Xe container tông 4 người chết: Xử lái xe mới là ‘phần nổi tảng băng’

Nếu chỉ xử phạt lái xe thì không giải quyết được tận gốc vấn đề, vì hành vi vi phạm trên chỉ là phần nổi của tảng băng.

LTS:Vụ tai nạn giao thông tại Long An đã trở thành tâm điểm chú ý của dư luận trong hai ngày qua. Tuần Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết của TS. Khuất Việt Hùng, chuyên gia GTVT, Phó Chủ tịch Chuyên trách Ủy ban ATGT Quốc gia Việt Nam về vấn đề này.

Chiều ngày 2/1, một vụ tai nạn giao thông (TNGT) đặc biệt nghiêm trọng đã xảy ra tại Bến Lức, Long An. Một xe container đâm thẳng vào đám đông các xe máy đang dừng chờ đèn đỏ gây nên hậu quả rất thảm khốc, làm 4 người chết và hàng chục người bị thương, hàng chục chiếc xe máy bị vò nát tạo nên những hình ảnh vô cùng ám ảnh.

Với những thông tin ban đầu về hành vi sử dụng ma túy và rượu bia khi điều khiển phương tiện cơ giới, gần như chắc chắn lái xe container sẽ phải chịu những hình phạt của pháp luật.

Câu hỏi đặt ra là liệu việc truy tố và xử phạt lái xe thậm chí với khung hình phạt nghiêm khắc nhất của pháp luật hiện hành có giải quyết được vấn nạn TNGT liên quan tới xe tải, xe container hiện nay?

Có lẽ không khó để tìm ra câu trả lời: nếu chỉ xử phạt lái xe thì không giải quyết được tận gốc vấn đề, vì hành vi vi phạm trên chỉ là phần nổi của tảng băng. Bản thân người lái xe là tổng hòa các quan hệ xã hội, bởi vậy các giải pháp bài bản đòi hỏi phải phân tích toàn diện các yếu tố gián tiếp có liên quan từ đó có những thay đổi cần thiết trong cả hệ thống.

Xác định trách nhiệm và xử lý trách nhiệm

Khi vụ việc đau xót trên xảy ra, việc đầu tiên cần làm là điều tra, phân tích và xử lý theo đúng quy định pháp luật, trong đó hành vi sử dụng ma túy khi lái xe liên quan trực tiếp tới trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kiểm tra cấp giấy chứng nhận sức khỏe cho lái xe. Tuy nhiên, doanh nghiệp vận tải quản lý lái xe chắc chắn có trách nhiệm rất lớn trong việc theo dõi, giám sát tình trạng sức khỏe của lái xe và điều này cần được làm rõ.

Ngoài ra, nếu công tác tuyên truyền và kiểm tra giám sát được tiến hành thường xuyên liên tục thì liệu doanh nghiệp và lái xe có thể vi phạm như vậy được không? Tại sao trên một tuyến đường được tuyên truyền, tuần tra kiểm soát tốc độ tốt thì không những lái xe tại địa phương, mà các lái xe các địa phương khác khi đi qua cũng nghiêm túc chấp hành rất tốt! Theo cách tiếp cận này, các cơ quan chức năng tại địa phương, các tổ chức có trách nhiệm quản lý doanh nghiệp vận tải cũng không hoàn toàn vô can. 

Xe container tông 4 người chết: Xử lái xe mới là ‘phần nổi tảng băng’
Hiện trường vụ tai nạn ở Bến Lức, Long An làm 4 người tử vong. Ảnh: Như Sỹ

Những bất cập trong quy định pháp luật

Luật Giao thông đường bộ hiện nay cho phép cá nhân có liên quan đến tai nạn có thể dời đi vì lý do bị đe dọa đến tính mạng, nhưng phải đến trình báo ngay với cơ quan công an nơi gần nhất.

Đây là một bất cập. Mặc dù đã có trường hợp người gây TNGT bị hành hung, nhưng điều đó không thể là lý do cho việc cho phép họ rời khỏi hiện trường. Vì như vậy là đã dùng một cái sai (cho phép dời đi) để chữa một cái sai khác (chấp nhận việc người dân tự hành xử không theo quy định).

