Đặc sản nem 'giật' vùi tro bếp ở Thanh Hóa, khách muốn ăn phải chờ vài ngày

Qua quá trình chế biến tỉ mỉ, món nem từ thịt lợn vừa mổ còn đang 'giật' hấp dẫn thực khách bởi hương vị và mùi thơm đặc trưng từ bí quyết riêng của người Thanh Hóa - đó là nướng củi hoặc vùi tro bếp.

Không nổi tiếng bằng nem chua nhưng nem nướng cũng là một trong những đặc sản dân dã mà du khách không nên bỏ lỡ nếu có dịp ghé thăm Thanh Hóa. Món ăn này phổ biến nhất ở huyện Thọ Xuân, thường xuất hiện trong những mâm cỗ dịp lễ, Tết của người địa phương.

Ngày nay, nem nướng đã trở thành thức quà được đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh yêu thích, sẵn sàng chờ “dài cổ” tới 2-3 ngày để mua. Bởi món ăn này đòi hỏi sự tỉ mỉ, kỳ công từ khâu chuẩn bị nguyên liệu cho đến bước chế biến.

Nhắc đến ẩm thực Thanh Hóa, ngoài những đặc sản quen thuộc như bánh ướt, nem chua, chả tôm,... thì không thể không kể đến nem nướng (Ảnh: Hong Nguyen).

Chị Nguyễn Thị Thúy Hồng (sống tại huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa) cho biết, nem nướng nơi đây được làm từ các nguyên liệu chính như thịt lợn, bột thính, gia vị (bột canh, hạt tiêu, tỏi), lá ổi hoặc lá đinh lăng,...

Tuy nhiên, tùy khẩu vị và văn hóa từng địa phương mà người ta có thể thêm bớt các nguyên liệu khác nhau, tạo ra nhiều kiểu nem nướng như nem mỡ, nem nạc, nem có bì hoặc nem không bì,... 

Theo chị Hồng, thịt lợn làm nem nướng nên chọn phần nạc thăn hoặc mông vai vì phần thịt này vừa mềm vừa săn, khi chế biến sẽ có vị ngọt và thơm. Nếu muốn nem giòn hoặc dễ ăn hơn, có thể pha thêm chút mỡ hoặc bì lợn (da).

“Nem gói nên chọn thịt lợn vừa mổ xong, còn hơi ấm và giật càng tốt. Đặc biệt, thịt mua về không được rửa, phải để ráo khô và ướp bằng bột canh thay vì nước mắm thì lúc gói nem mới không bị chảy nước. Nếu thịt ẩm ướt sẽ làm nem bị hỏng, có mùi chua, nhanh ôi thiu”, chị Hồng nói.

Một số người còn cho thêm lá tỏi tươi và sử dụng thính ngô rang thay vì thính gạo để nem có hương vị thơm ngon, hấp dẫn hơn (Ảnh: Hoàng Đình Đệ).
Phần tỏi được chị Hồng thái lát mỏng thay vì xay, băm nhuyễn. Hạt tiêu cũng đem giã nhỏ thủ công (Ảnh: Hong Nguyen).
Gạo tẻ rang cháy sém vàng để khi xay thành bột thính sẽ dậy mùi thơm đặc trưng (Ảnh: Hong Nguyen).

Thính là nguyên liệu không thể thiếu để tạo nên hương vị của nem. Thính làm từ gạo tẻ hoặc ngô. Gạo, ngô cho vào chảo rang đến xém vàng, dậy mùi thơm rồi mang ra cối giã mịn. Thính phải giã bằng tay mới ngon và có thể nhìn thấy rõ những hạt thính nhỏ xíu bám chặt vào nem.

Ngoài ra, nem nướng muốn ngon cần có lá đinh lăng hoặc lá ổi. Trước đây, người Thọ Xuân thường gói nem vào dịp Tết. Lúc ấy, trời mùa đông hay có sương muối, cây đinh lăng dễ bị trụi lá. Người địa phương khó kiếm được lá đinh lăng nên thay thế bằng lá ổi. 

