Doanh nghiệp ô tô đồng loạt phản ánh bất cập về phân loại xe bán tải
Sau động thái cởi trói cho xe bán tải (ô tô pickup) của TP Hà Nội được lưu thông vào nội đô toàn thời gian 24/24h, các hãng xe tiếp tục kiến nghị về những khó khăn khi áp dụng các quy định hiện hành.
Gần đây nhất, ngày 22/5, Ford Việt Nam đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Xây dựng nêu ra lo ngại vướng mắc trong chính sách lưu thông xe bán tải tại Việt Nam.
Hãng xe Mỹ lo ngại “nhiều địa phương vẫn có thể tiếp tục áp dụng biện pháp giao thông của xe tải nặng đối với xe pickup cabin kép một cách cơ học”, mặc dù trước mắt, dòng xe này vẫn được lưu thông gần như xe con trên các tuyến cao tốc và tuyến đô thị của các tỉnh, thành phố.
Khởi nguồn vấn đề là, theo Thông tư 53/2024/TT-BGTVT về phân loại phương tiện giao thông đường bộ, xe bán tải được chia thành hai nhóm gồm “ô tô con pickup” và “ô tô tải pickup”. Dựa trên các tiêu chí phân loại của thông tư này, phần lớn các mẫu bán tải cabin kép phổ biến trên thị trường của Ford, Toyota, Mitsubishi, Mazda, Isuzu... đều bị xếp vào nhóm “ô tô tải pickup” thuộc nhóm "ô tô tải thông dụng". Trong khi đó, Quy chuẩn Việt Nam số 41 (QCVN 41:2024/BGTVT) về báo hiệu đường bộ đã bỏ nguyên tắc phân loại “xe bán tải có khối lượng hàng chuyên chở dưới 950 kg trong tổ chức giao thông được xem là xe con”. Điều đó có nghĩa, hầu hết xe bán tải sẽ phải tuân thủ theo biển báo giao thông dành cho xe tải, trừ trường hợp có ngoại lệ thể hiện ở biển phụ hoặc hướng dẫn riêng do Cục Đường bộ và UBND địa phương ban hành.
Trao đổi với VietNamNet hôm 28/5, ông Đào Công Quyết, phụ trách Tiểu ban truyền thông của VAMA cho hay: “Các hãng xe thành viên đều bày tỏ ý kiến đến VAMA về các khó khăn phát sinh. Việc phân loại xe bán tải như hiện nay và nguy cơ bị hạn chế lưu thông đã khiến thị trường dòng xe này sụt giảm mạnh”.
Ghi nhận của VAMA cho thấy, riêng tháng 4/2026, phân khúc xe bán tải chỉ bán được 1.840 chiếc, giảm gần 50% so với tháng trước (3.658 chiếc). Ford Ranger chỉ bán ra 933 chiếc, giảm 35,6%; Mitsubishi Triton bán được 212 chiếc, giảm 54,6%; Isuzu D-Max bán được 11 chiếc, giảm tới hơn 4 lần so với tháng 3.
Theo đánh giá của các hãng xe và VAMA, nếu tình trạng trên kéo dài sẽ đe dọa trực tiếp đến hoạt động của các nhà máy ô tô và ảnh hưởng việc làm của hàng ngàn lao động và ước tính gây thất thu ngân sách nhà nước.
Trước đó, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang cũng có văn bản kiến nghị Bộ Xây dựng sửa đổi, bổ sung Thông tư số 53 theo hướng tách riêng nhóm xe pickup thành nhóm xe phục vụ đô thị, được tổ chức giao thông như xe con với điều kiện giới hạn về khối lượng hàng chuyên chở (dưới 950 kg) như QCVN 41 cũ (2019), không vượt quá giới hạn phương tiện dân dụng thông thường.
Theo hiệp hội này, xe pickup cabin kép hiện được sử dụng rộng rãi tại các địa phương miền núi, phục vụ sản xuất nông lâm nghiệp, vận chuyển hàng hóa nhẹ và nhu cầu đi lại hằng ngày của doanh nghiệp nhỏ. Việc áp dụng cơ chế quản lý chưa thống nhất đang gây nhiều khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Quy định phân loại xe bán tải cần sửa đổi bảo đảm dễ hiểu, minh bạch, khả thi và thống nhất trên toàn quốc.
