Định nghĩa lại lương tối thiểu

Việc thay đổi định nghĩa về lương tối thiểu là hợp lý nhưng quan trọng hơn là cần xác định mức sống tối thiểu của người lao động đang ở đâu.

Việc thay đổi định nghĩa về lương tối thiểu là hợp lý nhưng quan trọng hơn là cần xác định mức sống tối thiểu của người lao động đang ở đâu.

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH) đang lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật Lao động năm 2012, dự kiến trình Chính phủ vào tháng 1-2017. Trong đó, việc định nghĩa thế nào là lương tối thiểu (LTT) và các yếu tố cấu thành LTT đang gây nhiều ý kiến trái chiều.

Khó định lượng

Theo quy định tại khoản 1, điều 91 Bộ Luật Lao động, mức LTT phải “bảo đảm nhu cầu sống tối thiểu của người lao động (NLĐ) và gia đình họ”. Tuy nhiên, theo dự thảo tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ LĐ-TB-XH cho rằng rất khó định lượng “nhu cầu sống tối thiểu” bởi nhu cầu sống gồm cả nhu cầu vật chất lẫn tinh thần. Do đó, dự thảo của Bộ LĐ-TB-XH định nghĩa cụ thể: “Mức LTT là mức tiền lương thấp nhất trả cho NLĐ làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường và phải bảo đảm mức sống tối thiểu cho NLĐ và gia đình họ”.

{keywords}

Xác định chính xác nhu cầu sống tối thiểu của người lao động thì mới có thể xây dựng chính sách tiền lương phù hợp

Chiều 22-12, PGS-TS Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Viện Công nhân (CN) và Công đoàn, khẳng định việc định nghĩa lại “nhu cầu sống tối thiểu” thành “mức sống tối thiểu” là hợp lý. “Tuy nhiên, điều quan trọng là cần xác định mức sống tối thiểu của NLĐ đang ở đâu, mức LTT hiện nay còn thiếu hụt bao nhiêu phần trăm so với mức sống tối thiểu của CN lao động theo 4 vùng khác nhau” - ông Thọ nói.

Theo ông Vũ Quang Thọ, đến năm 2017, mức LTT vẫn thấp hơn mức sống tối thiểu khoảng 14%-15%. Vì vậy, dù thay đổi khái niệm hay cách gọi thế nào thì “nhu cầu sống tối thiểu” hay “mức sống tối thiểu”, xét cho cùng cũng là tính đến nhu cầu chi phí ăn, ở, nuôi con... ở mức tối thiểu nhất của NLĐ.

“Một nhu cầu hay mức sống tối thiểu mà còn chưa đáp ứng được cho NLĐ thì không thể đòi hỏi gì ở NLĐ trong lúc này” - ông Thọ bày tỏ.

Không thu hút được lao động bằng LTT

Tại một hội thảo góp ý sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật Lao động năm 2012 tổ chức mới đây, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Mai Đức Chính cho hay việc xác định “mức sống tối thiểu” là chi tiết gây nhiều tranh cãi giữa các bên trong Hội đồng Tiền lương quốc gia.

Theo đó, các bên đều đưa ra cách tính của mình dựa vào nhu cầu sống tối thiểu luôn biến động. Vì vậy, các số liệu có sự chênh lệch đáng kể. Cụ thể, trước năm 2016, trong mức sống tối thiểu chỉ tính khoản tiền thuê nhà tối thiểu cho NLĐ là 80.000 đồng/người/tháng, trong khi mức này hiện thấp nhất cũng 200.000-400.000 đồng/tháng.

Nhiều doanh nghiệp cho rằng mức LTT hiện bộc lộ bất cập khiến đời sống NLĐ khó được nâng cao. Ông Lê Hòa Bình, Tổng Giám đốc Công ty CP Thực phẩm Hòa Bình, cho hay số đông doanh nghiệp vẫn hiểu LTT chỉ là mức “sàn”, nếu bám vào để xây dựng cơ chế trả lương và các hình thức khen thưởng thì khó thu hút NLĐ làm việc. Để thu hút NLĐ, đa phần doanh nghiệp chủ động đàm phán với Công đoàn cơ sở xây dựng thêm các chế độ khác (phụ cấp, trợ cấp...) nhằm giữ chân họ. Nói cách khác, chế định của pháp luật về LTT không có ý nghĩa đối với doanh nghiệp lẫn NLĐ.

