Bằng Tiến sĩ 9 triệu và chuyện bổng lộc nhà nước

Giá như hệ thống chức sắc trong cơ quan công quyền không có bổng lộc thì người ta chẳng phải chạy vạy học hàm học vị đến vậy.

-Giá như hệ thống chức sắc trong các cơ quan công quyền không có bổng lộc, giá như các vị trí trong cơ quan công quyền không phổ cập đến bằng cấp, TS nọ, GS kia thì người ta chẳng phải chạy vạy học hàm học vị đến vậy.

Bằng Tiến sĩ giá 9 triệu rao bán khắp cả nước

LTS: Phòng cảnh sát hình sự, công an TP.HCM xác nhận vừa bắt giữ 13 đối tượng trong đường dây sản xuất bằng giả với quy mô lớn. Ngoài sản xuất bằng cao đẳng, đại học giả, nhóm này còn sản xuất bằng thạc sĩ, tiến sĩ giả để bán cho khách ở khắp các tỉnh thành Bắc – Trung – Nam với giá chỉ 9 triệu đồng/bằng. Rõ ràng, chừng nào "cầu" vẫn nóng, thì còn xuất hiện nhiều những đường dây như vậy. Tuần Việt Nam xin giới thiệu góc nhìn dưới đây về chuyện bằng cấp để bạn đọc tranh luận.

Với người ngoại đạo như tôi, việc được gọi là thầy chỉ là vì nhờ có dăm ba lần được các cơ sở mời thỉnh giảng về những vấn đề chuyên môn. Đứng trên bục ở hội trường có hàng trăm người chăm chú và thành kính lắng nghe, được BTC giới thiệu trân trọng là đã thấy thiêng liêng lắm rồi.

Vào khoảnh khắc đó, tôi mới chợt nghĩ, giá như được gọi thêm là Tiến sỹ, hay Giáo sư nọ kia nữa thì cái sự sung sướng sẽ còn tăng lên gấp bội phần.

Thế mới hiểu và thông cảm tại sao thiên hạ  đua nhau học, mà nếu không học thì lại đua nhau... mua bán  bằng giả để kiếm một mảnh bằng ghi tên mình là tiến sỹ.  Nó cũng là nguồn cơn nảy sinh ra các đường dây mua bán bằng cấp rởm rầm rộ "liên tỉnh". Mới đây, báo chí đã phanh phui ra một đường dây như vậy, mà cái giá cho mảnh bằng Tiến sĩ chỉ vỏn vẹn... 9 triệu.

Dư luận xưa nay vốn đã không ngớt chỉ trích bệnh háo danh, thói sính bằng cấp...  Xem đó là một trong những nguyên nhân sâu xa của nhiều tệ nạn xã hội, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục.

{keywords}
Đường dây làm bằng giả xuyên Bắc - Trung - Nam. Ảnh: Đàm Đệ
Giá như ai đó muốn có bằng cấp bằng con đường học hành chính đáng, bằng năng lực thực tế, bằng những sáng tạo được xã hội thừa nhận và sống bằng năng lực thực của mình sẽ là điều chẳng phải bàn. Sự phong phú của thông tin, sự đa dạng của góc nhìn, hơn thế là sự trưởng thành của dân trí sẽ cung cấp cho xã hội một cái nhìn công bằng, trung thực. Nếu anh không thể thành công ở lĩnh vực này có thể lựa chọn lĩnh vực khác phù hợp với năng lực và sở thích của chính mình.

Một đất nước văn minh là ở đó. Nhà nước đã tạo ra vô số cơ hội cho công dân của mình lựa chọn mà không phải chen chúc nhau với những thủ đoạn lừa đảo, làm giả nọ kia đến mức phạm pháp.

Hiện tượng mua bán bằng cấp, chạy chức chạy quyền, đánh bóng tên tuổi có lẽ chỉ nảy sinh trong một môi trường vốn trọng “hư danh”, mà người ta lại không có nhiều sự lựa chọn, đành phải chen nhau vào hệ thống nhà nước, với một cuộc sống được đảm bảo không phải bằng lương mà là những khoản bổng lộc và đặc quyền trong một xã hội còn thiếu các thiết chế giám sát minh bạch.

Giá như hệ thống chức sắc trong các cơ quan công quyền không có bổng lộc, giá như các vị trí trong cơ quan công quyền không phổ cập đến bằng cấp, TS nọ, GS kia thì người ta chẳng phải chạy vạy học hàm học vị đến vậy.

Ở một khía cạnh khác, thực tiễn của nền giáo dục cho thấy, điệp khúc “thừa thầy thiếu thợ” vẫn diễn ra trong nhiều năm qua mà chưa có dấu hiệu chấm dứt. Các trường cao đẳng và dạy nghề vẫn đua nhau chạy chọt để nâng cấp thành hệ đại học. Vì với cái danh “đại học” sẽ dễ tuyển sinh hơn, và bởi, cũng nếu ra trường với cái danh ấy  thì SV tốt nghiệp cũng dễ chen vào hệ thống công quyền hơn. Bằng cấp được nhìn với con mắt khác hơn.

Với các nước văn minh, học tập được coi là một nhu cầu thường xuyên như tự thân cuộc sống. Khi đã là nhu cầu thường xuyên, người ta có thể học bất cứ lúc nào, bất cứ ai.

