Những ca làm xuyên đêm

5 năm trước, L.H.T. rời quê sang Đài Loan (Trung Quốc) làm lao động xuất khẩu. Công việc của anh thay đổi từ xây dựng đến cơ khí, phần lớn đều nặng nhọc và đòi hỏi nhiều sức lực.

Lịch làm việc thất thường khiến giờ giấc sinh hoạt liên tục đảo lộn. Có những ngày T. làm đến 20-21h, sau đó tiếp tục tăng ca đến 1-2h rồi lại phải dậy sớm để bắt đầu ca mới. 

Vì lương tăng ca cao, có thêm thu nhập nên chàng thanh niên này tự nhủ cố gắng vài năm. Anh không có thời gian quan tâm đến chế độ ăn uống hay nghỉ ngơi. Những bữa ăn giữa các ca làm cũng được lựa chọn theo tiêu chí nhanh và tiện gồm đồ ăn nhanh, nhiều dầu mỡ. 

suythan12.png
T. trong những ngày suy thận phải lọc máu. Ảnh: H. Long.

Khi cơ thể xuất hiện những biểu hiện như mệt mỏi, chán ăn, chóng mặt, T. cho rằng đó là hậu quả của làm việc quá sức, mệt mỏi. Vì công việc tăng ca suốt ngày, anh không đi khám bệnh.

Sau này nhìn lại, T. nhận ra những năm tháng đó, anh đặt sức khỏe xuống sau việc kiếm tiền. Dù không thể xác định được nguyên nhân suy thận do việc thức khuya hay ăn uống thất thường nhưng nam thanh niên này vẫn luôn hối tiếc.

Từ khó thở đến chẩn đoán suy thận độ 5

Đầu năm 2025, trong lúc đang làm việc, T. bất ngờ khó thở, ngất xỉu và được đến bệnh viện cấp cứu.

Nam bệnh nhân rơi vào trạng thái hôn mê khoảng 2 ngày. Khi tỉnh lại, anh vẫn nghĩ mình chỉ bị suy nhược cơ thể sau thời gian dài làm việc quá sức. Nhưng kết quả xét nghiệm xác định người bệnh suy thận độ 5. Bác sĩ nói rằng để duy trì sự sống, anh phải lọc máu chu kỳ tuần 3 lần hoặc ghép thận.

Nghe tới từ "ghép thận", T. vô cùng hoảng sợ, không dám nói thật khi gọi điện về nhà. Sau đó, anh làm thủ tục xuất viện và trở về quê tiếp tục điều trị.

Về Việt Nam, gia đình đưa T. lên Hà Nội thăm khám và được bác sĩ tư vấn về bệnh. Bố mẹ sẵn sàng hiến thận cho T. hy vọng có thể giúp con tìm lại sức khỏe.

Sau khi được ghép thận từ người cho là mẹ, chàng trai 25 tuổi càng hiểu hơn giá trị của từ "sức khỏe". Anh cũng thay đổi cách nhìn về những dấu hiệu bất thường của cơ thể. Mệt mỏi kéo dài, chán ăn, chóng mặt hay những biểu hiện sức khỏe khác không nên mặc nhiên cho rằng chỉ do thiếu ngủ hoặc làm việc quá sức.

“Trải qua bạo bệnh, tôi phải thay đổi cách sống”, nam thanh niên tâm sự.

515289416_1260500715772361_3501062647445850881_n.jpg
Bệnh nhân trẻ suy thận điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội). Ảnh: BSCC.

Theo TS.BS Nghiêm Trung Dũng, Giám đốc Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm, giai đoạn đầu hầu như không có triệu chứng rõ rệt. Nhiều người chỉ tình cờ phát hiện bệnh khi khám sức khỏe định kỳ tại cơ quan hoặc làm hồ sơ du học.

Trung tâm mỗi ngày tiếp nhận khoảng 30-40 ca suy thận mới, trong đó không ít người dưới 30 tuổi. Phần lớn chỉ đến viện khi triệu chứng đã nặng, thậm chí có trường hợp lần đầu khám đã phải lọc máu.

Phát hiện bệnh muộn khiến cơ hội điều trị bảo tồn bị rút ngắn, chi phí điều trị tăng và hạn chế các lựa chọn điều trị thay thế thận. Một số bệnh nhân có người thân sẵn sàng hiến thận nhưng không thể ghép do đã xuất hiện biến chứng nặng, như suy tim.

Theo bác sĩ Dũng, bên cạnh các bệnh lý như viêm cầu thận, lối sống thiếu khoa học cũng là yếu tố nguy cơ đáng lưu ý. Ăn nhiều muối, thường xuyên sử dụng đồ ăn nhanh, thức uống không rõ nguồn gốc, ngủ muộn và đảo lộn nhịp sinh học có thể làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, béo phì và các bệnh mạn tính, trong đó có bệnh thận.

“Ngủ muộn, lười vận động, ăn uống thiếu kiểm soát là những thói quen phổ biến ở người trẻ hiện nay, dẫn đến rối loạn chuyển hóa, béo phì và kéo theo nhiều bệnh lý, trong đó có suy thận”, bác sĩ Dũng nói.