Kết luận số 09 nêu rõ, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thông qua đề án "Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới".

Bộ Chính trị đánh giá, hệ thống pháp luật không ngừng được hoàn thiện nhưng còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc; tính thống nhất nội tại có phần còn hạn chế.

Để tạo nền tảng pháp lý vững chắc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế liên tục trên 10% hằng năm, đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045, Bộ Chính trị nhấn mạnh phải nghiên cứu, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật.

Bộ Chính trị lưu ý, cần mở rộng phạm vi áp dụng và xác định rõ giá trị pháp lý của các nguồn bổ trợ, theo hướng án lệ, tập quán, lẽ công bằng được sử dụng để điều chỉnh các quan hệ xã hội chưa được văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh hoặc chưa được quy định rõ ràng trong một số trường hợp.

Bổ sung nguyên tắc áp dụng pháp luật trong trường hợp có quy định khác nhau về cùng một vấn đề theo hướng ưu tiên áp dụng quy phạm pháp luật chuyên ngành so với quy phạm pháp luật chung, cũng là định hướng được Bộ Chính trị gợi mở.

Các văn bản quy phạm pháp luật phải quy định rõ mục đích ban hành, phạm vi điều chỉnh, hiệu lực áp dụng, quy định chuyển tiếp…, nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập trong thực tiễn xây dựng và thi hành pháp luật.

Bộ Chính trị quán triệt hạn chế ban hành nhiều văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và biện pháp cụ thể để tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật; không ban hành một văn bản quy phạm pháp luật để sửa đổi, bổ sung nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác khi các văn bản đó không có mối liên hệ chặt chẽ về nội dung hoặc không cùng điều chỉnh một nhóm lĩnh vực.

Bên cạnh đó, theo Bộ Chính trị, cần xác định rõ quy phạm pháp luật công và tư trong xây dựng pháp luật.

Nghiên cứu thêm cơ chế cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ trong trường hợp khẩn cấp

"Thực hiện nghiêm nguyên tắc thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, Hiến pháp là luật cơ bản, có hiệu lực pháp lý cao nhất; một số bộ luật, luật có tính nền tảng là trung tâm của hệ thống pháp luật, bao gồm: Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Tố tụng hành chính", kết luận nêu.

Bộ Chính trị yêu cầu đẩy mạnh hoàn thiện quy định phục vụ kiến tạo phát triển, phát huy vai trò dẫn dắt, "đi trước mở đường" của pháp luật, đưa thể chế, pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh.

202512111437239415 z7315698350177 4e8629ad88a4ba4693e8210f6407faea 1898.jpg
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại biểu Quốc hội dự kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa 15. Ảnh: Quốc hội

Đi kèm với đó, theo Bộ Chính trị, cần chú trọng ban hành các chính sách đặc thù, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát nhằm hình thành các lực lượng sản xuất, phương thức sản xuất, lĩnh vực kinh tế mới và khuyến khích, thúc đẩy phát triển ngành, nghề, các địa bàn, nhóm đối tượng được xác định ưu tiên phát triển.

Bộ Chính trị đồng thời yêu cầu tiến hành tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam; tuyệt đối không để cài cắm lợi ích, tác động tiêu cực đến cấu trúc hệ thống pháp luật; đổi mới mạnh mẽ công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật theo hướng văn bản hợp nhất là căn cứ chính thức trong viện dẫn và áp dụng pháp luật, được trình và đăng tải đồng thời với văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, bổ sung.

Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới tổ chức, hoạt động của Quốc hội trong hoạt động lập pháp theo hướng tăng hợp lý số kỳ họp của Quốc hội, nhất là thông qua hình thức trực tuyến, gắn với phát huy vai trò của đại biểu Quốc hội chuyên trách, các đoàn đại biểu Quốc hội.

Trên cơ sở tuân thủ Hiến pháp và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, tôn trọng, Bộ Chính trị đề nghị nghiên cứu cơ chế cho phép Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ được ban hành văn bản điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp được, hoặc điều chỉnh nội dung mang tính kỹ thuật để giải quyết ngay một số vấn đề phát sinh trong thực tiễn, báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Ngoài ra, Bộ Chính trị định hướng chăm lo xây dựng đội ngũ người làm công tác tham mưu xây dựng chính sách, pháp luật; tăng cường tính chuyên nghiệp trong công tác soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật; đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.