 

Quy định “Phải đến trình báo ngay” cũng là một yếu tố định tính chung chung có thể hiểu theo nhiều nghĩa. Trong vụ TNGT trên, lái xe đã rời khỏi hiện trường và chỉ ra trình diện sau 7 giờ đồng hồ, nhiều vụ khác chỉ ra trình diện sau một vài ngày.

Điều này tưởng như vô hại nhưng là vấn đề lớn. Vì sau một thời gian dài như vậy các yếu tố cấu thành tội phạm có thể bị thay đổi (ví dụ nồng độ cồn tại thời điểm tai nạn) dẫn tới việc không nhận dạng được nguyên nhân đích thực. Không xác định đúng nguyên nhân thì không thể có giải pháp trúng.

Hiện nay một số hành vi vi phạm trật tự ATGT có mức độ nguy hiểm và hậu quả tiềm tàng rất lớn, hoàn toàn đủ yếu tố cấu thành để có thể xử phạt về mặt hình sự nhưng lại mới chỉ bị xử phạt hành chính, dẫn tới hiệu lực thực thi và tính răn đe chưa cao. Chẳng hạn hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định về nồng độ cồn khi lái xe nhưng chưa gây hậu quả, hành vi rải đinh trên đường cao tốc, chống người thi hành công vụ khi tham gia giao thông...

Trên thế giới, nhiều quốc gia phát triển coi vi phạm trật tự ATGT là một loại tội phạm và một số hành vi vi phạm nghiêm trọng được xử lý qua hệ thống tư pháp thông qua các án lệ nên hiệu lực thực thi, tính răn đe, giáo dục rất cao. Năm 2007, Ba Lan đã xử phạt hành vi vi phạm quy định nồng độ cồn khi lái xe qua hệ thống tư pháp theo án lệ, trong vòng 24 giờ tòa án sẽ tuyên phạt và có hiệu lực ngay. Đây là một trong những giải pháp được Hội đồng ATGT châu Âu đánh giá là rất hiệu quả trong giảm hành vi uống rượu bia khi lái xe tại Ba Lan.

Bởi vậy việc bổ sung những hành vi vi phạm mang tính cố ý, đặc biệt nghiêm trọng kể cả khi chưa gây hậu quả vào Luật hình sự là điều hết sức cần thiết.

Một bất cập lớn hiện nay trong pháp luật ATGT là việc xử lý trách nhiệm các doanh nghiệp gây TNGT đặc biệt nghiêm trọng còn khá dễ. Trong khi trên thế giới nếu gây TNGT có hậu quả lớn, doanh nghiệp sẽ phải trải qua một quy trình theo dõi, giám sát hết sức chặt chẽ, ban lãnh đạo phải tập huấn lại về ATGT, lái xe vi phạm phải thi lại cả lý thuyết và thực hành với chương trình sát hạch khó hơn...

Hiện nay Việt Nam cũng chưa có công cụ kinh tế để khuyến khích lái xe an toàn, (như việc thay đổi bảo hiểm với các lái xe và doanh nghiệp vi phạm), chưa có cơ chế khuyến khích ưu đãi cho các doanh nghiệp có chứng chủ quốc tế về quản lý ATGT đường bộ ISO 39001...

Cuối cùng cần phải kể đến bất cập trong quy định cụ thể trách nhiệm của cơ quan quản lý liên quan tới ATGT. Trong khá nhiều các văn bản pháp luật liên quan tới ATGT hiện nay, có rất nhiều quy định cụ thể đối với người dân và doanh nghiệp, nhưng phần quy định các công việc cụ thể tương ứng đối với cơ quan quản lý lại rất hạn chế, dẫn tới tình trạng có thể thực hiện hoặc không mà không hề bị xử lý. Trong khi bản chất quy định pháp luật cần điều tiết và giám sát với cả chủ thể bị quản lý (người dân, doanh nghiệp) và chủ thể quản lý (cơ quan quản lý nhà nước).

Có thể nói những bất cập về mặt pháp luật là những vấn đề có ảnh hưởng lớn nhất, nhưng lại hoàn toàn có thể được giải quyết nhanh và có tác dụng tích cực rất lớn.