Lá ổi dùng bọc thịt nem cũng phải chọn loại lá non, nếu là bánh tẻ hay quá già sẽ không có mùi thơm và nhiều xơ, cứng, khó ăn.

Ngoài lá đinh lăng, lá ổi, món nem nướng còn được bọc bên ngoài bằng lớp lá chuối tươi. Các loại lá đều được làm sạch và giữ khô ráo. Riêng lá chuối có thể lau sạch bằng khăn rồi phơi nắng hoặc hơ qua lửa cho có độ héo và mềm để khi gói nem không bị rách và nem cũng có mùi thơm hấp dẫn hơn.

Nem nướng thường được gói bằng lá đinh lăng vì loại lá này có vị thơm bùi đặc trưng, lại tốt cho sức khỏe.

Sau khi chuẩn bị đầy đủ các nguyên liệu, người ta bắt đầu làm nem. Đầu tiên, thịt lợn được thái theo chiều dọc của thớ thịt để miếng thịt giữ được nguyên bản, vừa dài, vừa mảnh. Nếu cho thêm bì lợn thì phải làm sạch, loại bỏ mỡ thừa và thái con chì.

Trộn đều thịt và bì lợn với các gia vị gồm hạt tiêu, bột canh, tỏi, mì chính,... Chờ khoảng 30-40 phút cho các nguyên liệu ngấm gia vị rồi nắm nem chặt tay thành từng bọc tròn.

Tiếp đến, trải lá đinh lăng và lá ổi bên ngoài rồi đặt nem vào giữa, cuộn chặt tay lại rồi bọc lớp lá chuối bên ngoài, gói lại sao cho thật vuông vắn và dùng dây cột lại. Thông thường, để nem nhanh chín và không bị hỏng, người ta thường gói nem bằng 3 lớp lá chuối.

Những gia đình còn sử dụng bếp củi thường vùi nem vào tro bếp đang còn than đỏ. Nem được ủ nóng, chín từ từ nên dậy mùi thơm và giữ được độ ẩm, mềm, ăn vừa miệng (Ảnh: Lê Nguyên). 

Nem nướng ăn ngon nhất khi còn nóng hổi. Thực khách có thể thưởng thức ngay hoặc chấm nem nướng kèm tương ớt, mắm chua ngọt.

Nem gói xong để qua đêm hoặc nửa ngày rồi cất ngăn mát tủ lạnh nếu trời nắng nóng, còn trời lạnh thì chừng 2 ngày là nem tự chín. Sau đó, nem được nướng trên bếp than hồng hoặc vùi trong tro bếp củi. Khi thấy lá chuối cháy sém bên ngoài, nem dậy mùi thơm là có thể thưởng thức. 

Nem nướng nên được thưởng thức sau khi gói khoảng 2-3 ngày là ngon nhất, để càng lâu càng chua sẽ giảm hương vị món ăn (Ảnh: Hong Nguyen).

Gia đình anh Hoàng Đình Đệ (sống ở xã Thọ Diên, huyện Thọ Xuân) vốn có nhiều năm làm nem nướng ở Thanh Hóa cho biết, công đoạn trộn thính làm nhân và nêm nếm gia vị là quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp tới hương vị, độ ngon của món nem. 

Nếu cho quá nhiều thính, nem ăn sẽ bị bột và nhanh chua nhưng nếu ít thính thì lại khó lên men.

“Tùy điều kiện thời tiết mà gia đình mình sẽ nêm nếm gia vị cho nem theo lượng khác nhau. Mùa hè nắng nóng, nem nhanh chua thì mình phải cho ít thính hơn so với mùa đông, trời lạnh. Bên cạnh đó, việc canh thời điểm nem chín tới cũng khá quan trọng, lúc ấy, nem mới ngon và có hương vị hấp dẫn nhất”, anh Đệ nói.

