Trong dòng chảy chuyển đổi số nông nghiệp, tỉnh Bắc Ninh chọn một hướng đi mang tính căn cơ là đầu tư cho con người. Từ cán bộ hội, lực lượng vận hành hệ thống thông tin đến nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp, việc bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng và công nghệ số được xác định là chìa khóa nâng cao năng lực thu thập, phân tích, kết nối và dự báo thị trường nông sản.
Theo ông Nguyễn Hoàng Trung, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh, thúc đẩy nông dân tham gia chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, vừa cấp bách, vừa mang tính chiến lược lâu dài. Trên cơ sở bám sát chỉ đạo của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và Tỉnh ủy, các chương trình hành động được triển khai theo hai trục chính: nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin cho người sản xuất và tăng cường kết nối tiêu thụ nông sản trên môi trường số.
Một trong những điểm nhấn là Đề án Nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin cho chủ trang trại, hộ sản xuất kinh doanh giỏi giai đoạn 2021 – 2025. Hàng trăm buổi tuyên truyền, hơn 4.000 tờ rơi hướng dẫn cùng nhiều lớp tập huấn kỹ năng số đã giúp nông dân làm quen với điện thoại thông minh, từng bước sử dụng thành thạo các nền tảng số để quản lý sản xuất, quảng bá sản phẩm, tiếp cận thị trường.
Từ nền tảng đào tạo đó, Bắc Ninh hình thành đội ngũ “nông dân số” có khả năng tiếp nhận, xử lý thông tin thị trường một cách chủ động. Thay cho thói quen sản xuất theo kinh nghiệm, người dân bắt đầu dựa vào dữ liệu về nhu cầu, giá cả, xu hướng tiêu thụ để điều chỉnh kế hoạch sản xuất, giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Song hành với đào tạo nguồn nhân lực, tỉnh chú trọng xây dựng hạ tầng và công cụ số dùng chung. Phần mềm MCA – Hệ thống quản lý quy trình sản xuất và tự động kết nối cung cầu – được xem như trung tâm dữ liệu nông nghiệp số của Bắc Ninh. Hệ thống tích hợp 6 phân hệ, phục vụ người sản xuất, nhà cung cấp, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước, cho phép tra cứu kỹ thuật, theo dõi dự báo thời tiết, dịch bệnh, quảng bá sản phẩm và kết nối thị trường minh bạch.
Để MCA vận hành hiệu quả, công tác tập huấn được triển khai bài bản. Có 15 lớp đào tạo cho hơn 1.000 hội viên đã tập trung vào kỹ năng khai thác dữ liệu, quản trị sản xuất trực tuyến và cập nhật thông tin thị trường. Việc đào tạo gắn với thực hành giúp người học nhanh chóng áp dụng vào sản xuất, kinh doanh, hình thành thói quen làm việc dựa trên dữ liệu.
Cùng với đó, 4 mô hình ứng dụng công nghệ IoT trong trồng trọt, chăn nuôi được triển khai tại cơ sở, tạo môi trường “học đi đôi với làm”. Thông qua các mô hình này, nông dân được tiếp cận phương pháp giám sát sản xuất theo thời gian thực, từ đó hiểu rõ mối liên hệ giữa dữ liệu kỹ thuật, chi phí đầu vào và hiệu quả thị trường.
Ở khâu tiêu thụ, Bắc Ninh đẩy mạnh đào tạo kỹ năng thương mại điện tử cho hợp tác xã, chủ trang trại và doanh nghiệp nông nghiệp. Tỉnh phối hợp với Bưu điện tỉnh, hơn 1.200 học viên được hướng dẫn xây dựng gian hàng số, xử lý đơn hàng, quảng bá sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử. Kết quả có hơn 300 sản phẩm nông nghiệp địa phương đã hiện diện trên Postmart, Voso, Shopee, mở rộng kênh tiếp cận người tiêu dùng và cung cấp thêm dữ liệu tiêu thụ cho công tác dự báo thị trường.
Một số mô hình tiêu biểu trên địa bàn tỉnh là minh chứng rõ nét của việc đầu tư cho nhân lực số. Chị Nguyễn Thị Huyền, phường Tân An, ứng dụng IoT trong trồng dưa lưới và dưa lê Hàn Quốc trên diện tích 2.000m², ghi nhận năng suất tăng khoảng 25%, chi phí nhân công giảm mạnh. Gia đình ông Nguyễn Hữu Quý, xã Đồng Kỳ, áp dụng công nghệ sinh học trong chăn nuôi gà thả đồi quy mô lớn, duy trì doanh thu hơn 2 tỷ đồng mỗi năm.
Trong lộ trình triển khai Đề án “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thu thập thông tin, dự báo tình hình thị trường nông sản” của Bắc Ninh đang cho thấy một cách tiếp cận bền vững: lấy con người làm trung tâm của chuyển đổi số, từ đó xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng thị trường và hội nhập sâu rộng.
.svg){kind=icon}