“Tuy nhiên, sau cuộc họp mới đây với Bộ Xây dựng, chúng tôi hi vọng và tin tưởng là các bộ ngành quản lý sẽ sớm sửa đổi Thông tư 53 để tháo gỡ triệt để vướng mắc cho doanh nghiệp và người dùng xe”, ông Đào Công Quyết nói thêm với VietNamNet.
Bộ Xây dựng phát tín hiệu xanh gỡ vướng mắc cho xe bán tải
Trước các phản ánh từ doanh nghiệp và địa phương, hôm 25/5, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn, cùng đại diện Cục Đường bộ Việt Nam, Đăng kiểm Việt Nam đã có buổi làm việc với các doanh nghiệp và hiệp hội ô tô về vấn đề xe bán tải.
Thông báo kết luận cuộc họp cho thấy, lãnh đạo Bộ Xây dựng ghi nhận phản ánh của các doanh nghiệp ô tô và chỉ đạo: “Các kiến nghị của doanh nghiệp cần tiếp tục được nghiên cứu khách quan, đúng quy định, đúng thẩm quyền, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước, trật tự, an toàn giao thông và tháo gỡ vướng mắc hợp lý cho người dân, doanh nghiệp”.
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn đã giao Cục Đường bộ Việt Nam và Cục Đăng kiểm Việt Nam rà soát QCVN 41:2024/BGTVT, Thông tư 53/2024/TT-BGTVT và các quy định liên quan; nghiên cứu thực tiễn áp dụng trước đây đối với xe pickup cabin kép để đề xuất phương án xử lý phù hợp.
Đáng chú ý, theo văn bản kết luận cuộc họp, Bộ Xây dựng cũng để ngỏ khả năng xem xét sửa đổi, bổ sung các văn bản này nếu cần thiết nhằm bảo đảm thống nhất, minh bạch và tránh phát sinh cách hiểu khác nhau giữa các địa phương.
Chia sẻ với VietNamNet, một đại diện hãng xe của VAMA bày tỏ, quy định xem xe pickup cabin kép (dưới giới hạn tải trọng phù hợp) được tổ chức giao thông như xe con đã được áp dụng ổn định, xuyên suốt hơn 13 năm qua (từ năm 2012 tới nay 2025) qua các thời kỳ QCVN 41:2012, 2016 và 2019.
"Thực tiễn chứng minh chính sách này hoàn toàn phù hợp với hạ tầng giao thông Việt Nam, không gây ùn tắc hay mất an toàn. Việc đột ngột thay đổi cách phân luồng mà không kế thừa lịch sử chính sách gây xáo trộn rất lớn cho xã hội. Quan trọng hơn, sự ổn định của chính sách này vốn là một cam kết mang tính quyết định để giữ chân các hãng xe đầu tư dây chuyền sản xuất, lắp ráp hiện đại, thực hiện nội địa hóa thay vì chỉ nhập khẩu", đại diện này nhìn nhận.
Trước đó, Sở Xây dựng Hà Nội cũng cho biết, trong 5 năm gần nhất từ 2021-2025, tổng lượng xe pickup bán ra tại Hà Nội đạt 14.704 xe. Sở đánh giá: “Xe ô tô tải pickup có khối lượng và kích thước tương tự xe ô tô con và số lượng tham gia giao thông không nhiều so với cơ cấu phương tiện xe ô tô con khác, tác động không lớn đến ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố trong khung giờ cao điểm”.
Năm 2025, doanh số xe bán tải tại Việt Nam đạt 27.093 xe, tăng trưởng 16,9% so với năm 2024, là mức cao nhất từ trước tới nay của phân khúc này. Hiện, lượng xe bán tải bán ra chiếm khoảng 5,8% tổng lượng xe bán ra của toàn thị trường.
Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về email: otoxemay@vietnamnet.vn, hoặc gửi ở phần bình luận dưới bài viết. Xin cảm ơn!
.svg){kind=icon}
