Chiều nay, Quốc hội thảo luận tại tổ, cho ý kiến về các dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Tại tổ TPHCM, cho ý kiến về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết trong năm 2025 đã ban hành 89 luật, trong số đó có những cơ chế, chính sách vượt trội hơn hẳn so với Luật Thủ đô hiện hành, khiến luật này dần trở nên lạc hậu, không còn theo kịp yêu cầu phát triển.

Trước đây, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 15 về xác định phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Vừa qua, Bộ Chính trị tiếp tục điều chỉnh, bổ sung nghị quyết này. Ngày 17/3, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới".

Trong bối cảnh Hà Nội “rất sốt ruột” trước yêu cầu phát triển, thành phố đã xin ý kiến Quốc hội tại kỳ họp thứ 10 để thông qua Nghị quyết 258/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng.

Đáng chú ý, theo Chủ tịch Quốc hội, Nghị quyết này được hoàn thành chỉ trong khoảng 20 ngày, trong khi Luật Thủ đô phải chuẩn bị suốt 2 năm.

080420260511 ctqh thao luan to.jpg
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại tổ. Ảnh: QH

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, từ thực tiễn triển khai, nhiều công trình quan trọng tại Hà Nội hiện nay được thúc đẩy nhờ cơ chế từ Nghị quyết 258. Tương tự như TPHCM từng có các nghị quyết 54, 58 và sau này là 260 nhưng TP vẫn nhận thấy chưa đủ dư địa phát triển. “Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này cũng được xem là tiền đề để tiến tới xây dựng Luật Đô thị đặc biệt”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Chủ tịch Quốc hội cho biết Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đã cho ý kiến về việc TPHCM phối hợp với các bộ, ngành, Chính phủ và các cơ quan của Quốc hội để triển khai các thủ tục cần thiết xây dựng luật này.

"Tinh thần xuyên suốt của lần sửa đổi Luật Thủ đô lần này là phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền thành phố Hà Nội theo nguyên tắc: Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Về nội dung cụ thể, ông khái quát lại các điểm nổi bật trong dự thảo luật.

Với công cụ quản lý đô thị, ông cho rằng cần đủ mạnh, nhất là trong việc xử lý các công trình vi phạm quy hoạch, trật tự xây dựng, phòng cháy chữa cháy, môi trường, qua đó tạo điều kiện triển khai quy hoạch một cách hiệu quả.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác quy hoạch, ông cho biết, trong buổi làm việc với Hà Nội cách đây khoảng 3 tháng, Tổng Bí thư đã đặt yêu cầu thành phố phải có tầm nhìn quy hoạch 100 năm, thậm chí xa hơn nữa, bảo đảm phát triển bền vững. Theo đó, quy hoạch phải đi đôi với công khai minh bạch để người dân biết, đồng thời gắn chặt với triển khai xây dựng, công tác bồi thường, tái định cư, thu hồi đất cho các công trình phát triển kinh tế - xã hội.

Tinh thần Luật Thủ đô lần này là phải phân quyền triệt để, bộ, ngành không ôm việc mà phải giao mạnh cho Hà Nội. Hai là, bảo vệ cán bộ, khuyến khích đổi mới sáng tạo. Ba là, tăng cường công cụ quản lý đô thị mạnh mẽ, hiệu quả. Bốn là, hướng tới mô hình phát triển bền vững dựa trên kinh tế tri thức, đô thị đa trung tâm, liên kết vùng sông Hồng, bảo tồn văn hóa, phù hợp định hướng xây dựng Hà Nội “văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc”.

Chủ tịch Quốc hội bày tỏ mong muốn Luật Thủ đô sửa đổi sẽ được Quốc hội xem xét thông qua ngay tại kỳ họp thứ nhất theo quy trình rút gọn một kỳ họp và có hiệu lực từ ngày 1/7 tới.

"Nếu được hoàn thiện theo hướng cân bằng giữa trao quyền mạnh, kiểm soát chặt, minh bạch cao, đạo luật này sẽ là bệ phóng giúp Hà Nội giải quyết 4 điểm nghẽn lớn về ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, thiếu nhà ở xã hội và tạo bứt phá về kinh tế", ông nhìn nhận.