Người bệnh thận nếu ăn uống sai cách không chỉ làm tăng gánh nặng cho thận mà có thể khiến chức năng thận suy giảm nhanh, biến chứng nặng hơn.
BSCKII Bạch Thị Nhớ, Khoa Nội Thận Khớp, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, tăng kali máu là biến chứng cấp tính thường gặp và nguy hiểm ở người mắc bệnh thận mạn, đặc biệt là giai đoạn 4, 5 đang điều trị bảo tồn hoặc thay thế thận như chạy thận, lọc màng bụng.
Các triệu chứng ban đầu gồm ngứa da, mệt mỏi, tiêu chảy, buồn nôn, tê bì rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý tiêu hóa, da liễu hay đái tháo đường. Đáng lo ngại hơn, một số trường hợp tăng kali máu mạn tính diễn tiến hoàn toàn âm thầm khiến người bệnh dễ bỏ qua cho đến khi rơi vào rối loạn nhịp tim hay ngừng tim.
Trường hợp điển hình là ông N.T.T (60 tuổi), có tiền sử mắc bệnh thận mạn giai đoạn 4 điều trị bảo tồn kèm đái tháo đường và tăng huyết áp. Trước khi nhập viện vài ngày, bệnh nhân ngứa da toàn thân, mệt mỏi nhiều, tê bì hai chân.
Cho rằng đây chỉ là biến chứng thần kinh ngoại vi của bệnh đái tháo đường đã mắc gần 20 năm, ông T. chủ quan không đi khám. Chỉ đến khi xuất hiện thêm tiêu chảy, đau tức ngực và khó thở, gia đình mới đưa ông đến bệnh viện cấp cứu.
Nhận thấy các dấu hiệu nguy hiểm của người bệnh, các bác sĩ Khoa Nội thận khớp, Bệnh viện 19-8 đã khẩn cấp tiến hành làm các xét nghiệm. Kết quả cho thấy chỉ số kali máu của ông T. tăng vọt lên 8,5 mmol/l.
“Trong y khoa, chỉ số kali máu trên 6,5 mmol/l đã được xếp vào dạng cấp cứu nội khoa nguy hiểm. Bên cạnh đó, mẫu máu cho thấy ure đạt 16,8 mmol/l, creatinin ở mức 319 µmol/l. Kết quả điện tâm đồ ghi nhận đã bắt đầu xuất hiện biến đổi các sóng điện tim, đẩy bệnh nhân vào nguy cơ rối loạn nhịp, ngừng tim và đột tử bất cứ lúc nào”, bác sĩ Nhớ thông tin.
Ngay lập tức, ông T. được điều trị bằng thuốc hạ kali máu tích cực kết hợp chạy thận nhân tạo cấp cứu để lọc bỏ khẩn cấp lượng kali dư thừa. Nhờ sự phối hợp đồng bộ và kịp thời của ê-kíp bác sĩ, bệnh nhân đã vượt qua cơn nguy kịch.
Tăng kali máu, "sát thủ thầm lặng" với bệnh nhân thận
Bác sĩ Nhớ cho biết thêm, ông T. có sở thích ăn chuối, xoài, ngày hè lại thường xuyên uống nhiều nước dừa, ăn chè đậu đen. Khi người bệnh xuất hiện triệu chứng tiêu chảy, gia đình còn tự ý mua Oresol cho uống.
“Tất cả những thực phẩm và dung dịch này đều là 'thủ phạm' chứa lượng kali cao, khiến cho cơ quan thận vốn đã suy yếu không thể đào thải kịp”, bác sĩ Nhớ nhấn mạnh.
Qua trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo những người có nguy cơ bị tăng kali máu cần hết sức cẩn trọng. Đầu tiên là nhóm mắc bệnh thận mạn giai đoạn 4, 5 hoặc người lọc máu chu kỳ không đầy đủ. Tiếp theo là những người mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, suy tim mạn, suy tuyến thượng thận, hoặc đang mắc các bệnh cấp tính như nhiễm trùng, xuất huyết tiêu hóa.
Bên cạnh đó, việc sử dụng các loại thuốc như thuốc lợi tiểu giữ kali, Oresol, thuốc huyết áp (ức chế men chuyển hoặc ức chế thụ thể), thuốc giảm đau NSAID, thuốc chống thải ghép cũng làm tăng nguy cơ. Cuối cùng, người bệnh cần đặc biệt lưu ý chế độ ăn chứa nhiều kali bao gồm các loại hạt (đậu, điều, lạc...), rau củ (khoai lang, khoai tây, chuối, mứt, rau ngót, rau dền...), các loại cá biển như cá thu, cá ngừ để tránh biến chứng nguy hiểm.
Thận rất dễ bị tổn thương từ các yếu tố môi trường, chế độ ăn uống và lối sống không lành mạnh. Khi cơ quan này yếu có một số biểu hiện ra bên ngoài cơ thể.
.svg){kind=icon}
