Vì sao 237m2 không được bồi thường về đất?
Theo trình bày của bà T. (ngụ TP Hải Phòng), trong giai đoạn từ năm 1993 đến 2003, mẹ bà đã nhận chuyển nhượng tổng diện tích 1.041m2 đất tại Hải Phòng từ nhiều người. Sau đó, gia đình xây dựng nhà cấp 4 và sinh sống tại khu đất.
Năm 2015, mẹ bà T. qua đời, không để lại di chúc. Các thành viên trong gia đình tiếp tục quản lý, sử dụng khu đất. Năm 2019, vợ chồng bà T. xây dựng thêm một căn nhà cấp 4 có diện tích khoảng 240m2, trị giá hơn 2 tỷ đồng.
Khi triển khai dự án xây dựng công viên nghĩa trang, chính quyền địa phương tiến hành thu hồi thửa đất hơn 1.000m2 nói trên của gia đình bà T.
Tháng 8/2025, Chủ tịch UBND xã ban hành quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ; tháng 9/2025, ban hành quyết định thu hồi đất.
Theo phương án được phê duyệt, trong tổng diện tích 1.041m2, chỉ 804m2 được tính bồi thường về đất. Phần diện tích 237m2 còn lại được xác định là đất do UBND xã quản lý.
Không đồng tình với phương án này, bà T. khởi kiện, yêu cầu hủy các quyết định hành chính liên quan. Bà cho rằng gia đình đã sử dụng toàn bộ khu đất trong nhiều năm và đề nghị được bồi thường theo đơn giá 472.000 đồng/m2, thay vì mức 72.000 đồng/m2 được áp dụng cho diện tích đủ điều kiện bồi thường.
Ngoài ra, bà T. yêu cầu xem xét các khoản hỗ trợ ổn định đời sống, bồi thường cây cối, hoa màu, công trình xây dựng và chi phí di chuyển chỗ ở. Bà cũng đề nghị hủy hai quyết định hành chính nêu trên.
Ở chiều ngược lại, đại diện Chủ tịch UBND xã cho biết, căn cứ hồ sơ địa chính năm 1985 và bản đồ giải thửa, các thửa đất liên quan được đăng ký sử dụng với những chủ thể khác nhau.
Sau quá trình dồn điền đổi thửa, mẹ bà T. được giao 804m2 đất theo quyết định năm 1994; 237m2 còn lại được xác định là đất do UBND xã quản lý.
Đối với công trình xây dựng, đại diện UBND xã viện dẫn hồ sơ xác định thời điểm sử dụng đất làm nhà trong giai đoạn 2004-2014 và cho rằng công trình trên phần đất do UBND xã quản lý không thuộc diện được bồi thường theo quy định. Tuy nhiên, gia đình được xem xét hỗ trợ khác đối với công trình theo chính sách.
Tòa án không chấp nhận yêu cầu bồi thường theo giá đất ở
Xét xử sơ thẩm vào tháng 6/2026, TAND khu vực 1 - Hải Phòng bác yêu cầu khởi kiện của bà T. Không đồng ý, bà T. kháng cáo.
Tại phiên phúc thẩm, TAND TP Hải Phòng nhận định, hồ sơ địa chính và tài liệu quản lý đất đai thể hiện 804m2 là diện tích mẹ bà T. được giao theo quyết định năm 1994; 237m2 còn lại thuộc đất do UBND xã quản lý.
Bà T. không cung cấp được tài liệu chứng minh phần diện tích 237m2 đã được Nhà nước giao, công nhận quyền sử dụng hoặc cho phép sử dụng hợp pháp. Vì vậy, việc không tính diện tích này vào phần đất được bồi thường là có căn cứ.
Về đơn giá bồi thường, Tòa xác định diện tích đất bị thu hồi là đất nông nghiệp, không phải đất ở. Mức 72.000 đồng/m2 được áp dụng theo quyết định phê duyệt giá đất cụ thể phục vụ dự án, nên yêu cầu bồi thường theo giá đất ở của bà T. không có cơ sở chấp nhận.
Đối với tài sản trên đất, Tòa xác định công trình xây dựng trên đất do UBND xã quản lý không đủ điều kiện được bồi thường toàn bộ, nhưng gia đình đã được xem xét hỗ trợ theo chính sách. Việc không bồi thường cây lâu năm trồng trên đất được giao để trồng cây hằng năm là phù hợp quy định.
Gia đình bà T. không đủ điều kiện hưởng hỗ trợ ổn định đời sống; các khoản hỗ trợ chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm và ổn định sản xuất, kinh doanh chỉ được tính trên 181,4m2 đủ điều kiện. Việc bố trí một lô đất tái định cư có thu tiền sử dụng đất cũng được xác định là phù hợp.
Từ những căn cứ trên, Tòa phúc thẩm kết luận bản án sơ thẩm bác yêu cầu khởi kiện là có căn cứ, quyết định không chấp nhận kháng cáo của bà T. và giữ nguyên bản án sơ thẩm.
(Tham khảo Bản án số 08/2026/HC-PT ngày 17/9/2026 của TAND TP Hải Phòng)
.svg){kind=icon}
