Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, MTTQ Việt Nam phải theo dõi, giám sát vấn đề người dân bức xúc, “không để ý kiến chính đáng của nhân dân rơi vào im lặng”. Cán bộ Mặt trận không thể giám sát, phản biện có chất lượng nếu thiếu bản lĩnh.
Chủ tịch Hồ Chí Minh và các nhà lãnh đạo tiền bối, danh nhân văn hóa thời đại và anh hùng giải phóng dân tộc luôn khẳng định tư tưởng “Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”, “Lấy dân làm gốc" là đạo lý truyền thống, chân lý lịch sử, nguyên lý thắng lợi muôn đời nay của dân tộc ta.
Tư tưởng xuyên suốt “Dân là gốc”
Tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh về dân chủ và xây dựng Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân là một trong những di sản tư tưởng bao trùm và xuyên suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Người.
Đây cũng là tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt, là sợi chỉ đỏ của Đảng ta trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, trong sự nghiệp đổi mới, cũng như trong công cuộc xây dựng phát triển đất nước hiện nay.
Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nhắc lại lời dạy của Thánh hiền: “Quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”. Anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi khẳng định “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”, “Chèo thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân, lật thuyền mới biết dân như nước”.
Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn dặn lại hậu thế về kế sách "Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc". Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định quan điểm “dân là gốc”. Trong bản Di chúc, Người dặn dò Đảng ta: “...nhân dân ta rất anh hùng, dũng cảm, hǎng hái, cần cù. Từ ngày có Đảng, nhân dân ta luôn luôn đi theo Đảng, rất trung thành với Đảng. Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và vǎn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân”.
Trong báo cáo trình Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ 14 của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh tư tưởng xuyên suốt trong Văn kiện và cũng là cội nguồn sức mạnh của cách mạng Việt Nam: "Dân là gốc". Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là động lực và là nguồn lực của phát triển.
Thực hiện phương châm "Dân là gốc" không chỉ dừng lại ở các nghị quyết vĩ mô mà phải được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể, việc làm cụ thể, thiết thực, sát dân, gần dân, lắng nghe tâm tư nguyện vọng chính đáng của nhân dân.
Không để ý kiến chính đáng của nhân dân rơi vào im lặng
Phát biểu tại lễ khai mạc tại Đại hội toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ 11, nhiệm kỳ 2026-2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh phải có cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện, không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo, không để ý kiến chính đáng của nhân dân rơi vào im lặng.
Sự im lặng trước những ý kiến, kiến nghị chính đáng của nhân dân không đơn thuần là sự chậm trễ về thủ tục, mà là biểu hiện của sự đứt gãy niềm tin giữa Nhà nước và công dân. Trong quản trị hiện đại, sự im lặng này chính là "tham nhũng niềm tin", loại tham nhũng vô hình nhưng là một thứ tàn phá nền tảng chế độ không thể coi nhẹ, xem thường.
Khi một lá đơn phản ánh về ô nhiễm môi trường, tranh chấp đất đai hay những bất cập trong thủ tục hành chính bị chuyển lòng vòng, bị trả lời chung chung, né tránh theo kiểu "đúng quy trình" mà không có giải pháp giải quyết thực chất, hiệu quả cho người dân, đó là lúc niềm tin vào Đảng, chính quyền bị xói mòn, bộ máy đang tự xa rời nhân dân.
Sự im lặng có thể do cán bộ yếu kém về năng lực hoặc do quan liêu, né tránh, sợ trách nhiệm, nơi này nơi khác có thể là do nhóm lợi ích chi phối, cán bộ hưởng lợi bất chính.
Sự im lặng của chính quyền tạo ra những "vùng xoáy" bức xúc ngầm, xói mòn tính chính danh và tạo kẽ hở cho các thế lực thù địch xuyên tạc, bôi nhọ, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân.
Gần dân, sát dân, lăn xả xử lý những điều người dân đặt ra, ngoài yếu tố phẩm chất, năng lực, sát dân còn đòi hỏi cán bộ cơ sở phải có đạo đức công vụ - kỷ luật nghiêm minh. Để kiến nghị, truyền tải, phản hồi nguyện vọng và ý chí của dân không bị bỏ quên cần một sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa đạo đức công vụ và kỷ luật công chức, coi trọng pháp luật.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhắc nhở: “Chính sách của Ðảng và Chính phủ là phải hết sức chăm nom đến đời sống của nhân dân. Nếu dân đói, Ðảng và Chính phủ có lỗi...” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 9, tr. 518).
Lắng nghe dân qua nhiều kênh
Bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình phát triển mạnh mẽ, thịnh vượng, kỷ nguyên của công nghệ số, thực tế cuộc sống đòi hỏi cần chuyển từ trạng thái cán bộ "tự nguyện lắng nghe" sang "bắt buộc giải quyết".
Mỗi kiến nghị phải gắn với một mã định danh và một địa chỉ chịu trách nhiệm cụ thể. Khi chậm trễ trong giải quyết công việc, những đòi hỏi, nguyện vọng chính đáng nhân dân, người cán bộ không thể che giấu, lấp liếm. Lúc đó mọi sự im lặng vô cảm với dân mới có thể chấm dứt.
Tiêu chí cần có của cán bộ lúc này là gần dân, sát dân; phải đưa các quy định pháp luật vào cuộc sống một cách thực chất, hiệu quả, có thể đo đếm được. Những hành vi thờ ơ, vô cảm, đùn đẩy trách nhiệm phải được xử lý bằng chế tài nghiêm khắc, coi đó là sự suy thoái về tư tưởng chính trị và đạo đức, lối sống.
Sự im lặng thường nảy sinh tại các tầng nấc trung gian quan liêu. Chuyển đổi số và chính quyền số chính là công cụ sắc bén để xóa bỏ rào cản này. Khi một nguyện vọng được đưa lên hệ thống công khai, nó trở thành một "thực thể minh bạch" mà không một cá nhân nào có thể bưng bít và làm ngơ.
Việc vận hành các ứng dụng tương tác (app chính quyền số) giúp người dân giám sát trực tiếp tiến độ xử lý như theo dõi một "đơn hàng hành chính". Sự minh bạch hóa quy trình không chỉ giúp dân tin hơn mà còn buộc cán bộ phải tự giác nâng cao năng lực và trách nhiệm. Công nghệ giúp tiếng nói từ cơ sở xuyên qua các tầng nấc quan liêu để đến thẳng trung tâm điều hành, biến mỗi người dân thành một "giám sát viên" thực thụ.
"Dân là gốc" không bao giờ là một trạng thái tĩnh mà là một cuộc chuyển động cả tầm vi mô và vĩ mô; là hành trình, sự tương tác mạnh mẽ, hiệu quả, liên tục giữa lòng dân và ý Đảng. Không để ý kiến chính đáng của nhân dân rơi vào im lặng chính là mệnh lệnh.
Lắng nghe và thực thi bằng trái tim, bằng hành động, bằng trách nhiệm và trả lời bằng kết quả thực tế cho nhân dân là con đường duy nhất để phát huy sức mạnh khối Đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới.
Sáng 12/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ 11. VietNamNet trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài kêu gọi các tầng lớp nhân dân phát huy tinh thần yêu nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.
.svg){kind=icon}
