Cư xử thế nào cho trọn cái lý, thấu cái tình với người dân khốn khó lúc này, cần lắm cái tâm của những người lãnh đạo tỉnh, thành.

Tưởng sẽ không còn nữa. Nhưng rồi, hình ảnh những đoàn xe máy hàng ngàn chiếc rùng rùng rời TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai… vượt hàng trăm, hàng ngàn cây số mang theo bao phận người về quê tránh dịch khiến bao người xốn xang.

Lựa chọn bất khả kháng

Với những đứa trẻ lớn lên ở miền Nam trước năm 1975, từng chứng kiến nỗi đau mất mát của chiến tranh, chúng tôi cứ giật mình mỗi khi ai đó nhắc tới từ “di tản”. Bởi, nó gợi lại hình ảnh những tháng năm chết chóc, chia ly của đồng bào mình - điều mà suốt 40 năm qua, với nhiều người, vết thương lòng chưa dễ nguôi ngoai.

Mấy mươi năm sau ngày thống nhất đất nước, cùng với các trung tâm kinh tế lớn, nhiều tỉnh nghèo miền Trung - Tây Nguyên, đồng bằng sông Cửu Long cũng đã cố vùng vẫy để vươn lên với các khu công nghiệp, khu kinh tế, các dự án phát triển du lịch văn hóa, du lịch nghỉ dưỡng biển... thu hút được khá lớn lao động nông thôn vào làm việc, góp phần thay đổi nếp nghĩ, nếp làm của người dân, giúp họ đổi đời.

{keywords}
Hàng chục nghìn người về quê, một số tỉnh miền Tây cho cách ly tại nhà. Ảnh: Hoài Thanh

Nhưng rồi, dòng người đổ về các thành phố lớn, các tỉnh công nghiệp như Đồng Nai, Bình Dương, TP.HCM vẫn không thuyên giảm. Rời bỏ ruộng đồng, người ta ra đi để đổi về nhiều ngôi nhà được xây dựng khang trang, nhiều con đường nông thôn được bê tông hóa. Ý nghĩa hơn thế nữa là nhiều đứa trẻ đã được đến trường bằng xe đạp trong những bộ quần áo lành lặn hơn; nhiều em đã ăn học nên người, đã thành công nhân, thành kỹ sư, bác sĩ… nhờ những đồng tiền mà bố mẹ chúng gửi về từ thành phố.

Những con đường về miền Tây Nam bộ, miền Trung, Tây Nguyên, mấy hôm nay lại chứng kiến từng đoàn xe máy lao vun vút giữa gió mưa rời thành phố về quê. Trên xe là những gia đình công nhân trẻ, người lao động nghèo sau mấy tháng cầm cự ở lại với thành phố, sống nhờ vào tiền trợ cấp của Chính phủ, vào những túi quà cứu trợ của cộng đồng.

Họ đã được tiêm vắc xin. Họ đã từng hy vọng dịch qua đi để được trở lại nhà máy, xí nghiệp làm việc nuôi thân, có tiền đóng nhà trọ. Nhưng rồi khi thành phố nới lỏng giãn cách, thay vì tiếp tục trụ lại, họ đã gói ghém chút đồ đạc còn lại tìm đường về bằng mọi giá.

Đó là cách lựa chọn cuối cùng, là bất khả kháng, khi những chỗ bấu víu không còn đủ sức níu giữ. Họ sợ đói và dịch bệnh, khi nghĩ về những điều đã  chứng kiến sau mấy tháng chống dịch. 

Xin ai đó đừng quá lạnh lùng, mà gọi chuyện về quê của người lao động nghèo là “thiếu ý thức”. Bản năng sinh tồn không có tội.

Cũng xin đừng dễ dãi mà cho rằng đó là hành động tự phát. Thay vào đó, hãy nghĩ rằng, chúng ta đã chưa làm hết trách nhiệm với người dân của mình khi chưa chuẩn bị tốt nhất các phương án ứng phó. Chuyện các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đồng loạt kiến nghị Trung ương tạm dừng cho người dân về quê sau khi TP.HCM nới lỏng một số biện pháp chống dịch là minh chứng cho sự bị động. Rất may là Chính phủ đã uốn nắn kịp thời. Bà con đã được về quê. 

