Năm 2023, anh Nguyễn Văn ở xã biên giới Thiện Hưng, tỉnh Đồng Nai bắt tay xây dựng trang trại hơn 15 ha bưởi da xanh và 2 ha dưa lưới theo hướng công nghệ cao. Mô hình được Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp khu vực 15 hỗ trợ kỹ thuật và hạ tầng. Hệ thống tưới thông minh sử dụng cảm biến đo độ ẩm đất, thiết bị theo dõi nhiệt độ, độ ẩm môi trường giúp anh điều chỉnh nước và dinh dưỡng chính xác theo từng giai đoạn sinh trưởng.
Từ dữ liệu thu thập liên tục, quy trình tưới nhỏ giọt và tự động hóa được thiết lập. Trang trại tiết kiệm tới 95% lượng nước, giảm 70% nhân công, năng suất tăng từ 50 đến 80% so với phương thức truyền thống. Quan trọng hơn, dữ liệu sản xuất được lưu trữ, cập nhật theo thời gian thực, tạo cơ sở đánh giá sản lượng, chất lượng và thời điểm thu hoạch.
Anh Văn chia sẻ, từ khi trồng cây dưới lưới và ứng dụng IoT, việc quản lý nhẹ nhàng hơn, thao tác nhanh gọn, hiệu quả rõ rệt. Sự đồng hành của lực lượng khuyến nông mang lại niềm tin để người dân mạnh dạn đầu tư, thay đổi tư duy canh tác.
Được biết, Thiện Hưng là xã biên giới tỉnh Đồng Nai, sinh kế người dân chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Mỗi năm, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp khu vực 15 xây dựng 14 – 15 mô hình sản xuất, tập trung vào tiêu chuẩn VietGAP, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và chuyển đổi số. Công nghệ IoT, điện toán đám mây, hệ thống tưới thông minh đang dần phủ khắp nương rẫy, giúp nông dân giảm chi phí, tiết kiệm công lao động, chủ động phòng trừ sâu bệnh.
Điểm đáng chú ý là dữ liệu từ các mô hình sản xuất không dừng lại ở phạm vi từng hộ. Thông tin về diện tích, thời vụ, sản lượng dự kiến, tình hình sâu bệnh được tổng hợp, phân tích phục vụ công tác dự báo thị trường. Khi nguồn cung được lượng hóa, cơ quan quản lý có căn cứ xây dựng kịch bản điều hành sát thực tế, hạn chế tình trạng dư thừa hoặc thiếu hụt cục bộ.
Cán bộ Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp khu vực 15 cho biết, hàng năm trung tâm tổ chức nhiều lớp tập huấn, xây dựng mô hình trình diễn nhằm chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Mục tiêu đặt ra là giúp người dân nắm chắc quy trình, sử dụng thành thạo công nghệ và tạo ra dòng dữ liệu sản xuất tin cậy.
Thời gian tới, trung tâm ưu tiên triển khai các mô hình ứng dụng sổ tay điện tử trong nông nghiệp. Mỗi quy trình canh tác được số hóa, gắn với truy xuất nguồn gốc, giúp nông sản tiếp cận thị trường yêu cầu cao về minh bạch thông tin. Dữ liệu truy xuất trở thành “hồ sơ điện tử” của sản phẩm, hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã trong liên kết tiêu thụ.
Đối với doanh nghiệp chế biến và thu mua, dữ liệu dự báo sản lượng giúp chủ động kế hoạch kho vận, chế biến và phân phối. Hợp tác xã có cơ sở đàm phán hợp đồng, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định. Chuỗi giá trị nông sản nhờ đó vận hành nhịp nhàng, giảm chi phí trung gian.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dự báo thị trường cũng hỗ trợ công tác quản lý nhà nước. Thông tin được chuẩn hóa, chia sẻ giữa các cấp, tạo nền tảng xây dựng cơ sở dữ liệu ngành nông nghiệp. Đây là bước đi quan trọng trong thực hiện Đề án “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thu thập thông tin, dự báo tình hình thị trường nông sản”.
Thực tiễn tại vùng biên Đồng Nai cho thấy, khi trí tuệ nhân tạo, cảm biến thông minh và hệ thống tưới tự động đến gần người dân, hiệu quả sản xuất tăng lên rõ rệt. Người nông dân làm chủ kỹ thuật, tự tin đổi mới cách làm. Dữ liệu trở thành tài sản, giúp nông sản nâng sức cạnh tranh, gia tăng giá trị và hướng tới phát triển bền vững.
.svg){kind=icon}
