Hãng thông tấn NBC dẫn thông báo cuối ngày 8/9 của Nhà Trắng cho biết Mỹ sẽ cấm nhập khẩu đối với một số sản phẩm từ sữa, xe máy và hầu hết các loại đồ uống có cồn xuất xứ Canada từ ngày 29/9 tới. 

chien tranh thuong mai My Canada GHY International.jpg
Các tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Canada cũng kéo theo những căng thẳng ngoại giao ở quy mô lớn hơn. Ảnh: GHY International

Theo các quan chức cấp cao trong chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump, động thái trên là phản ứng trực tiếp đối với các mức thuế trả đũa mới nhất của Canada nhằm vào lượng hàng hoá trị giá 20 tỷ USD của Mỹ, vốn đã bắt đầu có hiệu lực vào lúc 0h01 sáng 8/9.

Ottawa đã “ăn miếng, trả miếng” việc Washington áp thuế nhập khẩu tới 50% đối với hàng hoá Canada sau khi các cuộc đàm phán thương mại giữa hai bên đổ vỡ vào tháng trước.

Ông Trump cũng đã loại bỏ các sản phẩm của Canada khỏi các hợp đồng lớn, dài hạn của chính phủ Mỹ, đồng thời chỉ đạo Cơ quan Quản lý dịch vụ tổng hợp Mỹ tuyên bố các sản phẩm của Canada không đủ điều kiện cho những hợp đồng này cho đến khi Ottawa cho phép “sự hợp tác, hỗ trợ đầy đủ và công bằng” đối với các sản phẩm của Mỹ.

Theo các tài liệu được đăng tải trên trang web của Nhà Trắng, lệnh cấm nhập khẩu mới được ký ban hành theo Mục 338 của Đạo luật Thuế quan Mỹ năm 1930. Đạo luật thương mại này chưa từng được sử dụng cho đến khi ông Trump viện dẫn quy định để áp các mức thuế quan mới với nước láng giềng phía bắc vào cuối tháng 8.

Một quan chức cấp cao của chính quyền Trump tiết lộ Nhà Trắng cũng đã hoàn tất việc "điều chỉnh" các mức thuế hiện hành. Thuế đối với xi măng, muối rải đường và tấm lót dùng trong bệnh viện đã được dỡ bỏ và thay thế bằng thuế đối với xe địa hình, một số loại phô mai và thuyền máy.

Một quan chức Nhà Trắng cũng cho hay Washington vẫn đang cân nhắc kế hoạch áp thuế 50% đối với ô tô và xe tải Canada của ông Trump. Gần đây, nhà lãnh đạo Mỹ đã đe dọa triển khai các mức thuế nhập khẩu này vào ngày 1/1/2027.

Quan hệ Mỹ - Canada đang xấu đi nghiêm trọng. Trong gần một năm qua, các quan chức Mỹ đã bày tỏ sự không hài lòng đối với các mức thuế trả đũa của Canada.

Sau khi các cuộc thương lượng đó đổ vỡ hôm 21/8, ông Trump đã đổi tên hồ Ontario thành "hồ Mỹ”. Đến ngày 7/9, ông Trump lại gia tăng áp lực lên Ottawa khi đe dọa “cấm cửa” hãng sản xuất máy bay Bombardier của Canada tại Mỹ. 

Ngành công nghiệp rượu mạnh đang thúc giục các quan chức thương mại hai nước quay lại bàn đàm phán. Tuy nhiên, Thủ tướng Canada Mark Carney tuần trước tuyên bố: “Khi nào người Mỹ ngừng đăng các hình ảnh chế (meme), ngừng công kích mỉa mai, ngừng cố tỏ ra cứng rắn và bắt đầu nghiêm túc thảo luận, thì khi đó chúng tôi mới có thể tiến hành các cuộc thương lượng”.

Hôm 8/9, ông Carney vẫn giữ vững lập trường, ngay cả khi cho rằng chính quyền Trump đang tìm cách "bẻ gãy" Canada bằng các biện pháp thuế quan. 

"Với một nền kinh tế kiên cường và vị thế tài khóa vững mạnh nhất trong nhóm G7, chúng tôi có mọi yếu tố cần thiết để chuyển hướng và phát triển thịnh vượng", ông Carney phát biểu trong một video trên YouTube. Thủ tướng Canada cũng lưu ý chiến lược của nước này là trở nên độc lập hơn và cam kết sẽ đẩy nhanh những nỗ lực “đảm bảo không quốc gia nào có thể bắt chúng tôi làm con tin”.