Để có thể thưởng thức nem nướng Thanh Hóa, du khách phải chờ 2-3 ngày (Ảnh: Diệu Hồng)

Trung bình 1kg thịt có thể làm được 3-4 nem to hoặc 5-6 cái nem nhỏ. Lúc cao điểm, gia đình anh Đệ gói khoảng 500 chiếc nem một ngày (Ảnh: Hoàng Đình Đệ).

Theo anh Đệ, muốn nem nướng được ngon cần phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nguyên liệu đảm bảo tươi sạch, trộn đều gia vị và thưởng thức ngay khi món nem vừa chín tới.

Nem ngon và dậy mùi vị hấp dẫn nhất khi được nướng vùi trong than tro củi. Quá trình nướng cũng cần chú ý thời gian, sao cho gói nem cháy sém phần lá chuối bọc bên ngoài nhưng không bị cháy bên trong. 

“Nem nướng vừa đủ độ sẽ giữ được độ ẩm, mềm cho miếng thịt bên trong mà không sợ bị khô do mất nước. Khi bóc, thực khách sẽ thấy nem được được cuộn chặt bởi lớp lá đinh lăng hơi ngả vàng. 

Nem nướng đạt chuẩn nếu có độ ráo, không bị chảy nước, vị chua dịu, hơi cay của ớt và tiêu, dậy mùi thơm của tỏi, thính, lá đinh lăng cùng mùi lá chuối cháy xém. Khi ăn không thấy nem bở, nhiều bột là được”, chàng trai trẻ chia sẻ.

Nem nướng có màu hơi hồng, thịt mềm, thơm, đậm vị. Món này ngon nhất khi ăn nóng, chấm thêm tương ớt cay cay càng “đưa cơm” (Ảnh: Diệu Hồng).

Nem nướng có thể thưởng thức trực tiếp hoặc biến tấu thành các món khác nhau như rán, hấp, xào với rau củ,... Món này ăn kèm cơm hoặc làm mồi nhậu đều hấp dẫn. Món này sử dụng vào ngày thường hay món này theo nhiều cách khác nhau.

Không chỉ xuất hiện trên những mâm cỗ cúng gia tiên hay dịp lễ Tết, nem nướng còn trở thành món ăn không thể thiếu trong các đám cưới hỏi, tiệc tùng, giỗ chạp của người dân địa phương.  

Phan Đậu

100 món ăn chế biến từ tôm hùm khiến du khách thích mê ở Phú YênNgười dân và du khách tỏ ra thích thú khi chứng kiến 75 đầu bếp của 25 tỉnh, thành đã tập trung đến Phú Yên trổ tài chế biến khoảng 100 món ăn từ tôm hùm với nhiều hương vị khác nhau.

tin nổi bật

Làng cổ Đường Lâm bị lãng quên

Làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội) ngày càng vắng khách. Xung quanh điểm du lịch đậm chất nông thôn Bắc Bộ này đang bị nhiều nhà thiết kế kiểu mới mọc lên, nhiều rác thải xuất hiện, hàng quán kinh doanh ế ẩm.

Món cháo 'độc dược' chỉ bán buổi tối, chế biến gần 9 tiếng mới ra lò ở Hà Giang

Từ khâu chuẩn bị nguyên liệu đến chế biến của món ăn này đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, kỳ công. Trong đó, để khử độc, người ta phải hầm cháo suốt 8-9 tiếng, tạo nên thứ đặc sản thơm ngon, tốt cho sức khỏe nức tiếng vùng địa đầu Tổ quốc.

Những nghi thức kỳ quặc trong đêm tân hôn chỉ có ở châu Phi

"Lục địa đen" vốn nổi tiếng với những đám cưới mang đậm truyền thống của các bộ lạc đã ăn sâu vào nền văn hóa nhiều đời. Người châu Phi thường nói: "Đàn ông không vợ như một cái bình không hoa".

