ĐH Quốc gia Hà Nội được định hướng xây dựng theo mô hình đại học nghiên cứu tinh hoa, đa ngành, đa lĩnh vực, thuộc nhóm cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á.
Nhiều vấn đề đã được các chuyên gia, đại diện trường đại học bàn luận tại hội thảo mới đây về phát triển mô hình đại học tinh hoa, đại học xuất sắc ở Việt Nam trong bối cảnh triển khai Nghị quyết 71/NQ-TW.
Sẽ phát triển 3-5 đại học tinh hoa để thực hiện chiến lược quốc gia
GS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, thẳng thắn đặt vấn đề: “Tại sao tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đại học loại giỏi của chúng ta cao như vậy, điểm số bình quân từng môn học sau khi kết thúc rất cao, nhưng so với chuẩn của xã hội vẫn còn độ lệch rất lớn? Với giáo dục đại học, đầu tiên là chất lượng, chúng ta phải định hình được chuẩn đầu ra. Chúng ta có quá nhiều chuẩn nhưng tại sao sinh viên dù được các trường đánh giá đạt chuẩn, thậm chí vượt chuẩn nhưng khi ra trường so với nhu cầu xã hội còn nhiều băn khoăn. Các câu hỏi tại sao cử nhân tốt nghiệp ra trường thất nghiệp, làm không đúng việc, không phát huy được... cần chúng ta trăn trở hơn”.
Ông Quân nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng và phân tầng giáo dục đại học, hướng tới hình thành các cơ sở giáo dục đại học tinh hoa, xuất sắc phù hợp với sứ mạng và năng lực của từng trường.
Bộ GD-ĐT cũng cho biết sẽ phát triển 3-5 đại học tinh hoa để thực hiện chiến lược quốc gia, với định hướng là một bộ phận có thể dẫn dắt hệ thống các cơ sở giáo dục đại học.
GS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ - ĐH Quốc gia Hà Nội, cho rằng để xây dựng trường tinh hoa, ngoài việc cam kết chất lượng, cần cả trách nhiệm quốc gia. “Nếu không có trách nhiệm với quốc gia, chỉ trách nhiệm với trường mình, trách nhiệm cá nhân thì không ăn thua”, ông Trình nói.
Ông Trình cho rằng hiện nay chưa có nhiều trường đại học thực sự chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả đào tạo. “Sinh viên ra trường không có việc làm, hay làm một vài năm rồi nghỉ việc… không thấy chúng ta cam kết gì ở đây cả. Chúng ta cần đồng hành với việc đó, bởi nó là danh dự của từng trường”, GS Trình nói.
Ông Trình cho rằng, đại học tinh hoa không chỉ đào tạo nhân tài mà còn phải sáng tạo ra tri thức mới - điều mà các trường đại học Việt Nam chưa làm được.
Bên cạnh đó, theo ông Trình, các trường đại học Việt Nam chưa tạo được dấu ấn trong phát triển công nghệ chiến lược, chưa có trường nào thực sự dẫn dắt những chuẩn mực hay kiến tạo hệ sinh thái mới. Phần lớn vẫn dừng ở việc tuyển sinh, đào tạo rồi trao bằng sau 4 năm. Theo ông, các trường cần có “ước mơ lớn”.
“Các trường đại học của chúng ta chưa ước mơ lớn. Phải có hoài bão lớn và sứ mệnh dân tộc. Chắc chắn chúng ta cần đại học tinh hoa nhưng xây dựng thế nào?”, GS Trình bày tỏ băn khoăn.
Theo GS Trình, nếu không có sự đầu tư, giao quyền, không thể có trường đại học tinh hoa. Do đó, tới đây cần có sự thay đổi.
“Một trường đại học được coi là tinh hoa, được trao quyền cũng cần đặt câu hỏi mình đóng góp được gì cho đất nước. Điều này không phải dễ”, ông Trình nói.
Hiện nay vẫn nặng về tìm mọi cách để thu hút người học
Theo GS Chử Đức Trình, hầu hết các trường hiện nay vẫn nặng về tuyển sinh, thậm chí tìm mọi cách để thu hút người học. Ông cho rằng nếu tiếp tục phát triển đa ngành, đa lĩnh vực, các trường có thể hướng tới mô hình trường trọng điểm; nhưng muốn trở thành đại học tinh hoa, cần lựa chọn những lĩnh vực có khả năng dẫn dắt, thậm chí mạnh dạn cắt bỏ những lĩnh vực không tạo được lợi thế.
Báo cáo tổng quan về chiến lược phát triển giáo dục đại học, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD-ĐT), cho hay danh sách các đại học được xác định là tinh hoa dự kiến không cố định mà có thể được điều chỉnh hằng năm theo sự phát triển của từng cơ sở.
Đối với đội ngũ giảng viên của các đại học tinh hoa, định hướng là không bắt buộc áp dụng chung các tỷ lệ về tiến sĩ, thạc sĩ, mà chú trọng hội tụ nhân tài trên cả nước, thậm chí trở thành điểm đến của các nhà khoa học trên thế giới.
Theo ông Thảo, với nhóm đại học tinh hoa, tinh thần là "chuyển từ quản trị hành chính sang quản trị sứ mạng".
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Quân cho hay, sau hội thảo này, Bộ sẽ cần dự thảo bộ tiêu chí để sàng lọc, lựa chọn các cơ sở giáo dục vào các nhóm trọng điểm, tinh hoa.
“Trên cơ sở đó, các cơ sở giáo dục đại học sẽ đăng ký. Gốc của tinh hoa là chúng ta có những đại học dẫn dắt. Dẫn dắt cũng không phải dẫn dắt tất cả mọi lĩnh vực”, ông Quân nói.
Ông Quân cho rằng không nên hiểu muốn trở thành đại học “tinh hoa” thì trường phải đáp ứng tuyệt đối mọi tiêu chí. “Tinh hoa không phải việc của một, hai cơ sở; còn lại cả ngành đứng nhìn. Chiến lược chúng ta đưa ra lần này là 3-5 trường đại học tinh hoa, nhưng đất nước vẫn cần nhiều hơn chứ”, ông Quân nói.
Đại diện Bộ GD-ĐT và các trường đã nêu quan điểm về phương án xét tuyển đại học đối với 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.
.svg){kind=icon}