Từ thực tế ấy, ông Bình kiến nghị để xác định được “sàn” mức LTT, trước tiên, cơ quan tham mưu chính sách phải xác định chính xác “sàn” nhu cầu sống tối thiểu của NLĐ. Các cơ quan chức năng cần tính toán kỹ, trong đó phải xét đến điều kiện kinh tế - xã hội ở từng địa phương, cơ cấu chi tiêu, đặc điểm vùng miền…

Kết quả khảo sát của Tổng LĐLĐ Việt Nam cho thấy LTT chỉ đáp ứng được khoảng 70%-90% mức sống tối thiểu của NLĐ. Theo ông Trương Hữu Nghĩa, Giám đốc Công ty TNHH Toàn Thắng (KCN Bình Chiểu; quận Thủ Đức, TP HCM), kinh tế phát triển kéo theo nhu cầu hưởng thụ của NLĐ đa dạng hơn và không ai giống ai, do vậy rất khó định nghĩa thế nào là sống đủ hay thiếu. Thực tế, dù đã tính toán đủ thứ nhưng mức điều chỉnh LTT hằng năm vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu trong cuộc sống của NLĐ.

Ông Nguyễn Phước Đại, Chủ tịch Công đoàn Công ty Juki (KCX Tân Thuận, TP HCM):

Chỉ phù hợp với người độc thân

LTT chủ yếu được doanh nghiệp áp dụng để đóng các khoản bảo hiểm, kinh phí Công đoàn, căn cứ thưởng Tết chứ không được NLĐ nhìn nhận đây là mức thu nhập đủ sống.

Tôi nghĩ LTT hiện nay chỉ phù hợp với CN độc thân, không có gánh nặng phải lo cho cha mẹ, con cái. Để cuộc sống NLĐ tốt hơn, cơ quan tham mưu chính sách cần phải căn cứ vào nhu cầu thực tế để định nghĩa, tính toán LTT sao cho đúng với tên gọi của nó.

Bà Trần Kim Thương, cán bộ chuyên trách CĐ Công ty TNHH Nidec Việt Nam - Khu Công nghệ cao (quận 9, TP HCM):

Phải tăng ca mới sống nổi

Số đông CN cho biết họ sống rất chật vật với mức LTT hiện nay. Một cặp vợ chồng CN làm việc ở công ty hơn 10 năm, có 2 đứa con, cho biết mỗi tháng, tiền học, tiền ăn sáng cho con khoảng 6 triệu đồng. Tiền ăn cho 4 người trong gia đình họ là 6 triệu đồng/tháng. Tiền điện, nước, thuê nhà (nguyên căn) khoảng 3,5 triệu đồng/tháng. Tiền đám tiệc khoảng 1 triệu đồng/tháng...

Trung bình mỗi tháng, một gia đình CN cần 16-17 triệu đồng. Đây là số tiền cơ bản để duy trì mức sống cơ bản, chưa kể đến những việc phát sinh như phải gửi tiền về phụ giúp gia đình hay ốm đau, bệnh tật. Để có số tiền duy trì mức sống này, vợ chồng CN đòi hỏi phải có thu nhập 20 triệu đồng mỗi tháng. Do vậy, với mức LTT hiện nay, họ không sống nổi và buộc phải tăng ca. Việc tăng ca nhiều làm CN không có thời gian nghỉ ngơi, vui chơi giải trí, tái tạo sức lao động.

(Theo Người lao động)

tin nổi bật

Huyện có đến 126 làng cổ, thu ngân sách nghìn tỷ mỗi năm

Với lợi thế có nhiều làng nghề và cụm công nghiệp, huyện Thường Tín (Hà Nội) đã giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động. Năm 2022, thu nhập bình quân đầu người ước đạt 63 triệu đồng⁄năm.

Những triệu phú hàng rong kỳ lạ ở Ấn Độ, thu nhập hàng triệu USD/năm

Những triệu phú "ngầm" này đã tiết kiệm và chi hơn hơn 500.000 USD để mua bất động sản nhưng lại để người thân đứng tên.

