Lý do giá vàng trong nước ngược chiều thế giới

Trong phiên giao dịch ngày 23/7, có thời điểm giá vàng thế giới vượt mốc 4.120 USD/ounce, nhưng giá vàng trong nước lại giảm mạnh. 

Chốt phiên, giá vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 135-140 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giảm 7 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều mua bán so với phiên liền trước. Giá vàng nhẫn của một số thương hiệu cũng giảm từ 3,3-7 triệu đồng/lượng chiều mua vào và giảm tới 2,8-6 triệu đồng/lượng chiều bán ra. Chênh lệch giá mua-bán nới rộng lên tới 5 triệu đồng/lượng.

Mở cửa phiên giao dịch sáng nay (24/7), giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC tiếp tục "bốc hơi" 1 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều giao dịch. Như vậy, sau 2 ngày vàng SJC đã giảm tới 8 triệu đồng/lượng.

Vì sao giá vàng trong nước đi ngược diễn biến thế giới và nhà đầu tư cần lưu ý gì để hạn chế rủi ro?

Chia sẻ với PV VietNamNet, PGS.TS Nguyễn Văn Phương, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc Gia Hà Nội, cho biết, giá vàng thế giới và giá vàng trong nước không phải lúc nào cũng diễn biến cùng nhịp.

Theo ông Phương, giá vàng thế giới phản ánh cung - cầu toàn cầu, kỳ vọng lãi suất, sức mạnh đồng USD và nhu cầu trú ẩn, trong khi giá vàng trong nước còn chịu tác động lớn từ nguồn cung, tâm lý nhà đầu tư, mức chênh lệch với giá thế giới và cách doanh nghiệp điều chỉnh giá niêm yết.

gia vang.jpg
Theo chuyên gia, dù giá vàng thế giới có thể tăng nhưng nếu lực mua trong nước suy yếu, giá vàng nội địa vẫn có thể giảm mạnh do cung ngắn hạn lớn hơn cầu. Ảnh: Chí Hiếu

Vì vậy, dù giá vàng thế giới tăng nhanh, nhưng giá trong nước vẫn có thể giảm nếu lực mua suy yếu hoặc doanh nghiệp chủ động điều chỉnh giá để phù hợp thanh khoản thị trường.

Một nguyên nhân quan trọng khác là thị trường vàng Việt Nam vẫn mang tính cục bộ, nguồn cung vàng miếng và vàng nhẫn chất lượng cao không hoàn toàn thông suốt như các thị trường hàng hóa thông thường.

Trong bối cảnh đó, giá không chỉ do thế giới quyết định mà còn phụ thuộc vào mức sẵn sàng mua của người dân trong nước. Khi giá đã tăng mạnh trong nhiều phiên trước, tâm lý chờ điều chỉnh sẽ gia tăng, trong khi lực mua thực tế suy yếu. 

PGS.TS Nguyễn Văn Phương nêu rõ một chi tiết đáng chú ý là chênh lệch giữa giá mua và giá bán vàng miếng SJC bị nới rộng lên tới 5 triệu đồng/lượng. Điều này thường xuất hiện khi thị trường biến động mạnh hoặc doanh nghiệp muốn tự bảo vệ trước rủi ro giá giảm. Khi doanh nghiệp đặt biên độ rộng hơn, họ sẽ có vùng đệm để tránh thua lỗ nếu giá đảo chiều nhanh. 

Đây cũng là dấu hiệu cho thấy thanh khoản thị trường chưa thật sự ổn định. Doanh nghiệp thận trọng khi bán ra, người mua còn lưỡng lự nên giá niêm yết thiên về phòng ngừa rủi ro hơn là phản ánh một xu hướng tăng bền vững.

“Diễn biến này cho thấy thị trường vàng trong nước vẫn rất nhạy cảm, dễ đảo chiều và chưa hình thành mặt bằng giá ổn định. Việc giá vàng trong nước giảm mạnh trong khi giá thế giới vẫn ở mức cao cho thấy giá nội địa có thể đã phản ánh trước kỳ vọng của dòng tiền, trong khi nhu cầu đầu cơ ngắn hạn dần hạ nhiệt sau nhịp tăng nóng.

