Giới thiệu những điểm chính của luật, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung cho biết, luật được ban hành nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về phát huy dân chủ, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người. 

Luật mới cũng giải quyết những bất cập, hạn chế trong thực tiễn tổ chức thi hành của luật cũ ban hành năm 2016; phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; phù hợp với bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế...

Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung cho biết, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo gồm 9 chương 61 điều quy định về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo; tổ chức tôn giáo; quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, cá nhân có liên quan đến hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, với đối tượng áp dụng là các cơ quan nhà nước; tổ chức, cá nhân có liên quan.

W-IMG_5647.jpg
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung thông tin về luật

Luật có nhiều điểm mới, đảm bảo ngày càng tốt hơn quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo cho mọi người.

Thứ trưởng chia sẻ, luật mới quy định về chủ thể được thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi thực hiện các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng.

Luật phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân quyền, phân cấp cho UBND cấp tỉnh, cấp xã trong quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo, phù hợp với nguyên tắc phân định thẩm quyền, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan và điều kiện, đặc điểm, nguồn lực, năng lực của địa phương.

Việc phân quyền này bảo đảm tính chủ động, tự chủ của các cơ quan trong việc ra quyết định, tổ chức thi hành và tự chịu trách nhiệm đối với nhiệm vụ, quyền hạn được phân quyền, phân cấp, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo. 

Luật mới bổ sung biện pháp quản lý nhà nước trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo. Mục tiêu được hướng đến là xây dựng, hình thành văn hoá tuân thủ pháp luật, bảo đảm thượng tôn Hiến pháp, pháp luật của các tổ chức, cá nhân có liên quan; đề cao công tác phòng ngừa, cảnh báo vi phạm đi đôi với việc tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm minh, kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.

Một số biện pháp có tính chất cảnh báo, khuyến cáo, răn đe, ngăn ngừa các tổ chức, cá nhân có liên quan có hành vi vi phạm pháp luật, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.

Các biện pháp này gồm: Thu hồi văn bản chấp thuận đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung (của công dân Việt Nam, của người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Việt Nam), thu hồi văn bản cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo, đình chỉ chức vụ của chức việc khi vi phạm.

Đáng chú ý, Thứ trưởng cho biết luật mới quy định việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo. Với những thay đổi trong việc sắp xếp, tổ chức bộ máy, đổi mới quản trị quốc gia, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, bên cạnh việc kế thừa các quy định về thủ tục hành chính của Luật tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 còn phù hợp, đồng thời không làm phát sinh thủ tục hành chính mới.

Luật đã sửa đổi, bổ sung một số quy định về thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn cho tổ chức, cá nhân khi thực hiện. Các sửa đổi, bổ sung liên quan thủ tục hành chính như: Từ đề nghị xuống đăng ký; từ đăng ký xuống thông báo; từ tiền kiểm sang hậu kiểm; bỏ các quy định liên quan đến cắt giảm thành phần hồ sơ (phiếu lý lịch tư pháp của công dân Việt Nam); bỏ các quy định về thành phần hồ sơ, thời hạn thực hiện các thủ tục hành chính và giao Chính phủ quy định các nội dung này.

Ngoài ra, luật đã được rà soát, bổ sung các quy định liên quan đến hợp tác quốc tế trong công tác tín ngưỡng, tôn giáo; nguyên tắc hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo; hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng; điều kiện làm người đại diện của cơ sở tín ngưỡng, của nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung, của các tổ chức.

10 thẩm quyền thuộc thẩm quyền của Bộ Dân tộc và Tôn giáo được chuyển xuống cho UBND cấp tỉnh.

Với những điểm mới, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo cho rằng, những tồn tại, hạn chế của luật năm 2016 đã được khắc phục.

Ngoài ra, việc ban hành luật sẽ tạo điều kiện ngày càng tốt hơn cho các tổ chức, cá nhân tín ngưỡng, tôn giáo trong hoạt động; là căn cứ pháp lý để các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, hướng dẫn cho các tổ chức, cá nhân khi thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.

Thứ trưởng thông tin thêm, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang chủ trì xây dựng nghị định hướng dẫn thi hành luật để đảm bảo có hiệu lực cùng với hiệu lực của luật vào ngày 1/1/2027.