Sao Hỏa từ lâu được xem là một trong những môi trường khắc nghiệt nhất mà con người từng cố gắng chinh phục.
Hành tinh này có mức bức xạ cực mạnh, những cơn bão bụi dữ dội kéo dài hàng tuần và nền nhiệt có thể giảm xuống mức âm 200 độ F, tương đương khoảng âm 129 độ C.
Thế nhưng, trong hơn một thập kỷ hoạt động trên bề mặt Hành tinh Đỏ, xe tự hành Curiosity của NASA gần như luôn vượt qua mọi thử thách với độ ổn định đáng kinh ngạc.
Tuy nhiên, vào cuối tháng trước, Curiosity lại gặp rắc rối vì một nguyên nhân mà ngay cả các kỹ sư NASA cũng không thể ngờ tới: một tảng đá “cứng đầu” không chịu rời khỏi cánh tay robot của nó.
Một tình huống chưa từng gặp sau 13 năm hoạt động
Sự cố bắt đầu vào ngày 25/4 khi Curiosity thực hiện nhiệm vụ khoan lấy mẫu tại một tảng đá được đặt biệt danh là “Atacama”.
Đây là hoạt động quen thuộc nhằm thu thập dữ liệu địa chất để giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn lịch sử hình thành và khả năng từng tồn tại sự sống trên sao Hỏa.
Thông thường, mũi khoan sẽ tách một phần mẫu đá nhỏ để đưa vào hệ thống phân tích bên trong xe tự hành. Nhưng lần này mọi chuyện diễn ra hoàn toàn khác.
Thay vì vỡ ra đúng như tính toán, toàn bộ tảng đá bất ngờ bị kéo bật khỏi mặt đất và dính chặt vào ống khoan khi Curiosity nâng cánh tay robot lên.
Điều đáng nói là “Atacama” không hề nhỏ bé. Theo ước tính của NASA, tảng đá có phần đáy rộng khoảng nửa mét, dày khoảng 15cm và nặng tới gần 13kg.
Với kích thước như vậy, đây gần như là một “hành khách bất đắc dĩ” quá khổ đối với chiếc rover vốn được thiết kế để xử lý các mẫu đá nhỏ hơn nhiều.
Các kỹ sư NASA vốn đã quen đối mặt với vô số sự cố trong những sứ mệnh không gian sâu, từ lỗi liên lạc, bụi bám vào thiết bị cho tới các vấn đề về năng lượng.
Nhưng việc cả một tảng đá bị kéo bật khỏi bề mặt sao Hỏa rồi mắc kẹt trên hệ thống khoan là điều chưa từng xảy ra trong suốt hơn 13 năm Curiosity hoạt động trên Hành tinh Đỏ.
Ngay sau khi phát hiện sự cố, nhóm điều khiển tại Trái Đất đã triển khai phương án đầu tiên: rung mũi khoan để làm tảng đá rơi ra. Tuy nhiên, nỗ lực này hoàn toàn vô ích. “Atacama” gần như không hề nhúc nhích.
Bốn ngày sau, NASA tiếp tục thử lại với một chiến thuật khác. Các kỹ sư điều chỉnh lại góc cánh tay robot rồi kích hoạt chế độ rung thêm lần nữa. Lần này, một phần cát và bụi bám quanh tảng đá đã rơi xuống, nhưng khối đá vẫn kiên quyết bám chặt vào thiết bị khoan.
Tình huống bắt đầu trở nên căng thẳng hơn bởi Curiosity là một cỗ máy trị giá hàng tỷ USD đang hoạt động cách Trái Đất khoảng 225 triệu kilomet.
Mọi thao tác xử lý đều phải được tính toán cực kỳ cẩn thận vì chỉ một sai lầm nhỏ cũng có thể gây hư hỏng nghiêm trọng cho hệ thống robot vốn không thể sửa chữa trực tiếp.
Đến ngày 1/5, NASA quyết định áp dụng biện pháp mạnh hơn. Các kỹ sư tăng độ nghiêng của mũi khoan, xoay cánh tay robot theo nhiều hướng khác nhau, đồng thời kết hợp rung và xoay đầu khoan liên tục để tạo lực tách.
Ban đầu, nhóm điều khiển dự tính phải thực hiện chuỗi thao tác này nhiều lần. Nhưng bất ngờ đã xảy ra ngay ở lần thử đầu tiên. Tảng đá cuối cùng cũng chịu buông ra, vỡ thành nhiều mảnh khi rơi xuống bề mặt sao Hỏa.
Có lẽ, nếu Curiosity có cảm xúc, chiếc rover này đã có thể “thở phào nhẹ nhõm” sau gần một tuần bị “đeo bám” bởi khối đá cứng đầu.
Điều khiến câu chuyện trở nên thú vị là dù Curiosity đang thực hiện một sứ mệnh khoa học cực kỳ phức tạp ngoài không gian, vấn đề mà nó gặp phải lại mang màu sắc rất đời thường.
Nhiều người ví tình huống này chẳng khác nào việc bị kẹo cao su dính dưới đế giày suốt nhiều ngày mà không thể gỡ ra.
Trong bối cảnh các sứ mệnh không gian thường gắn liền với những công nghệ tối tân và thử thách khổng lồ, việc một tảng đá “không chịu buông tay” lại trở thành tâm điểm chú ý khiến cộng đồng yêu khoa học vô cùng thích thú.
Toàn bộ sự việc đã được camera của Curiosity ghi lại. Những hình ảnh và ảnh động GIF do NASA công bố nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, mang tới góc nhìn vừa hài hước vừa ấn tượng về cuộc sống của một robot thám hiểm trên hành tinh khác.
Sau khi giải thoát thành công khỏi “vị khách không mời”, Curiosity đã quay trở lại công việc thường nhật: tiếp tục nghiên cứu địa chất sao Hỏa và tìm kiếm manh mối về khả năng từng tồn tại sự sống cổ đại.
(Theo Space, LiveScience)
Phát hiện hợp chất hữu cơ trên sao Hỏa, lời giải cho sự sống ngoài Trái Đất?Việc phát hiện các các hợp chất hữu cơ trên sao Hỏa giúp nhân loại tiến gần hơn tới việc giải mã một trong những bí ẩn lớn nhất của vũ trụ: chúng ta có thực sự đơn độc hay không.
.svg){kind=icon}
