Tàu vũ trụ Orion thuộc sứ mệnh Artemis II cùng bốn phi hành gia đã hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi bang California, chính thức khép lại chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng mang tính lịch sử.
NASA xác nhận khoảnh khắc tiếp nước diễn ra lúc 17h07 (giờ địa phương), kết thúc hành trình kéo dài 9 ngày 1 giờ 32 phút. Tuy nhiên, theo cách tính chính thức, sứ mệnh vẫn được ghi nhận là kéo dài 10 ngày do ngày phóng được tính là “ngày bay thứ nhất”.
Trong chuyến bay, tàu Orion đã di chuyển tổng quãng đường 694.481 dặm (tương đương 1.117.659km). Đây là hành trình xa nhất mà con người từng thực hiện trong không gian sâu kể từ thời kỳ Apollo, đánh dấu sự trở lại của hoạt động bay có người lái tới vùng không gian cislunar – khu vực giữa Trái Đất và Mặt Trăng.
Bước ngoặt lịch sử sau hơn nửa thế kỷ
Chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) cùng Jeremy Hansen thuộc Cơ quan Vũ trụ Canada đã trở thành những con người đầu tiên bay tới Mặt Trăng và trở về an toàn kể từ sứ mệnh Apollo 17 vào tháng 12/1972. Thành tích này đưa họ gia nhập “câu lạc bộ” gồm 24 người hiếm hoi từng thực hiện hành trình tương tự trong lịch sử nhân loại.
Khi tàu Orion hạ thấp độ cao xuống dưới 17.000 dặm so với bề mặt Trái Đất, chỉ huy Wiseman đã mô tả khoảnh khắc nhìn thấy hành tinh xanh hiện ra trước mắt: “Trái Đất có một sắc xanh tuyệt đẹp. Thật ngoạn mục”. Những lời chia sẻ ngắn gọn nhưng đầy cảm xúc này nhanh chóng trở thành biểu tượng của sứ mệnh, gợi lại ký ức về các chuyến bay Apollo trước đây.
Sau khi tiếp nước, đội cứu hộ từ tàu USS John P. Murtha triển khai xuồng tiếp cận tàu Orion, kết nối với “hiên phao” gắn vào cửa tàu. Các phi hành gia được kiểm tra y tế ban đầu, sau đó chuyển bằng trực thăng lên tàu hải quân trước khi quay về đất liền.
Chuyến bay mang ý nghĩa mở đường cho tương lai
NASA khẳng định sứ mệnh Artemis II đã chứng minh khả năng đưa con người tới không gian cislunar và quay về an toàn một lần nữa. Những dữ liệu thu thập được sẽ là nền tảng quan trọng cho kế hoạch đưa phi hành gia quay lại bề mặt Mặt Trăng vào năm 2028, tức 56 năm sau lần hạ cánh cuối cùng của Apollo.
Trong suốt hành trình kéo dài gần 10 ngày, thế giới đã dõi theo từng khoảnh khắc của phi hành đoàn. Những đoạn video độ phân giải cao về bề mặt Mặt Trăng, cùng hình ảnh Trái Đất từ khoảng cách hàng trăm nghìn kilomet, đã tạo nên một làn sóng quan tâm toàn cầu. Nhiều người nhận xét đây là một trong số ít thời điểm mà nhân loại cùng chia sẻ cảm giác đoàn kết trước vẻ đẹp của vũ trụ.
Christina Koch chia sẻ về lần tiếp cận gần nhất với Mặt Trăng ở độ cao 4.067 dặm: “Tôi thực sự xúc động khi nhìn thấy Mặt Trăng. Chỉ trong một hoặc hai giây, tôi cảm giác mình như được kéo vào khung cảnh ấy. Mặt Trăng là một thiên thể độc đáo và khi so sánh với Trái Đất, chúng ta nhận ra mọi thứ cần thiết cho sự sống đều được hành tinh của chúng ta cung cấp. Điều đó thật kỳ diệu”.
Koch cũng trở thành người phụ nữ duy nhất từng bay tới Mặt Trăng và trở về, trong khi Jeremy Hansen là phi hành gia không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên thực hiện chuyến bay này. Victor Glover trở thành người da màu đầu tiên đạt được cột mốc lịch sử đó. Cả bốn phi hành gia đồng thời thiết lập kỷ lục mới khi bay xa Trái Đất tới 252.756 dặm, vượt hơn 4.000 dặm so với kỷ lục do phi hành đoàn Apollo 13 lập năm 1970.