Đây không hẳn là tín hiệu tiêu cực đối với nền kinh tế, nhưng phản ánh cơ chế hình thành giá vàng trong nước vẫn còn chịu tác động lớn từ yếu tố tâm lý và những đặc thù của thị trường”, ông Phương phân tích.

Chênh lệch mua - bán 5 triệu đồng/lượng: Rủi ro thuộc về ai?

Trong khi đó, TS Nguyễn Văn Lộc, Giám đốc chương trình đào tạo Kinh doanh thương mại, Đại học Phenikaa, cho rằng với mức chênh lệch giá mua - bán tới 5 triệu đồng/lượng, người mua gần như ở thế bất lợi ngay khi giao dịch hoàn tất. Bởi để hòa vốn, giá vàng phải tăng đủ để bù phần chênh lệch này. 

Nếu mua ở mức 140 triệu đồng/lượng rồi bán lại ngay cho doanh nghiệp với giá 135 triệu đồng/lượng, nhà đầu tư mất ngay 5 triệu đồng/lượng, chưa kể các chi phí khác phát sinh. Với người mua vàng để lướt sóng ngắn hạn, đây là rào cản rất lớn, khiến khả năng sinh lời giảm đáng kể.

Theo ông Lộc, biên độ mua - bán càng rộng, rủi ro càng nghiêng về phía người mua cá nhân. Doanh nghiệp kinh doanh vàng có thể coi đây là vùng đệm phòng ngừa biến động giá, nhưng với nhà đầu tư nhỏ lẻ, điều này làm chi phí giao dịch tăng vọt. Nếu giá thế giới điều chỉnh nhẹ hoặc vàng trong nước giảm thêm, khoản lỗ thực tế có thể lớn hơn nhiều so với dự tính ban đầu. 

Vì vậy, ông Lộc lưu ý, mua vàng lúc chênh lệch giá mua - bán quá cao giống như đi trên con dốc trơn, chỉ cần lệch nhịp một chút là thua lỗ ngay.

Trước diễn biến hiện nay của thị trường vàng, ông Lộc khuyến nghị nhà đầu tư không nên mua vàng chỉ vì tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội.

Với mức chênh lệch mua - bán hiện nay, hoạt động lướt sóng tiềm ẩn rủi ro lớn và lợi nhuận kỳ vọng bị bào mòn ngay từ đầu. Nhà đầu tư chỉ nên cân nhắc nếu có mục tiêu nắm giữ dài hạn, chia nhỏ thời điểm mua, không sử dụng đòn bẩy và duy trì tỷ trọng vàng ở mức hợp lý trong danh mục.

Đồng thời, nhà đầu tư cần phân biệt rõ mục đích mua vàng. Nếu mua để giữ tài sản lâu dài, nên chia nhỏ thời điểm mua, tránh dồn toàn bộ vốn vào một phiên giá biến động mạnh. Nếu mua để đầu tư ngắn hạn, cần hiểu rằng chi phí giao dịch đang ở mức rất cao và chỉ một nhịp giảm vài triệu đồng/lượng cũng đủ khiến kế hoạch lướt sóng thất bại. 

Trong bối cảnh này, ông Lộc cho rằng nhà đầu tư chỉ nên duy trì tỷ trọng vàng ở mức vừa phải thay vì coi đây là kênh "chắc thắng". Theo ông, thị trường hiện phát đi hai tín hiệu cùng lúc, đó là giá vàng trong nước vẫn lệch khá xa các động lực của thị trường quốc tế, trong khi thanh khoản và cách doanh nghiệp niêm yết giá khiến rủi ro nghiêng mạnh về phía người mua. 

Theo ông, vấn đề không chỉ nằm ở biến động giá từng phiên mà còn ở cấu trúc của thị trường vàng trong nước. Nếu cơ chế cung ứng, phân phối và liên thông thị trường chưa được cải thiện, những diễn biến lệch pha như ngày 23/7 hoàn toàn có thể tiếp diễn.