Hôm nay, UBND thành phố Hà Nội cùng Ban Chỉ đạo, Tổ công tác xây dựng mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo họp xem xét dự thảo đề án triển khai thí điểm mô hình này.

Dự thảo đề án do Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, chuyên gia, nhà khoa học xây dựng.

Mô hình hướng tới tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội, đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Đáng chú ý, mức độ cải thiện chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo tổng hợp quan trọng nhất.

Dự thảo xác định 8 nội dung chính gồm: xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người; xây dựng môi trường; bảo đảm quốc phòng - an ninh; thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

vu dai thang.jpg
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng: Việc nghiên cứu xây dựng mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” là hướng đi mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong bối cảnh mới. Ảnh: TH

Hệ thống tiêu chí được thiết kế theo hướng lượng hóa với 54 tiêu chí, bao trùm các lĩnh vực từ kinh tế, việc làm, thu nhập, hạ tầng, y tế, giáo dục, môi trường đến chuyển đổi số và mức độ tham gia của người dân. Bên cạnh đó, đề án bổ sung hai tiêu chí tổng hợp là chỉ số hạnh phúc và mức độ hài lòng chung của người dân.

Về triển khai, đề án đề xuất lựa chọn địa bàn thí điểm dựa trên các tiêu chí như tính đại diện, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, năng lực hệ thống chính trị, mức độ sẵn sàng đổi mới và khả năng lan tỏa.

Theo cơ quan soạn thảo, yếu tố quyết định không chỉ là điều kiện sẵn có mà còn là mức độ cam kết chính trị, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng tạo ra kết quả thực chất, có thể nhân rộng.

Đề án cũng đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù nhằm huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, bao gồm ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội hóa, đồng thời xác định rõ cơ chế phối hợp giữa các cấp, ngành. Danh mục triển khai dự kiến gồm 19 dự án cụ thể, tập trung vào các lĩnh vực như hạ tầng, chuyển đổi số, phát triển kinh tế, an sinh xã hội và môi trường.

Để bảo đảm tính khả thi, UBND thành phố được đề xuất giao các sở, ngành và địa phương thí điểm xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết, kèm khái toán kinh phí, làm cơ sở bố trí nguồn lực phù hợp.

Mục tiêu của đề án là xây dựng mô hình thí điểm nhằm kiểm nghiệm, tổng kết thực tiễn phát triển của Hà Nội theo định hướng xã hội chủ nghĩa, qua đó hoàn thiện cơ chế, chính sách để nhân rộng trên toàn thành phố. Hiện UBND thành phố đang xem xét, cho ý kiến đối với các nội dung như lựa chọn địa bàn thí điểm, hoàn thiện bộ tiêu chí, cơ chế đặc thù và lộ trình triển khai.

Đặc biệt chú trọng yếu tố sinh kế của người dân

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá, việc nghiên cứu xây dựng mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” là hướng đi mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong bối cảnh mới. Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm khi hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, cùng với các định hướng lớn và quy hoạch dài hạn đã được thông qua.

w 0h3a8309 sao chep 3705.jpg
Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm. Ảnh: Thế Bằng

Theo Chủ tịch UBND thành phố, các ý kiến cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo. Mô hình được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện thực tiễn cấp cơ sở, hướng tới hình thành các quan hệ kinh tế - xã hội mới, phù hợp mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045.

Chủ tịch Hà Nội lưu ý, đây là nội dung quan trọng nên cần bảo đảm chặt chẽ về định hướng; đồng thời nghiên cứu, xin ý kiến các cơ quan Trung ương và các cơ quan Đảng trước khi hoàn thiện, trình phê duyệt.

Đối với hệ thống tiêu chí, ông đề nghị tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm vừa có cơ sở lý luận, vừa phù hợp thực tiễn, có thể đo lường, đánh giá và bám sát định hướng phát triển chung.

Về triển khai, ông Thắng nhấn mạnh yêu cầu gắn mô hình với thực tiễn phát triển của địa bàn, đặc biệt chú trọng yếu tố sinh kế của người dân.

“Mô hình không chỉ là nơi cư trú mà phải là không gian phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa bàn, đồng thời có sự kết nối với các khu vực khác”, Chủ tịch Hà Nội nêu rõ.