Phớt lờ cảnh báo, du khách thiệt mạng do bị sóng biển cuốn trôi

Một du khách Nhật Bản đã chết đuối sau khi bơi trong vùng biển động ở Thái Lan, bất chấp cảnh báo từ chính quyền địa phương.

Tàu du lịch biển đầu tiên đến TP.HCM sau gần 3 năm

Tàu cập bến sau gần 3 năm ngừng các hoạt động đón khách du lịch tàu biển do ảnh hưởng của dịch Covid-19.

Chi 180 nghìn đi ăn 'buffet đồ thừa' ở nhà hàng siêu sang

Bằng cách sử dụng một ứng dụng, du khách có thể thưởng thức những bữa buffet trong các nhà hàng sang trọng ở Singapore với giá chỉ rẻ bằng một phần năm.

Báo đốm tung nhát cắn chí mạng hạ gục sát thủ đầm lầy

Đoạn video ghi lại khoảnh khắc một con báo đốm kết liễu mạng sống của cá sấu Caiman ở đầm lầy Pantanal, Brazil.

Gia đình vợ Việt - chồng Canada 'không nhà', đưa con qua 30 quốc gia, phượt khắp Việt Nam

Gia đình anh Maxime (quốc tịch Canada) - chị Thêu chọn cuộc sống du mục: Không nhà cố định, làm việc online, cùng con đi phượt khắp thế giới. Hiện gia đình nhỏ đang trong hành trình khám phá châu Âu "chưa rõ ngày kết thúc".

Cận cảnh siêu du thuyền 150 triệu USD neo đậu ở cảng Sài Gòn

Một đoàn du khách quốc tế vừa cập cảng Sài Gòn (TP.HCM) sau khi hoàn thành hải trình dài 12 ngày di chuyển từ Benoa, Bali (Indonesia), Singapore trên chiếc siêu du thuyền trị giá 150 triệu USD.

Những cô gái chỉ được xuất hiện lúc nửa đêm trong trường dạy cưỡi lạc đà ở UAE

Không phải cư dân bản địa mà một phụ nữ trẻ người Đức có tên Linda Krockenberger mới chính là người đã mở Trung tâm cưỡi lạc đà sa mạc Ả Rập đầu tiên ở UAE.

Trải nghiệm tour du lịch ngồi thiền luyện yoga ở rừng thông Lâm Đồng

Một tour du lịch kết hợp thiền và tập yoga thường kéo dài từ 3 - 5 ngày, mức giá dao động từ 13 - 35 triệu đồng/người. Loại hình này có trên thế giới đã lâu nhưng tại Việt Nam mới bắt đầu phát triển và còn khá lạ lẫm.

'Đà Lạt của Kon Tum': Ngôi sao mới nổi quyến rũ trái tim người mê xê dịch

Được cư dân mê xê dịch chia sẻ rất nhiều trong thời gian gần đây, vùng đất Măng Đen (Kon Tum) hội tụ rất yếu tố làm say lòng người, như một Đà Lạt của nhiều năm về trước.

Khám phá con đường đi bộ hơn hai vạn cây số dài nhất hành tinh

Con đường đi bộ dài nhất trên thế giới mà không cần băng qua đại dương hay bất kỳ rào cản quan trọng (chốt biên, cứ điểm quân sự...) nào khác là từ Cape Town (Nam Phi) đến Magadan (Nga).

Cả làng 'đổi đời' nhờ chuyển từ nông dân sang nghề 'làm Youtube'

Tulsi, một ngôi làng nhỏ ở bang Chhattisgarh của Ấn Độ, được gọi là 'Làng YouTube' vì một phần ba dân số ở đây sản xuất video để kiếm sống.

Du khách đang ăn bỗng chạy nháo nhào như bị cướp truy đuổi

Khoảnh khắc một nhóm khách hàng hoảng loạn chạy trốn khỏi một quán bar ở phía bắc Brazil vì một lý do hết sức bất ngờ đã được camera an ninh của nhà hàng ghi lại.