Xã Mậu A (tỉnh Lào Cai) có 41 thôn, dân số trên 40.000 người, là nơi sinh sống của 13 dân tộc anh em. Thu nhập của người dân địa phương phần lớn đến từ sản xuất nông, lâm nghiệp, trong đó cây quế là cây trồng chủ lực, chiếm khoảng trên 30% tổng thu nhập trên địa bàn xã.

Thông qua trồng quế và tham gia vào chuỗi giá trị sản xuất quế, nhiều hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số đã vươn lên thoát nghèo, làm giàu bền vững.

Theo đại diện một doanh nghiệp chuyên thu mua, sơ chế vỏ quế khô và một số loại gia vị trên địa bàn, hoạt động sản xuất, kinh doanh của đơn vị đang tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 50–60 lao động, trong đó đa số là đồng bào dân tộc thiểu số, với mức thu nhập từ 3–15 triệu đồng/người/tháng. Đặc biệt, vào cao điểm mùa thu hoạch, doanh nghiệp còn tuyển thêm lao động thời vụ, nâng tổng số nhân công lên khoảng 160–180 người.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn thu mua vỏ quế từ các hộ dân, trong đó có nhiều hộ đồng bào DTTS trực tiếp trồng quế, góp phần bảo đảm đầu ra cho sản phẩm và tạo nguồn thu từ hoạt động sản xuất nông nghiệp. Sự kết nối giữa vùng nguyên liệu với cơ sở thu mua, sơ chế không chỉ giúp người dân tiêu thụ sản phẩm thuận lợi hơn mà còn tạo thêm việc làm, nâng cao giá trị kinh tế của cây quế tại địa phương.

Xác định cây quế là một trong những yếu tố quan trọng góp phần xóa đói giảm nghèo tại địa phương, UBND xã Mậu A  đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các hộ dân chuyển đổi sang trồng quế theo hướng hữu cơ, khuyến khích chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.

Xã cũng tổ chức các chương trình tập huấn, hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực chế biến và chất lượng sản phẩm OCOP 3–5 sao, từng bước đưa cây quế trở thành trụ cột trong chiến lược giảm nghèo bền vững.

Nằm trong vùng quế Văn Yên, xã Mậu A có lợi thế về thu mua, chế biến, kinh doanh các sản phẩm từ quế và kết nối thị trường. Với hệ thống doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh đã hình thành, địa phương giữ vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị ngành quế.

Trong giai đoạn phát triển mới của tỉnh Lào Cai, Mậu A định hướng phát huy lợi thế này, tăng cường liên kết với các vùng trồng, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Nguồn sinh kế quan trọng của đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai

Với diện tích khoảng 145.000ha, chiếm 73% diện tích quế cả nước, Lào Cai hiện là địa phương có vùng nguyên liệu quế lớn nhất Việt Nam, đóng góp khoảng 70% sản lượng quế xuất khẩu. 

Những năm qua, Lào Cai chú trọng phát triển vùng nguyên liệu, gắn sản xuất với liên kết tiêu thụ, từng bước hình thành chuỗi giá trị ngành quế. Bình quân mỗi năm, địa phương cung ứng khoảng 70.000 tấn vỏ quế khô và 2.400-2.600 tấn tinh dầu quế.

Theo UBND tỉnh Lào Cai, cây quế đang tạo sinh kế cho hơn 80.000 hộ dân, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số. Ở nhiều xã vùng cao, nguồn thu từ quế chiếm 50-70% tổng thu nhập của mỗi hộ, đóng góp khoảng 3,5% GRDP của tỉnh.

Từ một loại cây trồng gắn với tập quán canh tác của đồng bào vùng cao, quế đã từng bước trở thành ngành hàng chủ lực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và nâng cao đời sống người dân.

W-IMG_7294.JPG.jpg
Lào Cai là tỉnh có diện tích trồng quế lớn nhất cả nước.

Thúc đẩy bình đẳng giới

Cây quế hiện đang tạo sinh kế cho hàng vạn hộ dân tại tỉnh Lào Cai, trong đó, đồng bào DTTS chiếm phần lớn. Trong chỗi giá trị đó, phụ nữ giữ vai trò quan trọng, trực tiếp tham gia nhiều công đoạn từ trồng, chăm sóc, thu hoạch đến sơ chế sản phẩm. Tuy nhiên, vai trò của phụ nữ trong các khâu quản lý, điều hành hợp tác xã và cơ sở sản xuất được cho là vẫn chưa tương xứng với đóng góp của họ trong hoạt động sản xuất.

Nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo đảm tính bền vững, tỉnh Lào Cai đang đẩy mạnh lồng ghép bình đẳng giới, tạo điều kiện để phụ nữ và thanh niên tham gia sâu hơn vào hoạt động quản lý hợp tác xã, tổ chức sản xuất, ứng dụng công nghệ, truy xuất nguồn gốc và phát triển thị trường.

Việc nâng cao vai trò của phụ nữ trong chuỗi sản xuất, kinh doanh quế không chỉ giúp phát huy nguồn lực tại chỗ mà còn mở rộng cơ hội việc làm, tăng thu nhập, cải thiện sinh kế cho các hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, phụ nữ từng bước khẳng định vị trí trong phát triển kinh tế gia đình và cộng đồng.

Có thể thấy, phát triển cây quế hữu cơ không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, góp phần bảo vệ môi trường mà còn thúc đẩy bình đẳng giới, nâng cao vai trò và vị thế của đồng bào dân tộc thiểu số.

Với lợi thế về điều kiện tự nhiên, sự hỗ trợ từ các chính sách của Nhà nước và nhu cầu ngày càng tăng đối với nông sản hữu cơ, quế Lào Cai có thêm cơ hội phát triển thành sản phẩm nông nghiệp chủ lực, góp phần cải thiện sinh kế và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Năm 2025, tổng lượng quế xuất khẩu của nước ta đạt 120.295 tấn, kim ngạch vượt 300 triệu USD. Đây là mức cao nhất trong lịch sử xuất khẩu quế, khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của quế Việt Nam trên thị trường gia vị toàn cầu.