Thu nhập 30-40 triệu đồng, sống trong căn hộ đẹp, đi xe xịn, nhiều người trẻ tin rằng đã chạm tới thành công. Chỉ một cú sốc mất việc hay biến cố sức khỏe, vỏ bọc giàu có lập tức sụp đổ.
Chị Nguyễn Thị Thu Hường (35 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội) có thu nhập khoảng 22 triệu đồng/tháng. Để tối ưu chi tiêu, chị duy trì thói quen săn hàng giảm giá gần như mỗi ngày.
Trung bình mỗi tháng, chị dành khoảng 4-6 triệu đồng để mua sắm trực tuyến, bao gồm quần áo, đồ gia dụng, bỉm sữa và các vật dụng trong nhà. Trong đó, khoảng 60-70% đơn hàng được chốt vì đang có khuyến mãi hoặc flash sale.
Chị cho biết, nhiều đơn hàng có giá trị nhỏ, chỉ từ vài chục đến vài trăm nghìn đồng. Tuy nhiên, khi cộng dồn lại, tổng chi tiêu mua sắm chiếm gần 25-30% thu nhập hàng tháng.
Sau khi trừ các khoản sinh hoạt cố định như điện nước, ăn uống và học phí cho con (ước tính khoảng 12-14 triệu đồng/tháng), số tiền còn lại để tiết kiệm không nhiều. Do thói quen mua sắm liên tục, khoản tích lũy thực tế của chị chỉ đạt khoảng 1-2 triệu đồng/tháng, thậm chí có tháng gần như không còn dư.
Trung bình một năm, số tiền tiết kiệm dao động khoảng 15-20 triệu đồng, con số này thấp hơn kỳ vọng ban đầu khi chị đặt mục tiêu tích lũy tối thiểu 30-40 triệu đồng/năm.
Khi xem xét lại cách chi tiêu, chị Hường nhận ra nhiều vấn đề phát sinh. Một số sản phẩm giá rẻ có thời gian sử dụng ngắn, nhanh hỏng và phải thay thế sau vài tháng. Nếu một món đồ giá 300.000 đồng phải thay mới hai hoặc ba lần trong năm, tổng chi phí thực tế sẽ cao hơn so với việc đầu tư một sản phẩm tốt ngay từ đầu.
Ngoài ra, tình trạng mua dư thừa khiến một phần hàng hóa không được sử dụng hết. Chị ước tính khoảng 10-15% số tiền mua sắm hàng tháng rơi vào các sản phẩm ít sử dụng hoặc không dùng tới. Điều này làm giảm hiệu quả tiết kiệm thực tế.
Sau thời gian dài áp dụng chiến lược “săn sale”, chị nhận thấy tài khoản tiết kiệm không tăng trưởng đáng kể, trong khi chi phí sinh hoạt ngày càng tăng theo giá cả thị trường.
Cái bẫy mang tên “giá rẻ”
Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, chuyên viên tư vấn tài chính cá nhân, nhiều người thường nhầm lẫn giữa “giá rẻ” và “tiết kiệm”. Quản lý tài chính hiệu quả không chỉ là giảm chi tiêu, mà còn phải tối ưu tổng giá trị sử dụng và gia tăng thu nhập.
Câu chuyện của chị Hường phản ánh thực tế của nhiều gia đình trẻ tại các đô thị lớn: chi tiêu được tối ưu từng đơn hàng, nhưng tổng thể tài chính vẫn thiếu bền vững.
Nếu chỉ tập trung vào săn hàng giảm giá mà không có kế hoạch chi tiêu rõ ràng, người tiêu dùng dễ rơi vào tình trạng mua nhiều nhưng dùng ít. Về lâu dài, điều này có thể làm tăng tổng chi phí thay vì tiết kiệm.
Theo ông Cường, tiền tích lũy nhanh hay chậm thường phụ thuộc vào ba yếu tố: thu nhập, tỷ lệ tiết kiệm và khả năng để đồng tiền tiếp tục sinh lời. Nếu thu nhập không tăng, trong khi chi tiêu vẫn chiếm tỷ trọng lớn, tốc độ tích lũy sẽ rất chậm.
Ông Cường cho rằng, thay vì chỉ tập trung vào việc tiết kiệm từng khoản nhỏ, mỗi cá nhân nên đầu tư vào nâng cao kỹ năng, tìm kiếm cơ hội thăng tiến hoặc phát triển thêm nguồn thu phụ. Việc tăng thêm 3-5 triệu đồng thu nhập mỗi tháng có thể tạo tác động lớn hơn nhiều so với việc tiết kiệm vài trăm nghìn đồng.
Ngoài ra, khi đã có quỹ dự phòng đủ an toàn, nhiều gia đình bắt đầu chuyển một phần tiền nhàn rỗi sang các kênh đầu tư phù hợp thay vì để toàn bộ nằm yên trong tài khoản.
Dù có mức thu nhập 22 triệu đồng/tháng, chị Lan vẫn nhiều năm ngại đầu tư vì sợ rủi ro.
Thu nhập tăng từ 12 lên 40 triệu đồng/tháng sau 6 năm đi làm, nhưng tài khoản tiết kiệm vẫn chưa chạm mốc 100 triệu đồng. Câu chuyện không hiếm gặp ở người trẻ đô thị.
.svg){kind=icon}
