Từng bước xóa nghèo thông tin, tri thức cho người dân vùng khó khăn
Khu vực nông thôn, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống là những địa bàn luôn được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm chăm lo phát triển kinh tế xã hội, đồng thời không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.
Nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội khu vực này đã và đang được triển khai.
Trong đó, việc “Chương trình hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học và công nghệ thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội nông thôn, miền núi, vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 - 2025” (gọi tắt là Chương trình nông thôn, miền núi giai đoạn 2016 - 2025) được phê duyệt và triển khai thời gian qua đã có những đóng góp quan trọng, then chốt trong việc xóa nghèo thông tin, tri thức khoa học công nghệ và kiến tạo sinh kế cho người dân khu vực nông thôn, miền núi và vùng dân tộc thiểu số.
Phát biểu tại hội thảo tổng kết Chương trình nông thôn, miền núi giai đoạn 2016 - 2025 được Bộ KH&CN tổ chức ngày 26/6 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định đánh giá: Trong 10 năm vừa qua, Chương trình đã hoàn thành tốt các mục tiêu và khẳng định vai trò quan trọng của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đối với việc phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống của người dân.
Thứ trưởng Lê Xuân Định cũng nhấn mạnh: Thành công lớn nhất của Chương trình nông thôn, miền núi giai đoạn 2016 - 2025 không chỉ nằm ở số lượng mô hình hay quy trình công nghệ được chuyển giao mà còn ở việc đưa khoa học công nghệ đến gần hơn với người dân, với doanh nghiệp và với chính quyền cơ sở. Biến tri thức thành năng suất, công nghệ thành sinh kế và đổi mới sáng tạo thành động lực phát triển của địa phương.
Tăng cường truyền thông, nâng cao năng lực khoa học công nghệ cho cơ sở
Theo Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ KH&CN), được triển khai dưới hình thức các dự án hỗ trợ chuyển giao và ứng dụng công nghệ, Chương trình nông thôn, miền núi giai đoạn 2016 – 2025 tập trung vào 3 nhóm nội dung chính gồm: Ứng dụng, chuyển giao các tiến bộ khoa học và công nghệ thông qua các mô hình cụ thể phù hợp với từng vùng nông thôn, miền núi, dân tộc thiểu số;
Đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ cán bộ phục vụ hoạt động ứng dụng, chuyển giao khoa học và công nghệ tại các vùng nông thôn, miền núi, vùng dân tộc thiểu số; Xây dựng tài liệu, dữ liệu về các tiến bộ khoa học và công nghệ, thực hiện các hoạt động truyền thông phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ.
Thống kê cho thấy, giai đoạn 2016 - 2025, Chương trình đã triển khai 551 dự án, xây dựng 1.426 mô hình ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, chuyển giao 2.354 quy trình công nghệ mới tiên tiến, phù hợp với điều kiện của từng vùng, miền. Từ đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội ở khu vực nông thôn miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nhiều mô hình đã phát huy hiệu quả rõ nét và được nhân rộng, tiêu biểu như mô hình trồng trọt tại Ninh Bình; nuôi ong tại Vĩnh Phúc; sản xuất nấm ăn và nấm dược liệu tại Hà Tĩnh, Quảng Trị; sản xuất lúa gạo chất lượng cao tại Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An; nuôi biển tại Phú Yên, Bình Định, Khánh Hòa; nuôi tôm chất lượng cao tại Cà Mau. Các doanh nghiệp, các hợp tác xã và đơn vị tham gia Chương trình đều có sự tăng trưởng về doanh thu và lợi nhuận, khẳng định hiệu quả của việc gắn ứng dụng khoa học công nghệ đối với phát triển, sản xuất và thị trường.
Bên cạnh kết quả chuyển giao công nghệ, Chương trình còn góp phần nâng cao năng lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại cơ sở.
Thông qua việc thực hiện dự án và các nhiệm vụ có liên quan, Chương trình đã đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý và tổ chức triển khai dự án cho 1.800 lượt cán bộ quản lý; đào tạo 4.074 kỹ thuật viên cơ sở và tổ chức tập huấn cho 82.753 lượt nông dân về các quy trình kỹ thuật và công nghệ được chuyển giao. Đây là lực lượng nòng cốt để duy trì, vận hành và nhân rộng các mô hình ứng dụng khoa học và công nghệ sau khi dự án kết thúc, tạo nền tảng cho phát triển bền vững tại địa phương.
Với những kết quả tích cực đạt được trong cả 3 nhóm nội dung với nhiều dự án, Chương trình nông thôn miền núi giai đoạn 2016 - 2025 được đánh giá đã tạo chuyển biến rõ nét trong hoạt động ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học và công nghệ tại khu vực nông thôn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số; góp phần phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, tạo việc làm, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và tăng cường năng lực khoa học, công nghệ tại địa phương.
Đồng thời, Chương trình cũng tạo tiền đề quan trọng để tiếp tục xây dựng các cơ chế, chính sách hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn, miền núi giai đoạn đến năm 2035.
Chỉ rõ yêu cầu chương trình giai đoạn mới cần được đổi mới mạnh mẽ về tư duy và phương thức triển khai, Thứ trưởng Lê Xuân Định cũng bày tỏ: “Với những kết quả đã đạt được trong giai đoạn 2016 - 2025, chúng ta có cơ sở thì tin tưởng rằng chương trình sẽ được tiếp tục kế thừa, đổi mới và phát triển theo tinh thần của Nghị quyết 57, trở thành công cụ quan trọng để đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển ở từng địa phương, từng vùng miền và cho từng người dân”.
.svg){kind=icon}
