
Tại Diễn đàn Lắng nghe Nông dân nói năm 2026, ông Bùi Văn Hải, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã thông tin về một số chính sách mới trong Dự thảo Luật đất đai sửa đổi nhằm bảo đảm tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người sử dụng đất.
Theo ông Hải, dự thảo quy định người có đất bị thu hồi được bồi thường bằng đất cùng mục đích sử dụng. Trường hợp địa phương có quỹ đất, quỹ nhà ở và người dân có nhu cầu, việc bồi thường có thể thực hiện bằng đất khác mục đích sử dụng hoặc nhà ở. Người dân cũng có thể nhận tiền nếu địa phương không có đất để bồi thường hoặc có nhu cầu nhận tiền.

Về vấn đề thu hồi đất ở, đại diện Cục Quản lý đất đai cho biết, các khu tái định cư, dự án tái định cư phải đảm bảo hạ tầng dịch vụ thiết yếu, quan tâm đến sinh kế của người dân. Khu tái định cư phải đảm bảo hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội được ưu tiên bố trí tại nơi thuận lợi.
Đặc biệt, ông Hải nhấn mạnh khi thu hồi đất phải điều tra xác định thu nhập từ việc sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất và tổ chức lấy ý kiến, tiếp thu ý kiến của người có đất bị thu hồi trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư.
Theo đại diện Cục Quản lý đất đai, chính sách mới được đề xuất là cho phép người có đất thu hồi được hoán đổi diện tích bị thu hồi. Theo đó, người dân được hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang phần diện tích còn lại của thửa đất hoặc sang phần diện tích của thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi.
Đơn giản hóa thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng
Cũng theo ông Hải, dự thảo lần này có nhiều chính sách vượt trội đối với hộ gia đình, cá nhân người nông dân. Nổi bật trong đó là việc thu gọn phân loại đất nông nghiệp và đơn giản hóa thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng.
Theo dự thảo, cơ cấu phân loại đất đã được thu gọn đáng kể theo các nhóm đất lớn. Trong đó, nhóm đất nông nghiệp chỉ còn bao gồm các loại đất: đất canh tác (bao gồm đất trồng lúa, đất trồng cây hàng năm/cây lâu năm khác), đất lâm nghiệp, đất chăn nuôi tập trung, đất thủy sản và đất nông nghiệp khác. So với Luật Đất đai năm 2003, cách phân loại này đã thu gọn rất nhiều.

Điều 56 của dự thảo Luật quy định chỉ những trường hợp chuyển đổi giữa các loại đất thuộc các nhóm đất khác nhau mới phải làm thủ tục xin phép chuyển mục đích sử dụng đất. Do đó, việc chuyển đổi quyền sử dụng đất và chuyển đổi mục đích giữa các loại đất trong cùng nhóm đất nông nghiệp sẽ rất đơn giản, không còn phức tạp hay tốn nhiều thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, kế thừa từ Luật Đất đai năm 2024, trong dự thảo Luật lần này, Nhà nước cho phép đất nông nghiệp được sử dụng kết hợp đa mục đích (bao gồm cả kết hợp với mục đích thương mại, dịch vụ) mà không phải làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất. Đây là một chính sách mang lại lợi ích rất lớn, nâng cao hiệu quả sử dụng đất trên một đơn vị diện tích, mang lại tính linh hoạt cao cho người nông dân trong quá trình khai thác tài nguyên đất.


