ nạn này. 
Sàng lọc đảng viên: Quan trọng là… sàng ai, ai sàng?
Sàng lọc đảng viên: Quan trọng là… sàng ai, ai sàng?
Thông tin đa chiềuicon05/03/2019  
Chỉ thị sàng lọc đảng viên là điều nhân dân mong đợi từ lâu. Vấn đề còn lại là “ai sàng” - người tổ chức thực hiện và “sàng ai” - đối tượng bị sàng lọc?  
‘Phi hạt nhân hóa’: Lời giải duy nhất cho ‘bài toán’ Triều Tiên?
‘Phi hạt nhân hóa’: Lời giải duy nhất cho ‘bài toán’ Triều Tiên?
Thông tin đa chiềuicon01/03/2019  
Liệu xây dựng một khu vực không có vũ khí hạt nhân (NWFZ) có phải là một giải pháp tốt hơn, thay vì “phi hạt nhân hóa”?  
Thượng đỉnh Trump-Kim và bài học của Việt Nam cho Triều Tiên
Thượng đỉnh Trump-Kim và bài học của Việt Nam cho Triều Tiên
Thông tin đa chiềuicon26/02/2019  
Khi Kim Jong-un tới Hà Nội để dự hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này, ông sẽ không chỉ tìm kiếm một thỏa thuận với Mỹ về vấn đề hạt nhân của Triều Tiên.  
Chùa nhỏ, chùa to, chùa ‘siêu to’... chùa nào có Phật?
Chùa nhỏ, chùa to, chùa ‘siêu to’... chùa nào có Phật?
Thông tin đa chiềuicon22/02/2019  
Hoành tráng, hào nhoáng, vĩ đại, 'kỷ lục', vô đối... không phải là những giá trị cốt lõi của văn hóa dân tộc, càng không phải giá trị của chùa chiền.  
‘Mượn’ xe công làm việc riêng và ‘chuyến tàu vét’
‘Mượn’ xe công làm việc riêng và ‘chuyến tàu vét’
Thông tin đa chiềuicon20/02/2019  
Xem ra, chuyện nhắc nhở, nghiêm cấm, răn đe của cấp trên đối với các vị chỉ như… nước đổ lá khoai.  
Lễ hội ‘vỡ trận’ còn bởi ‘cánh tay nối dài’
Lễ hội ‘vỡ trận’ còn bởi ‘cánh tay nối dài’
Thông tin đa chiềuicon19/02/2019  
Có lúc do vô tình, có khi cũng do cố ý mà báo chí đã khuếch trương, thổi phồng ý nghĩa tâm linh của một số lễ hội, đánh “trúng” vào tâm lý, thị hiếu tò mò của người dân.   
Cuộc chiến Biên giới 1979: Lịch sử phải được nhìn nhận với sự thật đầy đủ
Cuộc chiến Biên giới 1979: Lịch sử phải được nhìn nhận với sự thật đầy đủ
Thông tin đa chiềuicon17/02/2019  
 Ngày này cách nay 40 năm (17/2/1979-17/2/2019), cuộc Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc diễn ra trên toàn tuyến Biên giới phía Bắc Việt Nam. Lịch sử phải được nhìn nhận với sự thật đầy đủ.
Liêm sỉ và lòng tự trọng
Liêm sỉ và lòng tự trọng
Thông tin đa chiềuicon08/02/2019  
- Muốn xã hội ngày càng tốt đẹp, trong sáng không chỉ coi trọng và thượng tôn pháp luật mà rất cần đến liêm sỉ và tự trọng của mỗi con người.
Thủ trưởng quan tâm, Trung ương hỗ trợ, chẳng nhẽ không ‘đi Tết’?
Thủ trưởng quan tâm, Trung ương hỗ trợ, chẳng nhẽ không ‘đi Tết’?
Thông tin đa chiềuicon03/02/2019  
Chưa bàn đến những nguyên nhân từ tiêu cực trá hình, nội cái tâm lý và thói quen lễ tết đã gây ra biết bao phiền lụy và đến lúc phải dần dần tháo bỏ.  
Quà tết biếu sếp: Món nào nịnh bợ, món nào trong sáng?
Quà tết biếu sếp: Món nào nịnh bợ, món nào trong sáng?
Thông tin đa chiềuicon26/01/2019  
 Cùng với việc nghiêm cấm tặng quà Tết cho cấp trên, nên khuyến khích tặng quà cho cấp dưới. Đây mới thực sự là bản chất nhân văn của quà Tết.  
Bài học oan sai và đòi hỏi một nền tư pháp liêm chính
Bài học oan sai và đòi hỏi một nền tư pháp liêm chính
Thông tin đa chiềuicon25/01/2019  
Pháp luật hình sự cùng nhiều quy định khác của ngành tư pháp đã chấn chỉnh, đề ra những biện pháp ngăn ngừa oan sai, nhưng trên thực tế vẫn xảy ra nhiều vụ án oan sai, rất đáng suy ngẫm.
‘Rốt cuộc con tôi học giỏi hay dốt?’
‘Rốt cuộc con tôi học giỏi hay dốt?’
Thông tin đa chiềuicon23/01/2019  
Cái cơ chế chấm điểm mấy chục năm quá dễ cho nhu cầu định lượng hóa, và nay thì quá thuận tiện cho cho lối sống vội vàng bận rộn của cha mẹ.  
Hà Nội đã vội vã bỏ đi biểu tượng văn hóa một thời
Hà Nội đã vội vã bỏ đi biểu tượng văn hóa một thời
Thông tin đa chiềuicon22/01/2019  
 - Các nhà quy hoạch và quản lý đô thị Hà Nội nên bắt đầu bắt tay vào việc khôi phục hệ thống tàu điện nổi nội đô và kết nối với các vệ tinh của Hà Nội.   
Đừng làm khổ học sinh vì thứ ‘giấy thông hành’ giả dối
Đừng làm khổ học sinh vì thứ ‘giấy thông hành’ giả dối
Thông tin đa chiềuicon19/01/2019  
Phải giải phóng sức lao động và trí tuệ người Thầy, để họ dồn tâm huyết cho chuyên môn dạy chữ dạy người thay vì chạy theo thành tích.  
Rác nhưng không phải là rác
Rác nhưng không phải là rác
Thông tin đa chiềuicon16/01/2019  
Khẩu hiệu để một Hà Nội xanh, sạch, đẹp vẫn chỉ là trên khẩu hiệu, nhất là vừa qua thủ đô gặp khủng hoảng về rác.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN