Lúc giá xăng dầu tăng phi mã, giá từ miếng đậu phụ, đĩa xôi, tô phở... cho đến ly cà phê ồ ạt tăng theo ngay. Nay giá xăng dầu giảm mạnh từ đỉnh, nhiều chủ hàng vẫn “ngó lơ” việc điều chỉnh giảm giá hàng hoá.
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu. Đáng chú ý, trong dự thảo lần thứ 10, Bộ này đề cập tới loạt vấn đề nóng trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu.
Thương nhân tự quyết định giá bán buôn, bán lẻ xăng dầu
Cụ thể, về nguyên tắc điều chỉnh giá bán xăng dầu, Bộ Công Thương đề xuất giao quyền quyết định giá cho doanh nghiệp. Theo đó, giá bán buôn và giá bán lẻ xăng dầu trong và ngoài hệ thống do thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối tự quyết định, trên cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật về giá và cơ chế thị trường. Giá bán buôn (đối với dầu mazut) và giá bán lẻ xăng dầu của thương nhân đầu mối được xác định theo công thức quy định.
Giá bán lẻ xăng dầu của các cửa hàng thuộc hệ thống phân phối không được cao hơn mức giá do thương nhân đầu mối hoặc thương nhân phân phối công bố – là đơn vị cung cấp nguồn hàng cho các cửa hàng này.
Giá bán lẻ xăng dầu tại các cửa hàng không thuộc hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối hoặc thương nhân phân phối sẽ được thương nhân bán lẻ quyết định, thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về giá và theo cơ chế thị trường.
Đối với địa bàn xa cảng, xa kho đầu mối, xa cơ sở sản xuất xăng dầu, nếu có chi phí thực tế phát sinh hợp lý, hợp lệ (đã được kiểm toán) tăng cao dẫn đến giá bán cao hơn giá bán tính toán theo công thức, thương nhân đầu được quyết định giá bán thực tế tại địa bàn đó để bù đắp chi phí phát sinh. Tuy nhiên, mức giá này không được vượt quá 2% so với giá bán lẻ do thương nhân công bố tại cùng thời điểm.
Tại địa bàn xa cảng, xa kho đầu mối, xa cơ sở sản xuất, giá bán lẻ xăng dầu do thương nhân phân phối, thương nhân bán lẻ quyết định. Song, không được vượt quá giá bán lẻ xăng dầu do thương nhân đầu mối bán xăng dầu cho thương nhân đó công bố tại cùng địa bàn và cùng thời điểm.
Các thương nhân sau khi điều chỉnh giá sẽ thực hiện kê khai giá, gửi về Bộ Công Thương hoặc UBND cấp tỉnh - nơi thương nhân có hệ thống phân phối. Đồng thời, các thương nhân phải thực hiện kết nối mạng với cơ quan quản lý nhà nước về dữ liệu kê khai giá theo quy định.
Trường hợp giá xăng dầu trên thị trường biến động bất thường, gây tác động lớn đến kinh tế - xã hội, sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân, Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan đánh giá tình hình, xác định mức độ biến động giá và mức độ ảnh hưởng.
Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương sẽ có văn bản gửi Bộ Tài chính để tổng hợp để trình Chính phủ xem xét và quyết định chủ trương bình ổn giá theo quy định.
Trường hợp cơ quan có thẩm quyền ban bố tình trạng khẩn cấp, sự cố, thảm họa, thiên tai, dịch bệnh và mặt bằng giá thị trường của các mặt hàng xăng dầu có biến động bất thường, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp các bộ, ngành liên quan đánh giá diễn biến thực tế và mặt bằng giá thị trường xăng dầu; có văn bản gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, trình Chính phủ quyết định chủ trương, biện pháp, thời hạn bình ổn giá phù hợp theo quy định.
Giá mua bán nhiên liệu hàng không do thương nhân đầu mối kinh doanh nhiên liệu hàng không tự thỏa thuận với các đối tác theo cơ chế thị trường.
Lợi nhuận do thương nhân đầu mối tự xác định
Về công thức giá bán xăng dầu, dự thảo nêu rõ giá bán xăng dầu bằng (=) giá mua xăng dầu cộng (+) chi phí tạo nguồn cộng (+) chi phí kinh doanh định mức cộng (+) lợi nhuận cộng (+) thuế.
Từ công thức trên, Bộ Công Thương cho biết, giá mua xăng dầu do thương nhân tự xác định theo thực tế kinh doanh.
Chi phí tạo nguồn (từ nhập khẩu và mua trong nước) do thương nhân tự xác định theo thực tế kinh doanh.
Chi phí kinh doanh định mức là chi phí lưu thông xăng dầu trong nước (chi phí bán buôn, chi phí bán lẻ) của thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu (đã bao gồm chi phí dành cho thương nhân phân phối xăng dầu, thương nhân bán lẻ xăng dầu).
Chi phí kinh doanh định mức hiện hành được sử dụng làm mức chi phí khởi điểm. Khi nghị định này có hiệu lực thi hành, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính công bố chi phí kinh doanh định mức được sử dụng làm mức khởi điểm.
Chi phí kinh doanh định mức hàng năm được điều chỉnh tăng, giảm theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) thực tế bình quân của năm trước do cơ quan Thống kê công bố.
Định kỳ 3 năm/lần, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp các bộ, ngành có liên quan rà soát, công bố chi phí kinh doanh định mức cho thời kỳ tiếp theo để thương nhân thực hiện.
Trường hợp chi phí kinh doanh định mức biến động bất thường, tác động đến nguồn cung xăng dầu và có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh năng lượng hoặc các chính sách liên quan tác động đến sự tăng giảm chi phí kinh doanh định mức, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp các bộ, ngành có liên quan báo cáo, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép rà soát chi phí kinh doanh định mức được sử dụng làm gốc trước thời hạn định kỳ và công bố để thương nhân thực hiện.
Đáng chú ý, trong công thức tính giá, phần lợi nhuận sẽ do thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu tự xác định theo thực tế kinh doanh.
Thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, các khoản thuế khác (nếu có) được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.
Theo đó, các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân phân phối xăng dầu, thương nhân bán lẻ xăng dầu đều phải công bố giá bán buôn (dầu mazut), giá bán lẻ xăng trên trang thông tin điện tử của thương nhân, trên các phương tiện thông tin truyền thông khác (nếu có).
Song song đó, thông báo công khai giá bán lẻ xăng dầu của thương nhân tại cửa hàng, điểm bán xăng dầu. Thời gian công bố giá bán xăng dầu thực hiện ngay sau khi điều chỉnh giá bán xăng dầu.
Bộ Công Thương thông tin rõ lý do vì sao giá xăng dầu ở kỳ điều hành chiều 9/4 đồng loạt giảm sốc, trong đó có loại giảm tới 10.000 đồng/lít. Ngoài ra, Bộ này cũng giải thích vì sao có kỳ điều chỉnh giá xăng dầu vào giữa đêm.
Trong thông cáo phát đi mới đây, Bộ Công Thương đã thông tin rõ lý do về kỳ điều hành giá xăng dầu chiều 8/4, trong đó một mặt hàng giảm mạnh gần 2.000 đồng/lít.
.svg){kind=icon}
