Talkshow mở màn chuỗi trò chuyện văn hóa The Third Floor với chủ đề Đọc Tây hiểu Ta diễn ra ngày 12/4 tại Nhà sách Quốc tế InBook thu hút sự quan tâm của đông đảo giới xuất bản và độc giả yêu văn học. Sự kiện mở ra một cuộc đối thoại đa chiều về hành trình định vị bản thân của người Việt trong dòng chảy văn hóa toàn cầu.
Chương trình quy tụ nhiều gương mặt có ảnh hưởng trong lĩnh vực xuất bản như bà Hoàng Thanh Vân – Giám đốc Andrew Nurnberg Associates Hà Nội, đơn vị đại diện độc quyền cho hơn 60 nhà xuất bản và agency bản quyền lớn trên toàn thế giới tại Việt Nam; dịch giả Thảo Minh - người chuyển ngữ nhiều đầu sách non-fiction chuyên sâu cùng sự dẫn dắt của nhà văn Đức Anh.
Độc giả Việt và hành trình chinh phục "đỉnh cao tri thức"
Tại tọa đàm, các diễn giả đã đưa ra những góc nhìn mang tính vĩ mô về thị trường xuất bản Việt Nam. Trái với định kiến về một nền văn hóa đọc còn non trẻ, bà Hoàng Thanh Vân cho biết độc giả Việt đang gây bất ngờ lớn với các đối tác bản quyền quốc tế tại những trung tâm xuất bản như London hay New York.
Theo bà, nếu như trước đây thị trường chủ yếu tiêu thụ các dòng sách "how-to" (hướng dẫn) đơn giản thì hiện nay độc giả Việt đã bắt đầu tiếp cận những lĩnh vực phức tạp hơn như địa chính trị, tâm lý học xã hội hay các tác phẩm non-fiction (phi hư cấu) chuyên sâu. Đáng chú ý, tốc độ cập nhật của thị trường cũng ngày càng nhanh: nhiều đầu sách vừa tạo tiếng vang ở phương Tây đã sớm được các đơn vị trong nước mua bản quyền.
Sự chuyển dịch này không chỉ phản ánh nhu cầu đọc ngày càng cao mà còn kéo theo sự thay đổi trong cách vận hành của ngành xuất bản. Việt Nam dần được nhìn nhận là một thị trường tiềm năng cho các dòng sách học thuật và tinh hoa thay vì chỉ là nơi tiêu thụ các sản phẩm đại chúng.
Ở góc độ cá nhân, dịch giả Thảo Minh chia sẻ hành trình chuyển ngữ những tác phẩm nặng ký như một quá trình rèn luyện tư duy. Theo anh, việc đọc ngoại văn không đơn thuần là vượt qua rào cản ngôn ngữ mà còn là cách để luyện khả năng tiếp nhận logic và hệ thống tri thức phương Tây. Khi người đọc kiên trì vượt qua những chương đầu tiên, tốc độ đọc và khả năng thẩm thấu sẽ được cải thiện đáng kể.
Anh cũng gợi ý lộ trình cho độc giả trẻ, đặc biệt trong bối cảnh kinh phí hạn chế: nên lựa chọn các nguồn sách được giám tuyển uy tín hoặc bắt đầu từ những tác phẩm kinh điển. Việc đọc sách ngoại văn, theo anh chính là cách xây dựng một hành lý kỹ năng để thích ứng với thời đại công nghệ và trí tuệ nhân tạo.
Hành trình nhận diện bản sắc
Xoay quanh chủ đề Đọc Tây hiểu Ta, các diễn giả cho rằng việc tiếp cận tri thức phương Tây không khiến người Việt xa rời bản sắc mà ngược lại giúp hình thành một hệ quy chiếu để nhìn lại chính mình rõ ràng hơn.
Bà Hoàng Thanh Vân chia sẻ, chính qua cách nhìn của đối tác quốc tế về những phẩm chất như sự kiên cường hay tính cộng đồng của người Việt, bà mới nhận ra giá trị của những điều vốn quen thuộc. Văn hóa đọc vì thế không chỉ là tiếp nhận tri thức mà còn là quá trình đối chiếu và tự nhận thức.
Nhà văn Đức Anh cho rằng, đọc sách ngoại văn mang đến cho người Việt những công cụ ngôn ngữ và tư duy để kể câu chuyện của chính mình một cách sắc sảo hơn với thế giới. Đó cũng chính là ý nghĩa sâu xa của việc đọc cái khác để hiểu rõ cái tôi, từ đó hình thành sự tự tin văn hóa.
Không dừng lại ở việc tiếp nhận, tọa đàm còn mở ra một hướng đi mới: xuất khẩu văn hóa. Sự hiện diện của cộng đồng người nước ngoài tại các không gian như InBook được xem là cơ hội để đưa văn học Việt ra thế giới, bắt đầu từ chính những độc giả quốc tế đang sinh sống tại Việt Nam.
Tuy nhiên, thách thức đặt ra như bà Hoàng Thanh Vân nhấn mạnh là làm sao khái niệm hóa được những giá trị văn hóa bản địa. Việc chuyển tải những điều người Việt biết thành ngôn ngữ dễ hiểu với người nước ngoài vẫn là một hành trình dài, đòi hỏi sự kết hợp giữa tri thức, ngôn ngữ và tư duy hệ thống.
.svg){kind=icon}
