Nâng cao dân trí từ những lớp học xóa mù chữ
Đầu tháng 6/2026, Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Lai Châu) phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức 2 lớp xóa mù chữ cho 56 học viên tại xã biên giới Sì Lở Lầu (huyện Phong Thổ trước đây). Dù mới đi vào hoạt động từ ngày 1/6, các lớp học đã bước đầu mang lại những chuyển biến tích cực, mở thêm cơ hội để người dân tiếp cận tri thức và giảm nghèo thông tin.
Theo Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải, quá trình đồng hành cùng các lớp học cho thấy khi biết đọc, biết viết, người dân không còn phụ thuộc hoàn toàn vào người khác trong việc tiếp nhận thông tin. Bà con chủ động tìm hiểu chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và tích cực tham gia các phong trào ở địa phương.
Không chỉ thay đổi về nhận thức, việc biết chữ còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận kiến thức sản xuất. Nhiều học viên đã có thể đọc tài liệu hướng dẫn trồng trọt, chăn nuôi, tính toán chi phí, hiệu quả kinh tế và từng bước áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, góp phần nâng cao thu nhập.
Để có được kết quả bước đầu đó, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải đã đến từng bản, từng hộ gia đình tuyên truyền, vận động người dân tham gia lớp học. Nhiều cán bộ vừa trực tiếp vận động, vừa làm trợ giảng, kiên trì hướng dẫn từng học viên.
Đơn vị cũng phối hợp với Trường Phổ thông Dân tộc bán trú TH&THCS Pa Vây Sử cử giáo viên và cán bộ cùng tham gia giảng dạy, trợ giảng, phiên dịch cho đồng bào dân tộc thiểu số, giúp học viên dễ tiếp thu kiến thức, giảm nghèo thông tin.
Quá trình triển khai gặp không ít khó khăn khi địa bàn rộng, giao thông cách trở, nhiều học viên ban ngày lao động sản xuất, tối mới có thể đến lớp, trong khi rào cản ngôn ngữ vẫn còn lớn. Tuy nhiên, với sự phối hợp của lực lượng biên phòng, ngành giáo dục và chính quyền địa phương, các lớp học vẫn duy trì ổn định.
Để bảo đảm sĩ số lớp học, Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải bố trí lịch học phù hợp với mùa vụ và sinh hoạt của người dân. Các lớp được tổ chức từ 19h30 đến 22h, từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần. Nội dung giảng dạy được thiết kế đơn giản, gắn với đời sống hàng ngày; đồng thời thường xuyên biểu dương học viên tiến bộ, phát huy vai trò người có uy tín trong cộng đồng để động viên bà con theo học đến hết khóa, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2026.
Tri thức vun đắp "thế trận lòng dân"
Trong số các học viên, bà Lý Thị Sung (SN 1969), người dân tộc Mông ở bản Ngài Thầu, là một trường hợp để lại nhiều ấn tượng.
Do hoàn cảnh khó khăn, bà chưa từng được đến trường. Những ngày đầu cầm bút, việc nhận biết từng con chữ là thử thách không nhỏ. Dù ban ngày vẫn lên nương lao động, tối đến bà đều đặn tới lớp, kiên trì luyện viết và tập đọc.
Sau một thời gian học tập, bà đã có thể tự đọc, tự viết những nội dung cơ bản. Biết chữ cũng giúp bà mạnh dạn tham gia mô hình trồng sâm dưới tán rừng do Bộ đội Biên phòng phối hợp triển khai tại địa phương. Có thể đọc tài liệu hướng dẫn kỹ thuật, bà từng bước áp dụng vào sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế gia đình.
Không chỉ thay đổi trong lao động sản xuất, bà còn chủ động hơn trong cuộc sống, biết tính toán chi tiêu, quan tâm việc học của con cháu và tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Câu chuyện của bà đã tạo thêm động lực để nhiều người trong bản đăng ký học chữ.
Theo Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh, hiệu quả của công tác xóa mù chữ không chỉ thể hiện ở việc nâng cao thu nhập hay cải thiện đời sống mà còn góp phần xây dựng khu vực biên giới vững mạnh. Khi trình độ dân trí được nâng lên, người dân hiểu đúng chủ trương, chính sách, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và chủ động tham gia phòng, chống các loại tội phạm ngay từ cơ sở.
Quan trọng hơn, từ chỗ là đối tượng được tuyên truyền, người dân từng bước trở thành chủ thể tham gia bảo vệ chủ quyền biên giới. Bà con tích cực phối hợp với lực lượng Bộ đội Biên phòng quản lý đường biên, mốc quốc giới, kịp thời cung cấp thông tin, giữ gìn an ninh trật tự và góp phần xây dựng "thế trận lòng dân" ngày càng vững chắc.
Thời gian tới, Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải sẽ tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các lớp xóa mù chữ; đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng thiết thực, dễ hiểu, gắn việc học chữ với tuyên truyền pháp luật, phát triển sinh kế và xây dựng đời sống văn hóa.
Mục tiêu các lớp học không chỉ giúp người dân biết đọc, biết viết mà còn góp phần giảm nghèo thông tin, nâng cao dân trí, để mỗi người dân vùng biên trở thành lực lượng đồng hành cùng Bộ đội Biên phòng trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và phát triển bền vững khu vực biên giới.
Được biết, Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải hiện quản lý, bảo vệ 14,228 km đường biên giới với 9 mốc quốc giới; phụ trách địa bàn 16 bản thuộc xã Sì Lở Lầu, nơi có 3.001 hộ với 15.521 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào Mông, Dao và Hà Nhì.
Do địa hình núi cao, giao thông khó khăn cùng tỷ lệ người chưa biết chữ còn cao khiến việc tiếp cận thông tin, khoa học kỹ thuật và triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước vẫn gặp nhiều trở ngại. Chính vì vậy, những lớp học xóa mù chữ không chỉ mang ý nghĩa giáo dục mà còn góp phần tạo nền tảng để phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững an ninh khu vực biên giới.
.svg){kind=icon}
