Trong nhiều năm qua, cơ chế điều hành giá xăng dầu ở Việt Nam thường gắn với một mốc thời gian cụ thể. Mỗi kỳ điều chỉnh, thị trường gần như biết trước thời điểm giá mới sẽ được công bố.
Giá xăng sắp chạm đỉnh, giá dầu cao kỷ lục
Chiến sự nổ ra ở khu vực Trung Đông từ cuối tháng 2 kéo dài cho đến nay không chỉ ảnh hưởng đến nguồn cung xăng dầu trên thế giới và Việt Nam, mà còn tác động mạnh đến giá cả mặt hàng này.
Ở nước ta, trong vòng nửa tháng qua (từ 26/2 đến 12/3), giá xăng dầu đã điều chỉnh tới 6 lần. Trong khi, theo quy định giá mặt hàng này sẽ được điều chỉnh cố định vào chiều thứ Năm hằng tuần, tức mỗi tuần chỉ điều chỉnh giá xăng dầu một lần.
Cụ thể, từ khi xảy ra xung đột địa chính trị tại khu vực Trung Đông ngày 28/2, giá xăng dầu trong nước liên tục tăng mạnh. Đến ngày 10/3, dù Quỹ bình ổn giá xăng dầu đã được “kích hoạt” với mức chi 4.000-5.000 đồng/lít/kg tuỳ loại, song giá các mặt hàng xăng dầu vẫn vọt lên đỉnh.
Trong đó, xăng E5 RON92 có giá 26.570 đồng/lít, tăng 7.047 đồng/lít (+36,1%) so với ngày 26/2;.
Giá xăng RON95-III có giá 29.120 đồng/lít, tăng 8.969 đồng/lít (+44,51%).
Giá dầu diesel tăng 11.431 (+59,29%), lên 30.710 đồng/lít.
Giá dầu hoả vọt tăng 15.622 đồng/lít (+80,24%), lên 32.380 đồng/lít và dầu mazut tăng 9.011 đồng/lít (+57,44%) lên mức 24.700 đồng/kg.
Song so với mức đỉnh lịch sử được ghi nhận vào ngày 21/6/2022, giá xăng E5 RON92 ở kỳ điều chỉnh 10/3 vẫn thấp hơn 4.732 đồng/lít, xăng RON95-III thấp hơn 3.753 đồng/lít.
Ở chiều ngược lại, các mặt hàng dầu đồng loạt tăng vượt đỉnh năm 2022 và lập kỷ lục lịch sử do giá trên thế giới biến động rất mạnh. Theo đó, giá dầu ở kỳ điều hành 10/3 đã cao hơn 691 đồng so với ngày 21/6/2022, dầu mazut cao hơn 3.965 đồng/kg.
Tương tự, giá dầu hoả lập kỷ lục 35.091 đồng/lít vào ngày 7/3, cao hơn mức đỉnh năm 2022 tới 6.306 đồng/lít.
Với tốc độ tăng chóng mặt cùng tần suất điều chỉnh dày, người dân và doanh nghiệp đối mặt với “cú sốc” giá xăng dầu. Bởi, trên thị trường, giá cước vận chuyển, giá vé tàu xe, giá nhiều mặt hàng đã được điều chỉnh nhanh.
Theo ông Nguyễn Tiến Thoả - Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, mức tăng rất cao của giá xăng dầu sẽ tác động mạnh đến giá cả hàng hoá trong nước.
Ông tính toán, chỉ riêng hai lần điều chỉnh giá liên tiếp (5/3 và 7/3), về lý thuyết đã khiến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) vòng 1 tăng khoảng 1,11%. Đồng thời, giá thành sản phẩm của nhiều ngành sử dụng nhiều xăng dầu cũng tăng rất nhanh, như vận tải tăng 19,89–22,74%, thủy sản đánh bắt xa bờ tăng 28,42–34,11%, khai thác than tăng khoảng 25,58%...
Ở kỳ điều chỉnh ngày 11/3, giá xăng dầu đã đồng loạt giảm mạnh, trong đó dầu hoả giảm tới gần 8.000 đồng/lít.
