Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng ký Quyết định số 822/QĐ-TTg ngày 11/5/2026 về việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giai đoạn 2026-2030.
Làm rõ cơ chế huy động, phân bổ nguồn lực
Ngày 30/5, tại Thanh Hóa, Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục tổ chức Hội thảo tham vấn hồ sơ dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung Hợp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2035 (giai đoạn I: 2026-2030). Thừa ủy quyền của lãnh đạo Bộ Dân tộc và Tôn giáo, ông Hà Việt Quân - Chánh Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi chủ trì hội thảo.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung góp ý vào nhiều nhóm nội dung trọng tâm, như: Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đặc thù vùng DTTS và miền núi; giải quyết các vấn đề cấp thiết về đất ở, nhà ở, bố trí ổn định dân cư; phát triển sinh kế, hỗ trợ khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp; cùng các chính sách về phát triển nguồn nhân lực, giáo dục và bảo tồn văn hóa dân tộc...
Bên cạnh đó, các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số tại vùng đồng bào DTTS và miền núi; nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở; đồng thời triển khai đồng bộ các giải pháp giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.
Một số ý kiến cho rằng, cần làm rõ cơ chế huy động, phân bổ nguồn lực, bảo đảm tránh chồng chéo giữa các chương trình, dự án; đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho địa phương, nhất là cấp xã. Việc thực hiện chính sách cần linh hoạt, phù hợp điều kiện thực tiễn, phong tục, tập quán và đặc thù văn hóa từng dân tộc…
Đề xuất tăng phân cấp, gỡ “điểm nghẽn” hạ tầng và sinh kế
Góp ý về phát triển sinh kế, ông Lương Văn Khánh - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Nghệ An đề nghị rà soát, hoàn thiện các quy định về hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo. Các tiêu chí xác định đối tượng thụ hưởng, nội dung hỗ trợ và cơ chế thực hiện cần rõ ràng, thống nhất, tránh chồng chéo giữa các chương trình; đồng thời tạo điều kiện để địa phương chủ động xây dựng mô hình phù hợp từng vùng, từng nhóm đối tượng.
Cùng quan điểm, nhiều địa phương như Lào Cai, Thái Nguyên, Thanh Hóa và đại diện cấp cơ sở đề xuất tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương trong tổ chức thực hiện chương trình. Theo các đại biểu, việc trao quyền chủ động cho cấp xã và cộng đồng dân cư sẽ giúp chính sách linh hoạt hơn, sát thực tiễn hơn, đồng thời nâng cao trách nhiệm trong quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực.
Đóng góp về đầu tư hạ tầng, ông Đỗ Quang Vinh - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai cho biết, dù nguồn lực đã được quan tâm, song hạ tầng vẫn là “điểm nghẽn” lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội vùng miền núi. Địa phương đề nghị hoàn thiện cơ chế đầu tư theo hướng linh hoạt hơn; tăng cường phân cấp cho cấp xã, khuyến khích cộng đồng dân cư tham gia thực hiện các công trình quy mô nhỏ; đồng thời ưu tiên sử dụng vật liệu địa phương, nhân công tại chỗ để giảm chi phí, tạo thêm việc làm cho người dân.
Ông Vinh cũng kiến nghị việc đầu tư hạ tầng cần gắn với quy hoạch dân cư, phù hợp đặc thù văn hóa từng dân tộc; đồng thời giải quyết hiệu quả nhu cầu về đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt; kết hợp chặt chẽ với chuyển đổi số, phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế bền vững.
Đối với nội dung hỗ trợ khởi nghiệp, đại diện tỉnh Thái Nguyên đề xuất xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp vùng DTTS và miền núi theo hướng xanh, số hóa và bền vững. Bên cạnh hỗ trợ nguồn lực, cần chú trọng đào tạo kỹ năng quản trị, thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc, quảng bá và kết nối tiêu thụ sản phẩm.
Thái Nguyên cũng đề xuất phát triển mô hình liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất; thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm OCOP, phát triển du lịch cộng đồng và thu hút đầu tư vào khu vực miền núi. Đồng thời, cần quan tâm hỗ trợ phụ nữ, thanh niên DTTS khởi nghiệp; phát huy vai trò Người có uy tín, nghệ nhân, cán bộ trẻ và các tổ công nghệ số cộng đồng trong chuyển giao khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số.
Ở góc độ cơ sở, đại diện các xã Thiên Phủ, Thọ Bình, Mường Lát (Thanh Hóa) đề nghị tiếp tục tăng cường phân cấp, trao quyền chủ động cho cơ sở trong triển khai chính sách. Đồng thời, cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá trình độ phát triển vùng DTTS và miền núi theo hướng thực chất, dễ áp dụng. Chính sách hỗ trợ cần chuyển mạnh từ hỗ trợ an sinh sang hỗ trợ phát triển sinh kế bền vững, giúp người dân chủ động vươn lên phát triển kinh tế.
Bên cạnh đó, cần quan tâm đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc ở cơ sở, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Hoàn thiện cơ chế theo hướng lấy người dân làm trung tâm
Kết luận hội thảo, ông Hà Việt Quân - Chánh Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các địa phương. Các ý kiến đã tập trung phân tích những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn triển khai chính sách, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện cơ chế thực hiện Hợp phần II Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030.
Theo ông Hà Việt Quân, việc xây dựng thông tư hướng dẫn bảo đảm bám sát chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, đồng thời xuất phát từ thực tiễn vùng DTTS và miền núi, lấy người dân làm trung tâm và là chủ thể của quá trình phát triển. Các quy định cần rõ ràng, khả thi, tránh chồng chéo, tạo thuận lợi cho địa phương trong tổ chức thực hiện và phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư.
Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến để tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo thông tư theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền; đẩy mạnh lồng ghép nguồn lực; hỗ trợ phát triển sinh kế bền vững, khởi nghiệp, chuyển đổi số và đầu tư hạ tầng thiết yếu cho vùng DTTS và miền núi, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân và thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.
Các chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tại Thanh Hóa đã góp phần thu hẹp khoảng cách về mức sống, thu nhập giữa khu vực này với bình quân chung của tỉnh và cả nước.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình có ý kiến chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương tổng hợp, thống nhất hoàn thiện hồ sơ Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG).
.svg){kind=icon}
