Chiều 14/7, 5 hài cốt liệt sĩ được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Hà Nha sau hơn nửa thế kỷ nằm lại trong hang Đá Sập. Để đưa các anh trở về, những người lính đã phải băng rừng, dò từng hốc đá, chui sâu vào hang trên vùng núi từng là chiến địa.
Dưới cái nắng gần 40 độ C chiều 21/7, gió Lào thổi rát mặt, cán bộ, chiến sĩ Ban Chỉ huy Quân sự xã Phú Vang cùng Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ 192 (Bộ Chỉ huy Quân sự TP Huế) vẫn miệt mài khai quật, lấy mẫu ADN xác định danh tính liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Phú Vang.
Đây là nghĩa trang có số lượng mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính nhiều nhất TP Huế với 1.595 ngôi mộ. Việc lấy mẫu ADN được thực hiện trong khuôn khổ "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".
Các phần mộ chưa xác định danh tính được lấy mẫu theo quy trình gồm: lập hồ sơ, khai quật, lấy mẫu hài cốt, đóng gói, niêm phong và hoàn táng. Mỗi công đoạn được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm đúng quy trình, tiến độ và sự tôn nghiêm đối với nơi an nghỉ của các liệt sĩ.
Trước khi khai quật mỗi phần mộ, Đại úy Trương Đình Pháp, Tổ trưởng tổ lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Phú Vang, đều thắp hương, làm lễ tưởng niệm các liệt sĩ.
Theo Đại úy Pháp, toàn bộ quy trình lấy mẫu gồm 14 bước được thực hiện theo quy chuẩn kỹ thuật, từ xác định vị trí phần mộ, lấy mẫu, bảo quản, niêm phong đến cập nhật dữ liệu và bàn giao mẫu phẩm, bảo đảm tính chính xác, khoa học và sự tôn nghiêm.
Mỗi phần mộ đều được chụp ảnh, ghi nhận đầy đủ các công đoạn từ khai quật, lấy mẫu đến hoàn táng. Toàn bộ dữ liệu được lưu trữ, số hóa để phục vụ quản lý và đối chiếu trong quá trình xác định danh tính liệt sĩ.
Khi phần mộ được mở, các chiến sĩ cẩn trọng đưa tiểu hài cốt ra ngoài, chuyển đến khu vực lấy mẫu theo đúng quy trình.
Cách đó không xa, một lều dã chiến được dựng làm khu vực lấy mẫu ADN. Tại đây, nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ, đeo găng tay, cẩn trọng lựa chọn những mẫu hài cốt còn đủ điều kiện để giám định ADN.
Sau khi hoàn tất việc lấy mẫu, hài cốt được gói buộc cẩn thận, đặt lại vào tiểu và đưa về vị trí cũ để hoàn táng theo đúng quy trình.
Mỗi mẫu sinh phẩm đều được ghi mã số, cập nhật đầy đủ thông tin, sau đó bảo quản trong phòng lạnh trước khi gửi đi giám định ADN.
Theo Trung tá Lê Phước Lĩnh, trung bình mỗi ngày các tổ lấy khoảng 33-38 mẫu. Đến ngày 20/7, lực lượng chức năng đã khai quật 829 phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Phú Vang, trong đó 470 phần mộ lấy được mẫu đủ điều kiện giám định ADN. Dự kiến việc lấy mẫu sẽ hoàn thành vào ngày 30/8.
Trung tá Lê Phước Lĩnh chia sẻ, gần một tháng qua, các tổ lấy mẫu làm việc liên tục trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nhiệt độ 38-39 độ C kèm gió Lào nhưng vẫn nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ.
"Theo anh em, đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là việc làm mang ý nghĩa tri ân các anh hùng liệt sĩ, thể hiện đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn', 'Đền ơn đáp nghĩa'. Chúng tôi quyết tâm hoàn thành việc lấy mẫu sớm hơn kế hoạch từ 5-10 ngày", Trung tá Lĩnh nói.
Thượng tá Lê Văn Lĩnh, Chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS TP Huế, cho biết toàn thành phố hiện có 7.283 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại 42 nghĩa trang thuộc 21 xã, phường.
Đến ngày 21/7, các lực lượng chức năng đã khai quật, kiểm tra hơn 4.500 phần mộ. Theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP Huế, việc lấy mẫu ADN phấn đấu hoàn thành trong tháng 8, Thượng tá Lĩnh thông tin.
Trong quá trình lấy mẫu hài cốt phục vụ giám định ADN tại nghĩa trang liệt sĩ ở Đà Nẵng, lực lượng chức năng phát hiện nhiều di vật, trong đó có cuốn sổ chứa ảnh một thanh niên mặc quân phục.
Hơn 60 năm sau ngày liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ hy sinh, Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang mới có một bức chân dung của con để đặt lên bàn thờ. Ở tuổi 105, mẹ vẫn chờ ngày tìm được hài cốt con, đưa về quê nhà.
.svg){kind=icon}
