Thúc đẩy ứng dụng dữ liệu dẫn dắt nền sản xuất
Trong bối cảnh thị trường nông sản liên tục biến động, giá cả phụ thuộc lớn vào cung – cầu và thông tin thị trường, ngành nông nghiệp Điện Biên đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức sản xuất. Từ thực tiễn đó, Đề án “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thu thập thông tin, dự báo tình hình thị trường nông sản” được triển khai như một giải pháp căn cơ, đặt nền tảng cho sản xuất nông nghiệp dựa trên dữ liệu.
Những năm gần đây, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Điện Biên tập trung phát triển các vùng sản xuất chủ lực gắn với chuỗi liên kết, song hành với việc đưa khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào từng khâu sản xuất.
Trong vụ đông xuân 2024 – 2025 ghi dấu bước tiến quan trọng khi tỉnh Điện Biên lần đầu triển khai mô hình sản xuất lúa thông minh, giảm phát thải khí nhà kính trên diện tích 85,86ha. Thông qua phần mềm MRV, toàn bộ quá trình canh tác được đo lường, giám sát lượng phát thải; ứng dụng “Net Zero Carbon” giúp kiểm soát trách nhiệm người trồng lúa.
Kết quả bước đầu cho thấy chi phí đầu vào giảm, năng suất tăng, người dân có thêm nguồn thu từ bán tín chỉ carbon, ước khoảng 880.000 đồng/ha. Quan trọng hơn, thông tin về sản lượng, mùa vụ được số hóa, cập nhật kịp thời, giúp ngành chức năng phân tích xu hướng cung – cầu, đưa ra khuyến nghị sản xuất sát với thị trường.
Ở xã Mường Nhé, mô hình trồng bí xanh của Hợp tác xã Dịch vụ và sản xuất nông nghiệp Hà Ân phản ánh rõ hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ gắn với nhu cầu thị trường. Giàn leo tre, gỗ truyền thống trước đây được thay thế bằng giàn lưới; hệ thống tưới nhỏ giọt công nghệ Israel giúp kiểm soát độ ẩm, dinh dưỡng, tiết kiệm nước và giảm nhân công. Quy trình canh tác được chuẩn hóa, chất lượng sản phẩm đồng đều, đáp ứng yêu cầu an toàn.
Theo ông Nguyễn Hồng Quân, đại diện hợp tác xã, khi sản xuất có kiểm soát, sản phẩm đạt chất lượng ổn định, việc kết nối tiêu thụ thuận lợi hơn, hạn chế tình trạng bị động về đầu ra. Từ hiệu quả thực tế, người dân dần thay đổi tư duy, chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng hàng hóa.
Tăng cường chuyển đổi số trong quản lý nông nghiệp
Cùng với ứng dụng công nghệ trong sản xuất, Điện Biên đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý ngành nông nghiệp, coi đây là nền tảng cho công tác dự báo thị trường. Đến năm 2025, toàn tỉnh có 28,5ha được chứng nhận VietGAP còn hiệu lực, 1,3ha rau, củ, quả đạt GlobalGAP; 3 cơ sở sản xuất hữu cơ với tổng diện tích 13,75ha. Các tiêu chuẩn này giúp nâng cao chất lượng nông sản, đồng thời cung cấp dữ liệu tin cậy cho phân tích thị trường.
Đặc biệt, việc xây dựng và quản lý mã số vùng trồng được xác định là khâu then chốt.
Năm 2025, tỉnh Điện Biên đã cấp 7 mã số vùng trồng nội địa cho các cây lúa, cà phê, bưởi, mít, nâng tổng số toàn tỉnh lên 16 mã với diện tích 75,6ha. Mỗi mã vùng trồng gắn với thông tin về diện tích, sản lượng, thời gian thu hoạch, quy trình canh tác, tạo cơ sở minh bạch hóa nguồn gốc và dự báo nguồn cung.
Song song với đó, nhiều phần mềm, cơ sở dữ liệu chuyên ngành được đưa vào sử dụng như cơ sở dữ liệu ngành nông nghiệp, phần mềm VAHIS trong lĩnh vực thú y, phần mềm quản lý giống, thức ăn và sản phẩm xử lý môi trường trong nuôi trồng thủy sản.
Ông Lê Xuân Cảnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên cho biết, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn trực tiếp với tái cơ cấu ngành. Trong khuôn khổ Đề án Chuyển đổi số tỉnh giai đoạn 2021 – 2025, định hướng đến năm 2030, ngành tập trung đưa công nghệ vào sản xuất, quản lý vùng trồng và tiêu thụ sản phẩm, hướng tới hỗ trợ trực tiếp người nông dân.
Hiện nay, Điện Biên đang tăng cường hợp tác với doanh nghiệp công nghệ, đơn vị viễn thông nhằm hoàn thiện hạ tầng số, phát triển các công cụ dự báo dịch bệnh, biến động thị trường, kết nối tiêu thụ và thương mại điện tử nông sản. Những giải pháp này góp phần giảm rủi ro, nâng cao khả năng thích ứng của người sản xuất trước biến động cung – cầu.
Từ những đổi thay trên đồng ruộng đến cách quản lý ngày càng khoa học, công nghệ thông tin đang dần tạo nền tảng mới cho nông nghiệp Điện Biên. Từ đó, nông dân có thêm cơ sở để dự báo thị trường, chủ động sản xuất và từng bước nâng cao giá trị nông sản.
.svg){kind=icon}