Thương dân đâu cứ phải nhiều tiền

Lúc khó khăn, nguy cấp, người dân biết tựa vào đâu, nếu đó không phải là sự động viên, giúp đỡ đầy trách nhiệm của chính quyền địa phương? Vì thế dù chỉ là “dẫn lại qui định của Chính phủ”, “chưa áp dụng trên thực tế”, nhưng lời cảnh báo sẽ “xử phạt những người trở về từ vùng dịch” của lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên - Huế ít ngày trước, rõ là rất không nên! 

Đề phòng lây lan dịch bệnh, sợ lây nhiễm chéo trong các khu cách ly khi năng lực y tế không đảm bảo là đúng. Nhưng một câu nói không khéo léo ban ra lúc này sẽ là sự tổn thương rất lớn với dân.

Người nghèo thường mặc cảm, tự ti, dễ cảm thấy mình bị hắt hủi! Đón người dân về quê tránh dịch, tránh đói cũng là cách sẻ chia gánh nặng với các tỉnh phía Nam trong lúc này.

Thương dân đâu cứ phải nhiều tiền. Quan trọng là cái tâm của người lãnh đạo có để nơi dân hay không! Cứ ban lệnh cấm, chặn đường, bịt ngõ, cốt giữ cho địa bàn mình sạch dịch, đó chỉ là cách làm của những người sợ trách nhiệm.

Chịu khó suy nghĩ, tìm ra nhiều hướng tiếp cận để giải quyết chuyện ăn ở, cách ly, chữa bệnh hiệu quả cho người dân mới là điều cần ở người đứng mũi chịu sào. Câu chuyện Phú Yên - một tỉnh chả giàu có gì ở miền Trung nhưng đã đón được 20.000 dân trở về rất đáng để các địa phương khác suy nghĩ.

Biết huy động nguồn lực xã hội đúng lúc, đúng chỗ, khơi dậy lòng trắc ẩn của các nhà hảo tâm, các doanh nghiệp cho việc làm hết sức nhân văn này là yếu tố giúp Phú Yên thành công. Đó cũng là cách nuôi dưỡng nguồn lực để khôi phục kinh tế sau khi dịch đi qua.

Hãy để quê hương là chốn tìm về! Xin đừng đánh mất một chút hi vọng, một chỗ bấu víu của người nghèo, dẫu chỉ là một lời động viên mang ý nghĩa tinh thần!

Vân Thiêng 

Sự vô giá của nghĩa đồng bào

Sự vô giá của nghĩa đồng bào

Tôi sẽ luôn khắc sâu trong tâm niệm về sự vô giá của nghĩa đồng bào - Phó giám đốc Sở LĐ-TB-XH Phú Yên Phạm Thị Minh Hiền chia sẻ sau những ngày tham gia đón công dân trở về từ phía Nam.

tin nổi bật

ASEAN trong vòng xoáy quan hệ Mỹ - Trung

Việc ASEAN không chọn bên trong cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung có nghĩa là khối này đang tìm kiếm sự cân bằng giữa kinh tế và an ninh.

Hết lo 'kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc'

Tiếp xúc với cử tri Hà Nội ngày 23/6, Tổng bí thư nhắc lại câu nói “kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc”. Câu nói này xuất phát từ một vị lãnh đạo Quốc hội trước đây và từng gây xôn xao dư luận.

Suy thoái kinh tế và Zero Covid đe dọa tham vọng toàn cầu của Trung Quốc

Cảnh báo của Thủ tướng Lý Khắc Cường về việc Trung Quốc đối mặt với thách thức do kiểm soát Covid-19 nghiêm ngặt làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm tốc, thậm chí suy thoái kinh tế lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Đường cao tốc tây - ta và câu chuyện quản lý

Các cơ quan đang bàn nhiều đến việc tính lại các tổng cục và tương đương tại các bộ, cơ quan ngang bộ, trong đó có phương án tách Tổng cục Đường bộ Việt Nam thành Cục Đường bộ và Cục Đường cao tốc.

