Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg (29/12/2025) ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030, có hiệu lực từ ngày 15/2/2026. Quyết định được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nông thôn trong bối cảnh mới, gắn với quá trình đô thị hóa, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

W-anh tinn2.jpg
Các tiêu chí thiết kế theo từng nhóm xã, nâng cao tính khả thi trong triển khai.

Theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg, Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030 gồm ba nội dung trọng tâm: bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới, khung thí điểm xây dựng xã nông thôn mới hiện đại và quy định điều kiện để tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Cách tiếp cận này giúp hệ thống tiêu chí đồng bộ, thống nhất, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng cấp trong tổ chức thực hiện.

Một điểm mới nổi bật là việc phân loại xã thành ba nhóm để áp dụng tiêu chí linh hoạt, góp phần khắc phục tình trạng áp dụng máy móc một bộ tiêu chí chung cho mọi địa bàn, bảo đảm phù hợp với trình độ phát triển và đặc thù từng vùng. Cụ thể, nhóm 1 gồm các xã liền kề đô thị, có định hướng phát triển thành đô thị hoặc có tỷ trọng nông nghiệp dưới 10% trong cơ cấu kinh tế. Nhóm 2 là các xã còn lại không thuộc nhóm 1 và nhóm 3. Nhóm 3 bao gồm các xã khu vực II, khu vực III thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. 

Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030 gồm 10 tiêu chí với 47 chỉ tiêu, bao quát toàn diện các lĩnh vực như quy hoạch, hạ tầng kinh tế – xã hội, phát triển kinh tế nông thôn, đào tạo nguồn nhân lực, văn hóa – giáo dục – y tế, giảm nghèo và an sinh xã hội, khoa học công nghệ và chuyển đổi số, môi trường – cảnh quan, xây dựng hệ thống chính trị và bảo đảm quốc phòng – an ninh. Các tiêu chí được thiết kế theo từng nhóm xã, qua đó nâng cao tính khả thi trong triển khai.

Lần đầu tiên, khung thí điểm xây dựng xã nông thôn mới hiện đại được đưa vào Quyết định. Theo đó, xã nông thôn mới hiện đại phải đạt chuẩn nông thôn mới theo mức của xã nhóm 1 và có thu nhập bình quân đầu người cao hơn ít nhất 10% so với quy định. Đồng thời, xã phải đáp ứng các yêu cầu về hạ tầng số, sử dụng năng lượng mới hoặc tái tạo, phát triển nông nghiệp thông minh, bảo đảm an sinh xã hội, môi trường sống an toàn, cảnh quan sáng – xanh – sạch – đẹp, giữ vững an ninh trật tự.

Không chỉ ở cấp xã, Quyết định còn quy định rõ điều kiện để tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030. Theo đó, 100% số xã phải đạt chuẩn nông thôn mới, ít nhất 10% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Cùng với đó là các yêu cầu về giao thông kết nối, giáo dục, y tế, phát triển OCOP và du lịch nông thôn, chuyển đổi số trong quản lý, tăng trưởng kinh tế tư nhân, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh trật tự và mức độ hài lòng của người dân đạt từ 85% trở lên.