Bác sĩ gác chân lên ghế và giới hạn của sự thù hằn, công kích

Khi nhận thức của mỗi con người còn giới hạn trong sự thù hằn và công kích, thì bảo vệ quyền riêng tư của mỗi con người vẫn còn là “sự lạ lẫm” mà thôi.

Khi nhận thức của mỗi con người còn giới hạn trong sự thù hằn và công kích, thì bảo vệ quyền riêng tư của mỗi con người vẫn còn là “sự lạ lẫm” mà thôi.

1. Tôi thực sự xúc động khi xem đi xem lại đoạn clip dài hơn 7 phút, ghi lại hình ảnh nữ bác sĩ Nguyễn Thị Minh (Bệnh viện Mắt Trung ương) ngồi co chân lên ghế trong bốn bức tường bê tông, từ tốn giải thích cho một người đàn ông đang gây sự ầm ĩ.

Người đàn ông ấy chính là bố bệnh nhân nhi 8 tuổi mà chị vừa khám xong. Anh hoặc một người đàn ông khác đi cùng, đã quay đoạn clip ấy, rồi xuất bản nó trên Facebook. Hệ quả là bác sĩ Minh đã nhanh chóng rơi vào địa ngục và bị quấy rối, mà chiếm ưu thế là những lời nhục mạ.

Đoàn clip đã lan truyền với tốc độ chóng mặt, không phải vì người quay đã chớp được khoảnh khắc sâu sắc của một nghề đầy rủi ro vất vả, càng không phải vì nó cho thấy thực tế những góc khuất cảm xúc của bác sĩ mà người thường không thể nhìn thấy.

Hình ảnh BS M. gác chân đối thoại với người nhà bệnh nhân. Ảnh cắt từ clip

Nhưng lí do để đoạn clip lan truyền, không gì khác ngoài sự mỉa mai chửi bới, cùng những lời kêu gọi hủy diệt nhằm đuổi việc bác sĩ Minh, qua đó dằn mặt cả ngành y.

Tôi đã từng khám cho hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày, từng mệt mỏi đến mức mất hết phản xạ giữ gìn hình ảnh cá nhân. Nhớ lại sinh viên năm thứ 3 đi trực ngoại ở Saint Paul, phụ mổ cả ngày mệt quá, đêm muộn tôi nằm ngủ như chết. Một nữ sinh viên Y6 phụ mổ sau tôi, khi trở về phòng không có giường để nghỉ, cũng vì quá mệt mà bạn phải chấp nhận tráo đầu đuôi, lấy cái chăn chèn vào giữa để nằm chung cái giường một với tôi.

Giả sử một ai đó bên ngoài với chiếc điện thoại thông minh trên tay, có lẽ bộ phim nóng đã được tạo nên trên Facebook, nó đủ thu hút hàng triệu người lạ vào ném đá!

Điều 32 của Bộ luật dân sự 2015 qui định:

1. Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh cá nhân phải được người đó đồng ý.

Việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Các bác sĩ không được phép mệt mỏi. Đó là lí do để bác sĩ dù đã kiệt sức nhưng vẫn phải cố nở nụ cười với người bệnh, cố nghe những lời chửi bới, cố nhẹ nhàng giải thích cho gia đình bệnh nhân hiểu.

Hành động co chân lên ghế của bác sĩ Minh cũng thế, tôi rất thấu cảm với chị, người phụ nữ hơn tôi gần 10 tuổi, chỉ còn 2 năm nữa chị sẽ nghỉ hưu.

2. Bệnh nhân hoặc người nhà có quyền chụp ảnh hoặc quay clip bác sĩ không? Bác sĩ có quyền yêu cầu họ dừng chụp ảnh hoặc quay clip không? Giả sử bác sĩ mệt mỏi quá mà gác chân lên bàn làm việc, người nhà quay clip rồi đưa lên mạng, khiến bác sĩ bị đuổi việc thì sao?

Nói chung, cá nhân nào cũng có quyền quay phim chụp ảnh bất cứ người nào khác ở nơi công cộng, mà chủ thể bị quay phim chụp ảnh không có quyền ngăn cấm. Bệnh viện cũng được coi là nơi công cộng, ngay cả bệnh viện tư nhân.

Tìm hiểu pháp luật các nước, tôi cũng thấy quy định tương tự như ở Việt Nam. Tuy nhiên, bệnh viện ở nước ngoài vẫn có thể ban hành những quy tắc liên quan đến tài sản và con người của họ, như việc cấm quay phim chụp ảnh.