Những khoảnh khắc đời thường giữa không gian sâu
Dù mang tính lịch sử, hành trình dài gần 700.000 dặm không hoàn toàn suôn sẻ. Nhà vệ sinh của tàu Orion – trong khoang có kích thước tương đương một xe cắm trại nhỏ, đã gặp trục trặc nhiều lần. Phi hành đoàn buộc phải sử dụng túi thu nước tiểu tạm thời, trong khi Koch đảm nhận vai trò “thợ sửa ống nước” bất đắc dĩ để khắc phục sự cố.
Tuy vậy, chuyến bay cũng có nhiều khoảnh khắc nhẹ nhàng. Linh vật của sứ mệnh – chú thú nhồi bông tên Rise do một học sinh 8 tuổi ở California thiết kế, cũng thường xuyên xuất hiện trong các buổi họp báo từ quỹ đạo.
Một trong những khoảnh khắc xúc động nhất diễn ra khi phi hành đoàn đề xuất đặt tên một miệng hố chưa được đặt tên trên Mặt Trăng theo tên Carroll Taylor Wiseman – vợ của chỉ huy Reid Wiseman, người đã qua đời vì ung thư năm 2020. Jeremy Hansen nghẹn ngào khi đọc lời đề nghị, khiến cả bốn phi hành gia rơi nước mắt và ôm nhau trong khoang tàu.
Thử nghiệm quan trọng cho các sứ mệnh tương lai
Bên cạnh những khoảnh khắc cảm xúc, phi hành đoàn cũng thực hiện hàng loạt thử nghiệm kỹ thuật quan trọng. Họ đánh giá hệ thống hỗ trợ sự sống, máy dò bức xạ, bộ đồ không gian thế hệ mới và các quy trình vận hành phục vụ các chuyến bay xa hơn. Những thử nghiệm này sẽ hỗ trợ kế hoạch xây dựng căn cứ Mặt Trăng trị giá 20 tỷ USD trong vòng một thập kỷ tới.
Quá trình quay về Trái Đất cũng là một thử thách kỹ thuật phức tạp. Sau những bất thường ở tấm chắn nhiệt trong sứ mệnh Artemis I năm 2022, NASA đã cải tiến thiết kế, giúp Orion chịu được nhiệt độ lên tới 2.760°C khi tái nhập khí quyển ở vận tốc 25.000 dặm/giờ. Các kỹ sư cũng lựa chọn góc tái nhập dốc hơn để giảm áp lực nhiệt.
Hệ thống 11 dù của Orion được triển khai theo nhiều giai đoạn, giảm tốc độ tàu từ 325 dặm/giờ xuống 130 dặm/giờ, trước khi ba dù chính mở ra để giảm tiếp xuống khoảng 17 dặm/giờ khi tiếp nước. Đội cứu hộ của NASA và lực lượng tuần duyên đã sẵn sàng trong khu vực rộng khoảng 550 dặm.
Sau khi kiểm tra y tế và dừng ngắn tại căn cứ quân sự gần San Diego, phi hành đoàn sẽ bay tới Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston, để đoàn tụ với gia đình.
Chỉ có 24 phi hành gia, tất cả đều là nam giới Mỹ, từng bay tới Mặt Trăng trong chương trình Apollo giai đoạn 1968–1972. Artemis II đã phá vỡ nhiều giới hạn lịch sử, mở rộng phạm vi đại diện của nhân loại trong các chuyến bay không gian sâu.
Nicky Fox, lãnh đạo chương trình khoa học của NASA, nhận định: “Bốn phi hành gia Artemis II đã đưa nhân loại vào một hành trình tuyệt vời quanh Mặt Trăng và mang về những hình ảnh tuyệt đẹp, giàu giá trị khoa học. Chúng sẽ truyền cảm hứng cho các thế hệ tương lai”.
Với thành công của Artemis II, con đường quay lại Mặt Trăng của con người đã trở nên rõ ràng hơn. Không chỉ là một chuyến bay lập kỷ lục, sứ mệnh này còn đánh dấu bước khởi đầu cho kỷ nguyên khám phá không gian sâu mới – nơi Mặt Trăng sẽ trở thành bàn đạp để tiến xa hơn tới Sao Hỏa và những mục tiêu lớn lao hơn của nhân loại.
(Theo TheGuardian, Space)
.svg){kind=icon}