Chỉ vì cái khay nhựa, một doanh nghiệp thuỷ sản Việt mất thị trường xuất khẩu vào EU

Vừa qua có doanh nghiệp xuất khẩu mặt hàng tôm Việt Nam bị mất thị trường EU chỉ vì từ chối thay đổi khay nhựa đóng gói - lãnh đạo VASEP chia sẻ.

GDP đầu người của Việt Nam tăng gần 5 lần sau 15 năm

Theo Forbes, dựa trên giá trị đồng USD, từ năm 2006 đến năm 2021, tăng trưởng GDP bình quân đầu người của Việt Nam lên đến gần 371%, tăng gần gấp 5 lần.

Nền kinh tế không thiếu tiền, chỉ thiếu vốn

Theo TS. Trần Du Lịch, nền kinh tế hiện không thiếu tiền nhưng thiếu vốn. Việc cần làm là đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, nới room tín dụng đúng đối tượng cần tiền để tạo dòng vốn.

Thời kỳ tiền khó, mua bán doanh nghiệp giảm hẳn

Giá trị trung bình của một giao dịch được công bố giảm từ 31,1 triệu USD năm 2020 xuống còn 16,5 triệu USD trong 10 tháng năm 2022. Số thương vụ vượt quá 100 triệu USD cũng giảm gần một nửa so với cùng kỳ năm ngoái.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để dự báo công suất năng lượng tái tạo

Điện gió, điện mặt trời sẽ ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong tổng công suất hệ thống điện Việt Nam. Do đó, việc áp dụng Al (trí tuệ nhân tạo) để dự báo nguồn năng lượng này đóng vai trò quan trọng cho hệ thống.

Xây 1 trạm biến áp phải hỏi cả chục cơ quan, dự phòng cấp điện bị ảnh hưởng

Việc chậm ra quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư làm giảm độ dự phòng lưới điệṇ 220KV, 110KV cũng như trực tiếp ảnh hưởng đến tiến độ hàng loạt dự án trạm biến áp.

Cho thuê du thuyền, máy bay, Dubai cũng đang kiếm bộn tiền từ World Cup

Qatar không phải đất nước duy nhất chứng kiến sự bùng nổ về khách du lịch nhờ đăng cai World Cup 2022. Đất nước láng giềng UAE cũng đang được hưởng lợi nhờ làn sóng tương tự.

Đại gia đi săn nhà đất giá rẻ

Các nhà đầu tư lâu năm có tiềm lực tài chính đang chờ cơ hội để đi săn nhà đất giá rẻ, hợp lý.

Thiếu tiền, dự án nhiệt điện do tư nhân đầu tư dàn hàng... chậm tiến độ

Các dự án nhiệt điện do tư nhân đầu tư hiện đều chậm tiến độ, nguyên nhân bởi nhiều vướng mắc kéo dài.

M&A toàn cầu sụt giảm 500 tỷ USD, Việt Nam vẫn có cơ hội mới

Hoạt động M&A đang rơi vào trạng thái trầm lắng. Tuy nhiên, theo Bộ KH-ĐT, thị trường M&A Việt Nam vẫn được đánh giá là một thị trường an toàn, hấp dẫn, giàu tiềm năng.

‘Thủ đô resort’ không còn phù hợp với Bình Thuận

Bình Thuận vốn được mệnh danh là “thủ đô resort” nhưng chỉ phù hợp từng thời điểm, hiện việc phát triển có những bất cập, cần xem xét lại - ông Nguyễn Minh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận, chia sẻ.

Kịch bản bất lợi, dự báo 'đầu tàu' TP.HCM vẫn tăng trưởng trên 7%

Những yếu tố như chính sách Zero Covid của Trung Quốc, chiến tranh Nga - Ukraine hay khủng hoảng bất động sản có thể tác động tới kinh tế TP.HCM năm 2023. Nhưng với kịch bản bất lợi, dự báo 'đầu tàu' TP.HCM vẫn tăng trưởng trên 7%.

Dòng vốn tỷ USD mới đổ vào Việt Nam

Việt Nam đứng trước cơ hội đón dòng vốn tỷ USD mới, trong bối cảnh được nhiều doanh nghiệp nước ngoài quan tâm.