Một lần đến Bệnh viện Lund của Thụy Điển, tôi xin phép chụp ảnh nhưng chỉ được chụp cảnh quan bên ngoài, bắt đầu từ cửa vào hành lang cho đến buồng bệnh đều bị cấm. Qua mấy bệnh viện ở thành phố Kobe và thành phố Osaka của Nhật Bản cũng thế, những bức ảnh tôi chụp đều bị kiểm soát chặt chẽ, họ ra điều kiện chỉ chụp để ngắm chứ không được đưa lên mạng.

Bản thân tôi làm bác sĩ, đã không ít lần người nhà bệnh nhân quay phim, chụp ảnh, hay ghi âm những lời tôi nói. Những lúc như vậy, tôi đã yêu cầu họ dừng lại, nếu tin tưởng thì tôi mới tiếp tục thăm khám, bằng không tôi xin chuyển người khác. Bởi các lẽ:

Thứ nhất,  người quay phim chụp ảnh xâm phạm quyền riêng tư của bác sĩ. Quyền riêng tư là quyền bất khả xâm phạm của bất cứ ai, được ghi rõ trong Điều 21 Hiến pháp 2013.

Có thể coi hành vi xâm phạm quyền riêng tư, là người quay phim chụp ảnh cố ý xâm nhập vào phòng riêng của bác sĩ, sử dụng camera ẩn, quay phim chụp hình khi bác sĩ nữ cúi xuống để hở ngực, các tư thế nhạy cảm, hay trong nhà vệ sinh, thậm chí là khi bác sĩ đang khám bệnh.

Rõ ràng trong câu chuyện ở Bv Mắt Trung ương, cháu bé 8 tuổi đã được bác sĩ Minh khám xong, bác sĩ đang khám tiếp cho một cháu bé khác, nhưng hai người đàn ông vẫn xông vào gây sự.

Điều dưỡng đã làm đúng chức năng khi mời hai người đàn ông ra ngoài, đợi khám xong bệnh nhân sẽ mời vào giải quyết sự việc, nhưng họ không đồng ý và tiếp tục gây rối, cố tình sử dụng camera ẩn để quay lại cảnh bác sĩ Minh gác chân lên ghế.

Hành động ấy có thể coi là cố ý xâm phạm quyền riêng tư của một bệnh nhi khác đang được bác sĩ Minh khám. Đó cũng là hành động cố ý xâm phạm quyền riêng tư của bác sĩ Minh, bởi việc quay clip bác sĩ Minh không hề hay biết.

Thứ hai, là việc quay phim chụp ảnh với mục đích thương mại mà không được sự đồng ý của bác sĩ.

Thứ ba, là quay phim chụp ảnh với nội dung sai lệch. Ví dụ quay cảnh bác sĩ khám ngực, thăm âm đạo nhưng lại chú thích sang những câu chuyện sàm sỡ, lạm dụng bệnh nhân.

3. Việc sử dụng hình ảnh mà vi phạm quy định tại Điều này thì người có hình ảnh có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định buộc người vi phạm, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh, bồi thường thiệt hại và áp dụng các biện pháp xử lý khác theo quy định của pháp luật.

Nếu bệnh nhân hoặc người nhà tự ý thực hiện hành vi quay chụp không được sự đồng ý của bác sĩ, rồi sử dụng hình ảnh ấy để phát tán, thì tùy vào mức độ có thể bị xử lý hành chính bồi thường thiệt hại theo quy định tại Điều 592 Bộ luật dân sự 2015, hoặc xử lí hình sự Tội làm nhục người khác tại khoản 1 Điều 121 Bộ luật hình sự sửa đổi bổ sung năm 2009: “Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm”.

Việc bác sĩ Minh gác chân lên ghế trong lúc người nhà bệnh nhân điều qua tiếng lại, chỉ là hành động có tính chất riêng tư. Đồng ý rằng đó là hành động không đẹp và không chuyên nghiệp, nó cần chấm dứt, nhưng nó không vi phạm đạo đức và quy chuẩn ứng xử giao tiếp, nên không thể đuổi việc bác sĩ Minh.

Rõ ràng, bố bệnh nhân có thể hợp tác để nghe bác sĩ Minh giải thích thêm về tình trạng bệnh tật của con, có thể góp ý nhẹ nhàng với hành vi gác chân của bác sĩ, thay vì quay clip rồi phát tán trên mạng với mục đích tiêu cực, để sự việc bị đẩy đi quá xa, vượt khỏi tầm kiểm soát.

Cuối cùng, đây là một vấn đề xã hội, bởi luật pháp chúng ta đã có đủ, nhưng khi nhận thức của mỗi con người còn giới hạn trong sự thù hằn và công kích, thì bảo vệ quyền riêng tư của mỗi con người vẫn còn là “sự lạ lẫm” mà thôi.

