Dần hoàn thiện hạ tầng giúp giảm nghèo thông tin trong bối cảnh thiên tai phức tạp

Điện Biên là tỉnh miền núi biên giới có địa hình bị chia cắt mạnh, hơn 80% diện tích tự nhiên có độ dốc trên 25%, tiềm ẩn nhiều rủi ro thiên tai (thường xuyên xảy ra động đất). Lượng mưa trung bình năm từ 1.700 - 2.200 mm, tập trung vào các tháng mùa mưa, khiến nguy cơ lũ, lũ quét, sạt lở đất luôn ở mức cao. 

Thống kê giai đoạn 2020-2025 cho thấy thiên tai đã làm 49 người chết, 48 người bị thương, tổng thiệt hại khoảng 2.489 tỷ đồng.

Trong bối cảnh đó, giảm nghèo thông tin, bảo đảm người dân tiếp cận đầy đủ, kịp thời thông tin cảnh báo và kiến thức phòng tránh, trở thành một trụ cột quan trọng trong chiến lược phòng, chống thiên tai của tỉnh.

Kế hoạch phòng, chống thiên tai tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026-2030 vừa được UBND tỉnh ban hành ngày 15/4 theo Quyết định số 787 xác định rõ vai trò của hạ tầng thông tin, viễn thông trong việc giảm nghèo thông tin, nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai tại địa phương. 

Với sự nỗ lực vượt khó để đầu tư hạ tầng thông tin, viễn thông, tới nay, toàn tỉnh đã có 781 trạm 3G, 1.229 trạm 4G, 242 trạm 5G, bảo đảm 100% xã phủ sóng 4G, 5G, và 96% khu vực dân cư được phủ sóng. Hạ tầng cáp quang phủ tới 100% trung tâm xã và 89% thôn, bản. Đây là điều kiện thuận lợi để truyền tải nhanh chóng thông tin phòng, chống thiên tai tới người dân.

Hệ thống thông tin cảnh báo, ứng phó thiên tai được triển khai đa dạng: từ văn bản điện tử, SMS, hệ thống truyền thanh - truyền hình, đến các nền tảng số như trang/cổng thông tin điện tử, mạng xã hội (Facebook, Zalo)... Cách tiếp cận này giúp thu hẹp khoảng cách thông tin giữa vùng thuận lợi với vùng khó khăn.

Bên cạnh những kết quả tích cực, Kế hoạch phòng, chống thiên tai của tỉnh Điện Biên cũng chỉ rõ một số hạn chế về hạ tầng hỗ trợ công tác phòng, chống thiên tai như: mạng lưới quan trắc còn thưa, thiếu điểm đo mưa và mực nước tại nhiều khu vực có nguy cơ cao, gây khó khăn cho công tác dự báo và cảnh báo. “Điểm nghẽn” này cần tiếp tục được tháo gỡ trong thời gian tới để nâng cao hiệu quả giảm nghèo thông tin cho người dân.

W-Dien Bien phong chong thien tai.jpg
Điện Biên là tỉnh miền núi biên giới có địa hình bị chia cắt mạnh, tiềm ẩn nhiều rủi ro thiên tai.

Nâng cao nhận thức cộng đồng, duy trì dòng chảy thông tin liên tục

Xác định nâng cao nhận thức cộng đồng cũng là giải pháp then chốt trong công tác phòng, chống thiên tai, trung tuần tháng 3/2026, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 1750 triển khai Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đến năm 2030” giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn Điện Biên.

Theo đó, tỉnh tập trung đào tạo, tập huấn, tuyên truyền kiến thức phòng, chống thiên tai cho cán bộ và người dân, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cao; Thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác truyền thông, cảnh báo và quản lý rủi ro; Từng bước hình thành văn hóa chủ động phòng ngừa thiên tai trong cộng đồng, góp phần xây dựng xã nông thôn mới an toàn, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Tỉnh Điện Biên có đặc điểm dân cư phân tán, với 19 dân tộc sinh sống, dân số hơn 673.000 người. Điều này đặt ra yêu cầu cao về truyền thông đa kênh, phù hợp với từng nhóm đối tượng cụ thể.

Được biết, năm 2025, các hoạt động tập huấn đã được tổ chức tại một số địa bàn như Na Son, Mường Nhé, góp phần nâng cao kỹ năng ứng phó với thiên tai của người dân, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.

Hồi cuối tháng 12/2025, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã đã được thành lập theo chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh tại Công văn số 7587. Lực lượng này đóng vai trò nòng cốt trong truyền tải thông tin phòng, chống thiên tai, và xử lý tình huống ban đầu tại cơ sở.

Thời gian tới, cùng với việc phát huy vai trò lực lượng nòng cốt nêu trên, chế độ trực ban phòng, chống thiên tai của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh sẽ tiếp tục được duy trì thường xuyên (12/24 giờ, và 24/24 giờ), đảm bảo cập nhật kịp thời thông tin về diễn biến thời tiết, các loại hình thiên tai, phạm vi và mức độ ảnh hưởng.

Công tác theo dõi, tổng hợp thông tin về thiên tai tại tỉnh Điện Biên tiếp tục được thực hiện qua các bản tin dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn Trung ương, khu vực và quốc tế; đồng thời cập nhật tình hình thực tế tại hiện trường, công tác ứng phó của các sở, ngành, địa phương. 

Việc duy trì dòng chảy thông tin liên tục giúp người dân chủ động hơn trong phòng tránh thiên tai.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, giảm nghèo thông tin về phòng, chống thiên tai không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là giải pháp lâu dài để bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, giúp giảm nghèo và hướng tới phát triển bền vững.