TS. Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch Chuyên trách Ủy ban ATGT Quốc gia Việt Nam.

Đón đọc Phần 2: Những bất cập khác và giải pháp xử lý hữu hiệu

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Người Campuchia gọi bộ đội tình nguyện là gì?
Người Campuchia gọi bộ đội tình nguyện là gì?
Tiêu điểmicon04/01/2019  
 - Trung tướng Khuất Duy Tiến kể, khi đó những người lính như ông đều tin đó chỉ là những tranh chấp lãnh thổ bình thường giữa hai đất nước.
Chẳng lẽ Campuchia văn minh hơn ta đến thế?
Chẳng lẽ Campuchia văn minh hơn ta đến thế?
Tiêu điểmicon05/01/2019  
 - Từ sự việc xe container tông 4 người chết ở Long An càng thôi thúc chúng ta đưa ra những giải pháp chấm dứt thảm họa như thế trong tương lai.
Từ hai cánh én báo tin vui
Từ hai cánh én báo tin vui
Tiêu điểmicon04/01/2019  
Các bộ làm kinh tế ngành, qui hoạch ngành, kế hoạch ngành trong phạm vi cả nước nhưng đã bị chia ra thành từng khúc rời rạc trong các nền kinh tế địa phương để rồi phải cơ cấu lại tất cả.
Tài sản trong dân đâu chỉ có 500 tấn vàng
Tài sản trong dân đâu chỉ có 500 tấn vàng
Tiêu điểmicon03/01/2019  
Mấy năm nay Chính phủ đang băn khoăn tìm giải pháp làm sao để huy động 500 tấn vàng trong dân nhưng dân chúng còn có một loại tài sản giá trị hơn nhiều lần cần kích hoạt cho phát triển.
Bí mật nhà nước, 'vùng cấm' và quyền được biết
Bí mật nhà nước, 'vùng cấm' và quyền được biết
Tiêu điểmicon02/01/2019  
Giải quyết tình trạng lưỡng nan giữa “bí mật nhà nước” và quyền được biết của người dân không phải là điều dễ dàng.  
Khi hiệp hội xe ngựa, xe đạp, ô tô có thể kiện máy bay chở khách
Khi hiệp hội xe ngựa, xe đạp, ô tô có thể kiện máy bay chở khách
TuanVietNamicon02/01/2019  
Giống như khi xuất hiện xe đạp, những người nuôi ngựa sẽ đưa hiệp hội xe đạp ra tòa; rồi liên hiệp hội các nhà nuôi ngựa, xe đạp, ô tô, xe lửa sẽ kiện hiệp hội máy bay thương mại…
Vượt lên định mệnh
Vượt lên định mệnh
Tiêu điểmicon01/01/2019  
Như là một quy luật, mỗi giai đoạn lịch sử, khi đất nước gặp phải những thách thức tưởng không thể vượt qua, lại xuất hiện con người trí lự, yêu nước thương dân, đứng mũi chịu sào, cùng dân tộc hoá giải thách thức.   
Chìa khóa cho Việt Nam thịnh vượng
Chìa khóa cho Việt Nam thịnh vượng
Tiêu điểmicon01/01/2019  
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhắc đi nhắc lại yêu cầu phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết của Đảng. Đó mới chính là chìa khóa để Việt Nam trở nên thịnh vượng.
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Cần “đổi mới tư duy” để Việt Nam thịnh vượng
Tiêu điểmicon31/12/2018  
Không kịp thời đổi mới đường lối, chính sách là tự mình đánh mất những cơ hội thuận lợi để góp phần phát triển đất nước và tụt hậu so với các quốc gia khác.
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Khủng hoảng trong hệ thống chính trị Mỹ: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Tiêu điểmicon29/12/2018  
Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy nước Mỹ chưa bao giờ chia rẽ hơn hiện nay. Tình hình đang ngày càng xấu đi và dường như vẫn chưa thấy ánh sáng cuối đường hầm.
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
"Phải làm chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền"
