Virus Nipah nguy hiểm ra sao?

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC), virus Nipah (NiV) là một trong những tác nhân truyền nhiễm nguy hiểm hàng đầu hiện nay, có khả năng lây từ động vật sang người, qua thực phẩm bị ô nhiễm và lây truyền trực tiếp giữa người với người. Ở người nhiễm, bệnh có thể diễn tiến từ không triệu chứng đến viêm đường hô hấp cấp tính, viêm não nặng và tử vong.

Virus Nipah được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm do có tỷ lệ tử vong rất cao, dao động từ 40-75% tùy theo từng đợt bùng phát và điều kiện y tế. Đáng lo ngại hơn, hiện nay thế giới vẫn chưa có vắc xin phòng bệnh cũng như thuốc điều trị đặc hiệu.

news 1695632371b5284ea91c.png
Dơi ăn quả là loài mang virus đi truyền bệnh. Ảnh: HCDC.

Virus Nipah lần đầu tiên được ghi nhận trong một đợt dịch tại Malaysia vào cuối những năm 1990, sau đó xuất hiện rải rác tại một số quốc gia, chủ yếu ở khu vực Nam Á và Đông Nam Á như Bangladesh, Ấn Độ. Các đợt dịch thường có quy mô không lớn nhưng mức độ nguy hiểm rất cao do bệnh diễn tiến nhanh và khó điều trị.

Tỷ lệ tử vong cao, thường gây viêm não nặng

Ông Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (nay là Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế), cho biết virus Nipah là tác nhân truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, cần được giám sát chặt chẽ.

Ông Phu nhấn mạnh điều đáng lo ngại nhất của virus Nipah là tỷ lệ tử vong rất cao. Người mắc bệnh thường có biểu hiện sốt cao, nhiễm trùng, suy hô hấp, đặc biệt là viêm não -  nguyên nhân chính dẫn đến tử vong”, ông Phu cảnh báo.

Các triệu chứng thường xuất hiện sau 4-14 ngày sau khi tiếp xúc với vi rút Nipah, triệu chứng có thể từ nhẹ đến nặng, bao gồm viêm não và có khả năng tử vong. Cụ thể, các triệu chứng ban đầu bao gồm sốt và nhức đầu từ 3-14 ngày và thường bao gồm các dấu hiệu của bệnh về đường hô hấp, chẳng hạn như ho, đau họng và khó thở.

Giai đoạn biến chứng nặng, bệnh nhân có thể có các triệu chứng như buồn ngủ, mất phương hướng và rối loạn tâm thần, có thể nhanh chóng tiến triển đến hôn mê trong vòng 24-48 giờ.

Cần được giám sát nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam 

Đánh giá nguy cơ virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam, ông Phu cho rằng các cơ quan cần giám sát chặt chẽ, nhất là nguy cơ từ bên ngoài thông qua người đi, về từ các quốc gia đang có dịch hoặc từng ghi nhận virus Nipah lưu hành, không chỉ riêng Ấn Độ.

Nguy cơ cao hơn khi nước ta cũng nằm trong nơi phân bố rộng rãi của các loài dơi ăn quả. Dù đến nay Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh nào, song nguy cơ virus lưu hành trong quần thể động vật, đặc biệt là dơi, vẫn cần được theo dõi chặt chẽ. Dơi có thể di chuyển xa, mang theo mầm bệnh và lây truyền sang đàn động vật, từ đó làm tăng nguy cơ lây nhiễm sang người.

Vì vậy, vị chuyên gia này cho rằng cần giám sát chặt chẽ cả dịch bệnh trên động vật để ngăn chặn lây sang người

Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần đặc biệt lưu ý những triệu chứng như sốt cao, biểu hiện viêm đường hô hấp, dấu hiệu viêm não, nhất là khi có yếu tố dịch tễ như đi về từ vùng có dịch hoặc tiếp xúc với động vật nghi ngờ mang mầm bệnh. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần đến ngay cơ sở y tế để được theo dõi và xử trí kịp thời.