Bác sĩ Trần Văn Phúc

tin nổi bật

Đưa cán bộ đi nước ngoài: Khát vọng học thành tài trong thời đại 4.0

Kết luận 39 có đề cập tới việc bồi dưỡng cán bộ về khoa học công nghệ và cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Đây là chủ trương rất đúng và trúng.

Người Do Thái dạy trẻ con làm nông nghiệp, trở thành những thanh niên biết làm giàu

Israel nổi tiếng là một quốc gia phát triển về nông nghiệp công nghệ cao (agtech). Bằng trí tuệ và lao động, họ đã biến vùng đất với hơn 60% diện tích là sa mạc thành những nông trại trù phú.

Minh Trị Thiên Hoàng với quyết tâm canh tân nước Nhật, học bên ngoài để vươn lên

Minh Trị Thiên Hoàng (1852-1912) trị vì từ năm 1867 cho đến khi qua đời. Ông được coi là một minh quân có công lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản.

Vị vua cải trang làm thợ ở Hà Lan để học đóng tàu

Mỗi quốc gia có con đường riêng để phát triển, đi lên. Tuy nhiên, lịch sử nhân loại đã cho thấy trong quá trình phát triển “riêng” của từng quốc gia, dường như có một điểm “chung“ cho các nước…

Hơi thở hiện đại và cảm hứng giá trị bền vững từ ly cà phê hòa tan cao cấp Starbucks® mới

Vừa là lựa chọn lý tưởng và tiện lợi để thưởng thức cà phê cao cấp ngay tại nhà, cà phê hòa tan cao cấp Starbucks® mới vừa là một lời gợi mở từ Nestlé và Starbucks về xu hướng tiêu dùng sản phẩm cà phê bền vững, hạn chế tác động môi trường.

Thí sinh ngủ quên: Đúng, sai giám thị?

Dư luận xôn xao về vụ một học sinh ngủ quên không làm bài dẫn đến bị điểm liệt và trượt tốt nghiệp THPT. Chưa có xem xét trách nhiệm của giám thị thì người ta đã khẳng định là giám thị làm đúng quy chế.

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát - được báo cáo thấp bậc nhất thế giới - thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng như doanh nghiệp và nền kinh tế cần sau mấy năm dịch bệnh.

Cho cán bộ yếu kém từ chức, Hà Nội có nói và làm

Kế hoạch số 205/KH-UBND vừa được UBND TP Hà Nội ban hành yêu cầu các cơ quan, quận huyện kịp thời miễn nhiệm, cho từ chức, thay thế cán bộ có năng lực hạn chế, uy tín thấp, mắc sai phạm mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm.

Bóng dáng Trung Quốc trong thảm họa kinh tế của Sri Lanka

Sri Lanka trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất 7 thập kỷ qua, khi Tổng thống bỏ đi lánh nạn giữa làn sóng biểu tình chống đối và gửi email xin từ chức từ nước ngoài, buộc quốc hội phải bầu người thay thế.

Điện đàm lãnh đạo Mỹ - Trung: Nỗ lực tìm kiếm thỏa hiệp giữa những bất đồng

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mới đây đã có cuộc thảo luận lần thứ 5 trong nhiệm kỳ lãnh đạo dưới hình thức điện đàm.

Kiên định kiểm soát lạm phát dưới 4%

Chính phủ kiên định thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt mức khoảng 7%, kiểm soát lạm phát tăng dưới 4%, tăng trưởng tín dụng khoảng 14% trong năm nay dù có rất nhiều khó khăn và biến động.

Trung Quốc thay đổi chính sách đối ngoại, hướng mạnh tới châu Phi

Trong bối cảnh quan hệ với Mỹ và châu Âu có nhiều bước lùi trong thời gian qua, Trung Quốc đang hướng sự chú ý tới châu Phi, nơi họ đang có quan hệ thương mại thân thiết với nhiều quốc gia.

Sao cứ để người bị kỷ luật rao giảng đạo đức

Trong hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt nghị quyết Trung ương 5 (khóa 13) vừa qua, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương có những phát biểu mang tính định hướng rất quyết liệt.

Từ Vị Xuyên đến nghĩa trang Trường Sơn: Chiếc xe lăn Bộ trưởng trao cho thương binh

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng lặng lẽ cắm nén hương lên bàn thờ các anh hùng liệt sỹ ở nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Trường Sơn.

Một thời chảo lửa túi bom, nay dựng đền thờ chung, làm giỗ tập thể

Đến Quảng Trị trong cái nắng cháy da cháy thịt, sự khốc liệt của chiến tranh đã ngấm sâu vào lòng đất thiêng, hiện hình qua từng nhành cây, ngọn cỏ, qua tấm bia chứng tích hay ghi danh liệt sĩ.