Tiêu điểmicon27/12/2018  
Tiến sỹ Phạm Duy Nghĩa, thành viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, các doanh nghiệp, các nhà đầu tư nên xây dựng niềm tin với chính quyền, làm cho chính quyền tin mình và mình cũng tin chính quyền.
Cách ông Putin đáp trả những chỉ trích nặng nề
Cách ông Putin đáp trả những chỉ trích nặng nề
Tiêu điểmicon26/12/2018  
Các trừng phạt của Mỹ đang ngày càng siết chặt lên cổ Gấu Nga. Nhưng 72% người Nga luôn tin rằng đất nước của họ đang đóng vai trò quan trọng trên trường quốc tế hơn cách đây một thập kỷ.
“Tựa cổ phần hóa” – góp phần giải pháp cho phát triển Việt Nam
“Tựa cổ phần hóa” – góp phần giải pháp cho phát triển Việt Nam
Tiêu điểmicon24/12/2018  
Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường” trên Tuần Việt Nam của VietNamNet đã mở ra cơ hội cho các cá nhân góp sức giúp khát vọng Việt Nam hùng cường có cơ may thành hiện thực. Tôi hi vọng, nói ra có người nghe và thực hiện.
Tuyển chọn nhân tài và xây lòng tự tôn dân tộc
Tuyển chọn nhân tài và xây lòng tự tôn dân tộc
TuanVietNamicon23/12/2018  
Việt Nam cần thay đổi cơ chế trọng dụng nhân tài hiệu quả, thật sự đưa những người có năng lực vào bộ máy để họ cống hiến cho xã hội – một độc giả chia sẻ với Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường”.
Nếu Tổng thống Mỹ can thiệp vụ Huawei…
Nếu Tổng thống Mỹ can thiệp vụ Huawei…
Tiêu điểmicon22/12/2018  
Việc ông Trump gợi ý có thể can thiệp vụ Huawei đã gây ra phản ứng mạnh mẽ của một số nghị sĩ Mỹ và cựu quan chức chính phủ, đồng thời làm dấy lên cảnh báo ở nhiều nước khác.
Hợp lực sức Nhà nước và sức Dân để làm những việc lớn
Hợp lực sức Nhà nước và sức Dân để làm những việc lớn
Tiêu điểmicon20/12/2018  
Ngày nay, sức Nhà nước và sức dân đã tăng cả về lượng và chất gấp nhiều chục lần so với trước đây và đang tiếp tục được giải phóng.    
Ông Trump liên tiếp đánh phủ đầu ông Tập, rồi sẽ thế nào?
Ông Trump liên tiếp đánh phủ đầu ông Tập, rồi sẽ thế nào?
TuanVietNamicon19/12/2018  
Trong bối cảnh Trung Quốc bị đánh theo kiểu ‘hội đồng’ như hiện nay thì việc chấp nhận có giới hạn những yêu cầu của đối phương là điều có thể diễn ra, nếu như muốn tồn tại.   
Ảo tưởng quyền lực, "hạt giống đỏ" bị hạ bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”
Ảo tưởng quyền lực, "hạt giống đỏ" bị hạ bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”
Tiêu điểmicon28/12/2018  
Thăng tiến nhanh, thành danh sớm, không ít “hạt giống đỏ” đã không lo tu dưỡng nên nhanh chóng bị hạ gục bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”.
Từ chiếc cup vô địch nghĩ về tương lai đất nước
Từ chiếc cup vô địch nghĩ về tương lai đất nước
TuanVietNamicon18/12/2018  
Tôi đi giữa dòng người và nhận thấy, đó là những dòng năng lượng khổng lồ, trẻ trung, tươi mới – dòng năng lượng tích cực khác xa so với chính nó trên các tuyến phố đông nghẹt, tắc nghẽn hàng ngày.
Khát khao chiến thắng, khát vọng hùng cường
Khát khao chiến thắng, khát vọng hùng cường
Tiêu điểmicon17/12/2018  
Tình yêu bóng đá và khát vọng chiến thắng suốt một năm qua đã chứng minh, bóng đá cũng có thể giúp cả dân tộc Việt Nam đoàn kết thành một khối.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN