Điểm chuẩn tuyệt đối

Tới thời điểm này, hầu hết các trường đại học trên cả nước đã công bố điểm chuẩn năm 2026. Trong bức tranh điểm chuẩn năm nay, các ngành Trí tuệ nhân tạo, Thiết kế vi mạch, Máy tính, Khoa học dữ liệu... tiếp tục lên ngôi với điểm chuẩn bùng nổ.

Tại Trường ĐH Công nghệ Thông tin (UIT) (ĐH Quốc gia TPHCM), ngành Trí tuệ nhân tạo dẫn đầu với mức 100/100, tương đương 30/30 điểm khi quy đổi. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử UIT có điểm chuẩn tuyệt đối. Tiếp theo là Khoa học dữ liệu với 91,7 điểm, Thiết kế vi mạch 90,5 điểm, An toàn thông tin 88,7 điểm và Khoa học máy tính 88,5 điểm, tương đương 26,55 điểm trở lên theo thang 30.

Công nghệ thông tin.jpeg
Một giờ học của giảng viên và sinh viên Trường ĐH Công nghệ Thông tin. Ảnh: UIT

Ở ĐH Bách khoa Hà Nội (HUST) cũng có nhiều ngành lấy ngưỡng trúng tuyển tiệm cận 30. Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo chương trình tiên tiến dẫn đầu với 29,54 điểm. Khoa học máy tính, An toàn không gian số chương trình tiên tiến cũng trên 29 điểm.

Tại Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM) hầu hết ngành tăng điểm chuẩn, với mức khoảng 0,5 đến hơn 13/100 điểm so với năm ngoái. Đáng chú ý, Kỹ thuật bán dẫn có điểm chuẩn với 85,8/100 điểm ngay trong năm đầu tuyển sinh. Loạt ngành có điểm chuẩn từ 80 trở lên gồm Khoa học máy tính, Kỹ thuật máy tính, nhóm ngành Điện - điện tử - Viễn thông - Tự động hóa - Thiết kế vi mạch, Kỹ thuật cơ khí...

Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia TPHCM, ngành Khoa học máy tính - chương trình tiên tiến có điểm chuẩn cao nhất, đạt 29,32 điểm. Xếp thứ hai là Trí tuệ nhân tạo với 28,68 điểm. Các ngành, chương trình có điểm chuẩn cao tiếp theo gồm Thiết kế vi mạch 27,93 điểm; Khoa học dữ liệu, Thống kê 27,63 điểm; Khoa học dữ liệu - chương trình tăng cường tiếng Anh 27,48 điểm và Công nghệ bán dẫn 27,34 điểm. Tại Đại học Kinh tế TPHCM, ngành Phân tích dữ liệu đạt 91,50 điểm và Khoa học dữ liệu đạt 88,10 điểm/100...

Cú hích từ chính sách học bổng từ Nghị định 179

Theo TS Trần Đình Lý, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm TPHCM, có 3 nguyên nhân chính dẫn tới điểm chuẩn các ngành Trí tuệ nhân tạo, Thiết kế vi mạch, Máy tính, Khoa học dữ liệu bùng nổ.

Thứ nhất, AI và chuyển đổi số đang trở thành động lực tăng trưởng của hầu hết các nền kinh tế. Nhiều chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước đều xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nền tảng phát triển trong giai đoạn mới. Điều này tạo niềm tin rất lớn cho người học về cơ hội nghề nghiệp.

Thứ hai, thị trường lao động đang có nhu cầu cao đối với nhân lực công nghệ, từ AI, dữ liệu lớn, bán dẫn, tự động hóa đến an ninh mạng. Mức thu nhập và cơ hội làm việc toàn cầu cũng hấp dẫn hơn nhiều ngành khác.

Thứ ba, nhận thức của phụ huynh và học sinh đã thay đổi. Các em không chỉ chọn ngành theo sở thích mà còn cân nhắc khả năng thích ứng với tương lai. Vì vậy, các ngành công nghệ trở thành lựa chọn ưu tiên.

Ông Lý cho rằng, điểm chuẩn cao phản ánh cả hai yếu tố. Đầu tiên là nhu cầu nhân lực công nghệ hiện nay rất lớn. Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận có một bộ phận thí sinh lựa chọn theo xu hướng, theo truyền thông hoặc mức lương kỳ vọng mà chưa hiểu đầy đủ yêu cầu của ngành. Điều đáng lưu ý là thị trường không thiếu nhân lực AI, mà thiếu nhân lực AI chất lượng cao. Những người có nền tảng toán học, tư duy logic, ngoại ngữ và khả năng giải quyết vấn đề sẽ luôn có lợi thế. Nếu nhiều người chỉ học theo phong trào, thiếu năng lực hoặc không cập nhật công nghệ liên tục thì nguy cơ dư thừa lao động trình độ trung bình hoàn toàn có thể xảy ra trong vài năm tới.

Công nghệ thông tin 2.jpeg
Sinh viên Trường ĐH Công nghệ Thông tin (ĐH Quốc gia TPHCM)

Mặt khác là cú hích từ chính sách học bổng. Bên cạnh nhu cầu nhân lực, các ngành AI, vi mạch bán dẫn và một số công nghệ chiến lược đang được hưởng nhiều chính sách ưu tiên. Theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP, người học các ngành vi mạch bán dẫn, khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược được hưởng học bổng từ ngân sách Nhà nước.

Theo PGS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng đào tạo Trường ĐH Bách khoa TPHCM, có hai vấn đề khác nhau cần nhìn nhận khi lý giải sức hút của các ngành Trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và mức điểm chuẩn tăng cao trong năm nay.

Thứ nhất, số thí sinh lựa chọn học AI và bán dẫn đã tăng dần trong những năm gần đây, riêng AI thì thực sự bùng lên từ thời điểm ChatGPT ra đời. Năm nay, lượng thí sinh quan tâm đến AI tăng đột biến. Nguyên nhân có nhiều, trong đó có thể kể đến sự hiện diện ngày càng rõ nét của AI trong mọi mặt đời sống con người, cùng nhu cầu tuyển dụng kỹ sư AI ngày càng tăng.

Với bán dẫn, xu hướng này đã hình thành khoảng hai năm nay, cùng với những thông tin rất ấn tượng về nhu cầu nhân lực, chẳng hạn dự báo Việt Nam cần khoảng 50.000-100.000 nhân lực vi mạch, bán dẫn đến năm 2030. Bên cạnh đó là những thông tin về việc Việt Nam thiết kế được chip, các nhà máy sản xuất chip được đầu tư... Tất cả tạo nên sức hút mới đối với ngành học này.

Nếu như năm 2024, Trường ĐH Bách khoa lần đầu mở ngành Thiết kế vi mạch chung trong nhóm ngành Điện - Điện tử - Tự động hóa - Thiết kế vi mạch, thì đến năm 2025, việc mở riêng chương trình đào tạo bằng tiếng Anh đã tạo đà để đến năm 2026, ngành này vươn lên đứng thứ hai về điểm chuẩn. “Vương miện” chính là ngành Kỹ thuật bán dẫn, được mở lần đầu tiên. Có thể xem đây là một “trend” trong lựa chọn ngành học của thí sinh. Cú hích mạnh mẽ, hay có thể nói là “cú đấm knock-out”, chính là Nghị định 179 về chính sách học bổng cho sinh viên các ngành STEM. Chính sách này tiếp tục làm gia tăng sức hấp dẫn của nhóm ngành AI, bán dẫn và các lĩnh vực công nghệ.

Thứ hai là do số lượng thí sinh giỏi đăng ký vào các ngành này tăng lên, trong khi chỉ tiêu tuyển sinh không tăng đột biến. Khi số thí sinh có năng lực tốt tập trung nhiều vào một ngành nhưng số lượng chỉ tiêu vẫn được giữ ở mức tương đối ổn định, mức độ cạnh tranh sẽ tăng và kéo điểm chuẩn lên cao.

Bên cạnh đó, ông Thắng cho rằng có thể còn một nguyên nhân khác đến từ công thức tính điểm xét tuyển của một số trường. “Có lẽ là do một số trường có công thức tính điểm chuẩn khá dễ chịu, nhất là việc vận dụng chính sách điểm cộng có thể rộng tay”. Vì vậy, khi nhìn vào những mức điểm chuẩn rất cao năm nay, cần phân biệt giữa sức hút thực sự của ngành học, chất lượng và số lượng thí sinh đăng ký với cách thức xây dựng công thức xét tuyển của từng trường.

Chuyển dịch trong chất lượng nguồn tuyển

Là trường có ngành đạt điểm chuẩn tuyệt đối 30/30, PGS.TS Nguyễn Tấn Trần Minh Khang, Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ Thông tin (ĐH Quốc gia TPHCM) cho rằng đây là một chuyển dịch đáng chú ý trong chất lượng nguồn tuyển.

“Số lượng thí sinh giảm nhưng chất lượng nguồn tuyển lại tăng. Điểm trung bình của thí sinh đăng ký xét tuyển năm nay cao nhất trong 5 năm qua. Điều này cho thấy sức hút của UIT đang có sự dịch chuyển khá rõ từ quy mô sang chất lượng, khi nhà trường ngày càng thu hút nhóm thí sinh có năng lực học tập tốt và định hướng rõ ràng với lĩnh vực công nghệ”, PGS.TS Khang cho biết.

Theo ông Khang, trong bối cảnh nguồn tuyển có chất lượng ngày càng cao, số lượng hồ sơ không còn là chỉ số duy nhất để đánh giá sức hút của một cơ sở đào tạo. Quan trọng hơn là phân bố điểm và khả năng cạnh tranh của thí sinh trong vùng điểm cao.

Điểm chuẩn xét tuyển các trường đại học năm 2026 ở Hà Nội
Từ trưa 9/8, nhiều trường đại học tại Hà Nội bắt đầu công bố điểm chuẩn trúng tuyển năm 2026. Một số ngành có mức điểm rất cao, trong đó Đại học Ngoại thương, Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Kinh tế Quốc dân đều có ngành trên 28 điểm.