Đến kỳ điều chỉnh 12/3, giá mặt hàng này cũng được “phanh” lại bởi Quỹ Bình ổn. Thế nên, xăng E5 RON92 và dầu mazut giảm, còn xăng RON95-III và dầu diesel chỉ tăng nhẹ. Riêng giá dầu hoả vẫn tăng 2.513 đồng/lít.
Dù vậy, ở kỳ điều chỉnh ngày 12/3, giá xăng E5 RON92 vẫn tăng 2.981 đồng/lít (+15,27%) so với ngày 26/2, xăng RON95 tăng 5.424 đồng/lít (+26.91%), dầu diesel tăng 7.746 đồng/lít (+40,18%), dầu hoả tăng 7.463 đồng/lít (+38,33%) và dầu mazut tăng 2.972 đồng/kg (+18,94%).
Linh hoạt điều chỉnh giá, Quỹ Bình ổn 5.617 tỷ được “kích hoạt”
Để ứng phó với biến động của giá xăng dầu trong bối cảnh xung đột quân sự tại Trung Đông vẫn leo thang, ngay ngày 4/3, Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng đã được thành lập. Tổ công tác sẽ thường xuyên theo dõi, đánh giá, dự báo tình hình và kịp thời giải quyết, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến mặt hàng xăng dầu. Qua đó, bảo đảm cung ứng đầy đủ xăng dầu cho hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu dùng của người dân.
Đến chiều 6/3, Chính phủ cho phép liên Bộ Công Thương - Tài chính được điều hành giá xăng dầu linh hoạt hơn, không nhất thiết phải chờ đủ chu kỳ 7 ngày như trước.
Cơ chế này đã được áp dụng ngay trong kỳ điều hành xăng dầu ngày 7/3, góp phần bảo đảm nguồn cung và duy trì dòng chảy tiêu dùng xăng dầu ổn định. Đồng thời, giá trong nước có điều kiện bám sát biến động của thị trường thế giới, cũng như góp phần hạn chế các “cú sốc” giá.
Song song với đó, Chính phủ đã giảm thuế nhập khẩu ưu đãi với một số loại xăng dầu xuống 0% từ 9/3 đến ngày 30/4/2026, để chủ động nguồn cung và ổn định thị trường trong nước.
Ngoài ra, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu 5.617 tỷ đồng (tính đến hết ngày 30/9/2025) được “kích hoạt”. Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã chi sử dụng quỹ ở ba kỳ điều hành giá xăng dầu liên tiếp. Mức chi ở mỗi kỳ được áp dụng là 4.000 đồng/lít/kg với xăng các loại, dầu diesel và dầu mazut; riêng dầu hoả có mức chi 5.000 đồng/lít.
Việc chi quỹ ngay lập tức kiềm hãm được đà tăng phi mã của giá xăng dầu, kéo mặt hàng này giảm đáng kể so với mức đỉnh. Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh, “kích hoạt” chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các chủ thể tham gia thị trường.
Phương án điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng dầu về 0 cũng đã được lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo.
Tại cuộc họp đầu tuần này, lãnh đạo Bộ Công Thương cũng khẳng định, nguồn cung xăng dầu vẫn đảm bảo. Việt Nam chưa phải dùng đến nguồn dự trữ quốc gia - vốn chỉ sử dụng trong trường hợp thiếu hụt nguồn nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước giảm nghiêm trọng.
Liên quan đến điều chỉnh giá xăng dầu, Bộ Công Thương đã giải thích rõ vì sao ở kỳ điều hành đêm 12/3 giá một mặt hàng xăng dầu vẫn tăng bất chấp xả mạnh Quỹ Bình ổn với mức chi 4.000-5.000 đồng/lít (kg).
Giá xăng dầu tại kỳ điều hành hôm nay (12/3) được điều chỉnh tăng giảm đan xen sau khi hạ nhanh vào hôm qua.
.svg){kind=icon}