Nữ Vụ trưởng báo chí và chuyện cầm bút

Trợ lý Bộ trưởng, Vụ trưởng Vụ Thông tin báo chí, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, làm báo không chỉ là chuyển tải thông tin mà còn có sứ mệnh dẫn dắt.

Khát vọng tạo nên tính cách người Israel

Ở phần 2 cuộc bàn tròn trực tuyến với Tuần Việt Nam, Đại sứ Nadav Eshcar chia sẻ về khát vọng lập quốc, xây dựng đất nước của người Israel, về tình cảm của gia đình ông những năm tháng sống tại Việt Nam.

Công nghệ làm nên phép màu Israel

Tuần Việt Nam trò truyện trực tuyến với Đại sứ Israel tại Việt Nam Nadav Eshcar về "cây đũa thần" công nghệ làm nên phép màu trên con đường phát triển quốc gia.

Giảm giá xăng vừa giúp dân vừa kìm lạm phát

Thông tin Bộ Tài chính trình Chính phủ đề xuất “giảm kịch khung” thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, xem xét bỏ quỹ bình ổn mang lại làn gió tươi mát cho người dân và nền kinh tế vốn chật vật sau đại dịch, lạm phát tăng cao.

Ai sẽ là Chủ tịch thành phố Hà Nội?

Bài viết không nhằm chọn nhân sự cụ thể - điều này đã có những cơ quan chuyên trách của Đảng - mà chỉ muốn nói đến đòi hỏi thực tiễn từ mảnh đất Thăng Long, trái tim của cả nước.

Hai ủy viên trung ương bị khai trừ và bài học về công tác cán bộ của Đảng

Hai ủy viên Trung ương bị khai trừ khỏi Đảng, bị tước hết chức vụ và bị khởi tố, bắt tạm giam là minh chứng cho tinh thần đấu tranh không khoan nhượng với tệ nạn tham nhũng tiêu cực của Đảng, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng bí thư.

Diện kiến ông Sáu Dân và giải pháp tháo gỡ khó khăn kinh tế

Tôi tưởng làm việc chỉ với năm ba người chuyên viên cùng với ông Sáu Dân, hoá ra đêm đó ở hội trường có đến hơn 20 người, trong đó chỉ có một người mà tôi biết…

Lá thư gửi ông Sáu Dân và chuyến thăm Thủ đô

Tôi báo với anh Dưỡng để nói lại với anh Hai Chí và sau đó TP.HCM có văn bản gởi anh Bảy Hoàng - Tổng giám đốc Imexco đề nghị bố trí cho tôi đi Hà Nội, đồng thời anh Năm Nghị có đưa cho tôi một thư gởi ông Sáu Dân…

Huỳnh Bửu Sơn và chuyến 'survey' Duyên Hải cùng chiếc dép nằm sâu dưới bùn

Kỷ niệm đầu tiên đánh dấu việc tôi tham gia Nhóm chuyên viên Cholimex là chuyến đi công tác tại Duyên Hải cùng anh Trần Bá Tước và anh Võ Hùng.

Nơi ươm mầm xanh trên mảnh đất hữu nghị Việt Nam - Campuchia

“Ươm mầm hữu nghị” - cái tên thể hiện sự chân tình, tin tưởng cũng như tinh thần lạc quan, kỳ vọng của nhân dân Việt Nam và Campuchia vào sự phát triển của những mầm xanh.

Chiến sự Nga-Ukraine: Dấu hiệu mới về khủng hoảng lương thực toàn cầu

Lo lắng về một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu đang tăng khi tác động từ chiến sự Nga - Ukraine lan từ ngũ cốc sang đường, trong khi các hạn chế xuất khẩu sẽ tiếp tục làm giá cả leo thang.