Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với từng đối tượng và địa bàn vùng dân tộc thiểu số. Đề án hướng tới nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo dự thảo, mục tiêu tổng quát của Đề án là bảo đảm việc tổ chức triển khai chính sách dân tộc, tôn giáo được thực hiện thống nhất, đồng bộ, hiệu quả; góp phần giải quyết hài hòa mối quan hệ, lợi ích giữa các dân tộc, củng cố sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Qua đó, hạn chế tối đa và tiến tới không còn các hành vi vi phạm pháp luật do thiếu hiểu biết, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Đề án được xây dựng trên cơ sở nhận định rằng, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số cần có cách tiếp cận phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội, đặc điểm văn hóa, ngôn ngữ và trình độ dân trí của từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.
Trong giai đoạn 2026–2030, Đề án đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể nhằm nâng cao chất lượng và phạm vi phổ biến, giáo dục pháp luật. Theo đó, các tài liệu tập huấn, bồi dưỡng dành cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật, bí thư chi bộ, trưởng thôn, bản, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, chức sắc, chức việc trong các tôn giáo sẽ được xây dựng, số hóa và đăng tải trên mạng Internet.
Dự thảo nhấn mạnh việc củng cố, kiện toàn đội ngũ báo cáo viên và tuyên truyền viên pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bảo đảm đủ số lượng và tiêu chuẩn theo quy định của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật. Mục tiêu đến năm 2030, 95% báo cáo viên pháp luật và 80% tuyên truyền viên pháp luật trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số được tập huấn, bồi dưỡng về kỹ năng, nghiệp vụ đặc thù. Đồng thời, 70% bí thư chi bộ, trưởng thôn, bản, người có uy tín và chức sắc, chức việc trong các tôn giáo được trang bị kiến thức, kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật theo chương trình khung do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Cùng với việc nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác phổ biến pháp luật, Đề án đặt mục tiêu mở rộng phạm vi tiếp cận pháp luật của người dân. Cụ thể, ít nhất 30% người dân ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và 50% người dân ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, địa bàn phức tạp về an ninh, trật tự được phổ biến, giáo dục pháp luật bằng các hình thức phù hợp. Trong đó, tối thiểu 30% hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật được thực hiện bằng ngôn ngữ của các dân tộc thiểu số; 50% quy định pháp luật liên quan trực tiếp đến người dân tộc thiểu số được dịch ra tiếng một số dân tộc.
Một nội dung quan trọng khác của Đề án là hoàn thành việc rà soát các tập quán, hủ tục trái với quy định của pháp luật để tuyên truyền, vận động xóa bỏ. Đồng thời, xây dựng các ứng dụng, phần mềm phổ biến, giáo dục pháp luật bằng ngôn ngữ các dân tộc thiểu số, phù hợp với đặc thù của từng đối tượng, từng địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Giai đoạn 2030–2035, Đề án tiếp tục được triển khai theo hướng nâng cao chất lượng và mở rộng phạm vi. Các tài liệu tập huấn, bồi dưỡng được cập nhật, chỉnh lý, bổ sung và hoàn thiện. 100% báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật, bí thư chi bộ, trưởng thôn, bản, người có uy tín và chức sắc, chức việc trong các tôn giáo được tập huấn, bồi dưỡng và tiếp cận bộ tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật đặc thù bằng các hình thức phù hợp.
Ở giai đoạn này, ít nhất 50% người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và 80% người dân vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn được phổ biến, giáo dục pháp luật. Trong đó, tối thiểu 50% hoạt động được thực hiện bằng ngôn ngữ các dân tộc thiểu số; 100% quy định pháp luật liên quan trực tiếp đến người dân tộc thiểu số và vùng đồng bào dân tộc thiểu số được dịch ra tiếng một số dân tộc. Việc vận động xóa bỏ các tập quán, hủ tục trái pháp luật cơ bản đạt kết quả, không còn tình trạng vi phạm pháp luật xuất phát từ hủ tục, tập quán lạc hậu.
Để đạt được các mục tiêu đề ra, Đề án nhấn mạnh việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành; đồng thời nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, đặc thù nhằm khuyến khích đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật và huy động các nguồn lực xã hội tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Hiện Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang tiếp tục lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Đề án trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ.
.svg){kind=icon}