Thomas Edison, một nhà phát minh nổi tiếng người Mỹ đã nói: Với tôi, bất cứ một ai đó mình gặp đều có cái đáng để học, họ đều là người thầy ở lĩnh vực mà họ xuất sắc. Việc học không nhất thiết phải ngồi trên ghế nhà trường.

Nước Mỹ có quyền tự hào vì đã tạo ra môi trường mà những người như Edison, không có một tấm bằng dắt lưng vẫn có thể thành công và lưu danh hậu thế. Nếu chúng ta hướng tới một môi trường như vậy, lúc đó, hiện tượng háo danh, mua sắm bằng cấp sẽ không còn bức xúc như hiện nay.

  • Phan Thế Hải

tin nổi bật

Giám sát của dân

Xét ở góc độ nào đó, camera hay smartphone đều là thứ rất tốt trong một xã hội văn minh. Mọi hành vi khuất tất khó có thể che giấu.

Nhật Bản chuẩn bị phổ biến SGK kỹ thuật số hoàn toàn miễn phí

Tương tự sách giáo khoa (SGK) truyền thống, SGK điện tử ở Nhật Bản sẽ được mua bằng ngân sách nhà nước và cấp phát miễn phí cho học sinh.

Tên các nước: Không nên áp dụng quy tắc duy nhất khi dịch tên phổ biến

Qua tên gọi của một số nước lớn và thường dùng trong tiếng Việt cho thấy cần căn cứ thực tiễn của các tên đó mà quy định tiếp theo hoặc sử dụng hơn 1 (ví dụ 2) tên gọi chính thức…

Đại hội Đảng 20 của Trung Quốc: Thay đổi sâu rộng trong lãnh đạo chủ chốt

Đại hội 20 được coi là hoạt động quan trọng nhất trong đời sống chính trị của Trung Quốc.

‘Hợp chủng’ hay ‘Hợp chúng quốc Hoa Kỳ’: Vị đại sứ đau đáu với việc dịch thuật

Chúng ta dịch không đúng tên gọi chính thức đầy đủ của 2 quốc gia lớn trên thế giới, 2 thành viên thường trực Hội đồng bảo an LHQ: Mỹ và Anh - Đại sứ Bùi Thế Giang viết trong thư ngỏ gửi Tuần Việt Nam.

Thiếu từ thuốc giải độc đến thuốc tê, đã đến lúc sửa luật Dược

Tình trạng thiếu thuốc chữa bệnh ở các bệnh viện công lập đang khiến xã hội cảm thấy bất an. Thủ tướng liên tục chỉ đạo Bộ Y tế cùng các bộ ngành tìm giải pháp tháo gỡ.

Một kỷ nguyên hợp tác mới Việt Nam - Nhật Bản

“Hãy coi năm 2023 là năm đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên hợp tác mới cho cả Nhật Bản và Việt Nam”, Thứ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Yasuhide Nakayama chia sẻ với Tuần Việt Nam.

Điểm hẹn tri thức chứa đựng vô số bất ngờ ở Australia

Các thư viện công cộng tại Australia không chỉ là nơi cung cấp sách, mà từ lâu đã trở thành một không gian kết nối cộng đồng địa phương.

Đồng phục tư duy

Một giáo sư nước ngoài giảng dạy tại một đại học tiêu chuẩn quốc tế ở Việt Nam phàn nàn với tôi rằng, anh rất thất vọng với bài thi cuối kì của sinh viên.

Lời hiếm gặp của bộ trưởng và thách thức thoát ra để vượt lên

Áp lực, khó khăn những tháng cuối năm 2022 gia tăng; rủi ro, thách thức tới tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô rất lớn... Những ngôn từ hiếm gặp của Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư cho thấy bộ máy phải cùng nỗ lực vươn lên đạt các mục tiêu phát triển.

Ưu đãi bình thường lại yêu cầu thầy cô phải cống hiến phi thường

Nếu thầy cô cứ là những người bình thường, nghề giáo là nghề để mưu sinh thì giáo dục sẽ ra sao? Còn nếu muốn người thầy phải gánh trách nhiệm với thế hệ tương lai thì lương thưởng, đãi ngộ èo uột liệu có công bằng?

Bốc thăm tìm tham nhũng: Sao cán bộ không tự nguyện được kiểm tra?

Trên tinh thần đảng viên, cán bộ có thể tự nguyện để được kiểm tra, xem như một cách xác tín sự trung thực, chứ đâu cần thụ động ngồi chờ lá thăm may rủi gọi tên mình.

Tạo cú hích giáo dục sau trung học, nâng cấp nguồn nhân lực thời đại số

Để đạt mục tiêu trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần có những chuyển biến lớn để gia tăng nhanh chóng nguồn nhân lực có kỹ năng và trình độ cao cả về số lượng lẫn chất lượng.

Thang dây cho mỗi căn hộ: Điều bắt buộc với chủ đầu tư chung cư

Từ những năm 1990, nếu ai đi nước ngoài có dịp ở các khách sạn cao tầng như ở Hàn Quốc hay Nhật Bản đều thấy bộ thang dây cứu nạn để trong ngăn kéo của kệ tivi…

2 năm thực thi EVFTA: Kim ngạch thương mại EU - Việt Nam có nhiều tích cực

Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu Bernd Lange vừa kết thúc chuyến công tác giám sát việc thực thi Hiệp định thương mại tự do EU - Việt Nam (EVFTA). Ông có cuộc trao đổi với Tuần Việt Nam.