Năm học 2026-2027 đang đến gần, nhưng con đường đến trường của nhiều trẻ em, học sinh trên địa bàn tỉnh Cao Bằng vẫn chưa thực sự bằng phẳng. Những khó khăn về điều kiện học tập, hoàn cảnh gia đình và khoảng cách địa lý khiến nguy cơ học sinh không thể đến trường đang hiện hữu.
Trước thực trạng này, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa đã chỉ đạo “rà từng hoàn cảnh, giữ từng học sinh”, gắn rõ trách nhiệm của người đứng đầu.
Khi cánh cửa trường học chưa dễ bước qua
Căn nhà cấp 4 cũ kỹ với tường xây bằng gạch không nung của gia đình em Luân Thị Ngọc Cúc (sinh năm 2022) nằm lọt thỏm giữa núi rừng. Là cư dân của tổ dân phố Chu Trinh 2, phường Tân Giang nhưng để đến được nơi ở của gia đình Cúc phải đi bộ gần 30 phút theo đường mòn, băng qua khe suối và nương rẫy.
Theo ông Nông Vũ Băng, Tổ trưởng tổ Chu Trinh 2, gia đình Cúc là một hộ nghèo có điều kiện đặc biệt khó khăn của địa phương. Bố không biết chữ, mẹ lại vừa bị tai nạn giao thông, nguy cơ Cúc không đến trường trong năm học này rất cao.
Ngày 6/8 vừa qua, đoàn công tác của phường Tân Giang đã vào tìm hiểu, thông tin về các chính sách hỗ trợ của Nhà nước để gia đình đưa Cúc nhập trường đúng độ tuổi. Gia đình đã cam kết làm thủ tục đăng ký nhập học cho Cúc trước ngày 15/8/2026.
Dù vậy, nguy cơ Cúc không đến trường vẫn treo lơ lửng. Bởi để hoàn thành thủ tục hưởng chính sách bán trú cho con trong thời gian ngắn là nhiệm vụ không mấy dễ dàng đối với một phụ huynh không biết chữ, còn nếu phải đóng tiền thì nằm ngoài khả năng của gia đình.
Không riêng em Luân Thị Ngọc Cúc, trên địa bàn tỉnh Cao Bằng hiện có rất nhiều trẻ em, học sinh có nguy cơ không đến trường trong năm học 2026-2027.
Số liệu trong văn bản số 2774/UBND-VX ngày 1/8/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng cho thấy, toàn tỉnh có 646 trẻ em, học sinh được xác định có nguy cơ không đến trường trong năm nọc này.
Rà từng hoàn cảnh, giữ từng học sinh ở lại trường
Ngoài 646 trẻ em, học sinh có nguy cơ không đến trường thì hiện trên địa bàn tỉnh Cao Bằng còn rất nhiều trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt. Dù khác nhau về nguyên nhân tất cả đều có mẫu số chung là đường đến trường rất gập ghềnh.
Trước thềm năm học 2026-2027, tỉnh đã rà soát 37.299 trẻ em, học sinh thuộc diện theo dõi. Kết quả rà soát cho thấy, toàn tỉnh có 174 em thiếu người chăm sóc hoặc người giám hộ, 67 trẻ em khuyết tật cần được hỗ trợ đặc thù.
Đặc biệt, trên địa bàn tỉnh có 538 trẻ em, học sinh thuộc các gia đình khó khăn về kinh tế, 206 trường hợp gặp khó khăn về khoảng cách, điều kiện đi lại từ nhà đến trường. Đây là những trường hợp có nguy cơ không đến trường, bỏ học giữa chừng rất cao.
Trong văn bản số 2774/UBND-VX ngày 1/8/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hài Hòa cho rằng, đây là những số liệu bước đầu phản ánh các nhóm khó khăn chủ yếu. Trên thực tế, nhiều trẻ em, học sinh đồng thời gặp nhiều khó khăn khác nhau.
Do đó, ông Hải yêu cầu các địa phương phải khẩn trương rà soát, không để xảy ra tình trạng bỏ sót đối tượng, xác định sai nguyên nhân hoặc áp dụng cùng một biện pháp đối với các hoàn cảnh khác nhau.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hài Hòa, đây không phải là công việc mới. Hằng năm, các địa phương trên địa bàn tỉnh đều tổ chức rà soát nhằm bảo đảm mọi trẻ em trong độ tuổi được đến trường.
Nhưng từ năm học 2026-2027, việc rà soát không dừng ở thống kê mà phải đi đến từng hoàn cảnh cụ thể, xác định đúng nguyên nhân, giao đúng trách nhiệm. Kết quả cuối cùng là từng trẻ em, học sinh thuộc diện rà soát đã thực tế đến trường, được học tập an toàn, ổn định và không tái bỏ học trong suốt năm học.
Giao đúng cơ quan, đúng người chịu trách nhiệm
Yêu cầu của Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng được đưa ra trong bối nhiều chính sách giáo dục đột phá đã được ban hành. Các chính sách mới dù áp dụng chung cho cả nước nhưng đối với một tỉnh vùng cao, biên giới như Cao Bằng lại đặc biệt có ý nghĩa.
Trong đó đáng chú ý là việc nâng phụ cấp ưu đãi nghề cho giáo viên mầm non, phổ thông lên mức 100% cho khu vực biên giới, vùng đồng bào DTTS và địa bàn đặc biệt khó khăn. Đây là động lực quan trọng để Cao Bằng nâng chất lượng giáo dục, nhất là trong thực hiện mục tiêu duy trì tỷ lệ huy động trẻ em, học sinh đến trường.
Chính sách đã có và được bổ sung ở mức cao hơn, điều quan trọng là tổ chức thực hiện. Chính vì vậy, Cao Bằng đã yêu cầu không để trẻ em, học sinh nào của tỉnh không đến trường, nơi nào để học sinh bỏ học vì chậm phối hợp, xử lý không kịp thời, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm.
Trên thực tế vẫn còn những trường hợp đã được hưởng chính sách hỗ trợ nhưng việc đến trường vẫn gặp trở ngại. Có em được miễn học phí nhưng vẫn thiếu chi phí đi lại; có em thuộc diện được hỗ trợ nhưng việc tiếp cận chính sách chưa kịp thời; có em được vận động trở lại lớp nhưng hoàn cảnh gia đình vẫn còn nhiều khó khăn.
Những trường hợp ấy cho thấy, chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được tổ chức thực hiện linh hoạt, sát với điều kiện thực tế của từng học sinh, từng gia đình. Yêu cầu “đúng người, đúng địa chỉ, đúng nguyên nhân, đúng nhu cầu hỗ trợ” vì thế không chỉ là yêu cầu trong một đợt rà soát, mà phải trở thành cách làm thường xuyên để không trẻ em nào bị bỏ lại phía sau.
Cao Bằng tính lập kho SGK dùng chung, học sinh mượn rồi trả cuối nămThay vì hằng năm dùng ngân sách mua sách giáo khoa mới cấp cho từng học sinh, Cao Bằng tính phương án xây dựng kho sách dùng chung, học sinh mượn sử dụng và trả lại cuối năm để tiếp tục phục vụ các khóa sau.
.svg){kind=icon}
