Bến bãi “sẵn sàng sạc”, hình thành lõi trung chuyển
Trong báo cáo đề án vùng phát thải thấp khu vực Vành đai 1, Hà Nội đặt mục tiêu đẩy nhanh “xanh hóa” hệ thống bến bãi, coi đây là nền tảng để vận hành hiệu quả mô hình này.
Theo đó, tối thiểu 30% chỗ đỗ tại bến xe, điểm đỗ xe buýt, taxi phải có hạ tầng kỹ thuật sẵn sàng lắp đặt trụ sạc hoặc trạm tiếp nhiên liệu sạch. Với các bãi đỗ tại chung cư, trung tâm thương mại, tòa nhà văn phòng, bệnh viện…, tỷ lệ tối thiểu là 10%, nhằm đưa hạ tầng sạc đến gần người dân.
Đối với dự án mới, yêu cầu cao hơn: ít nhất 20% chỗ đỗ phải lắp trụ sạc ngay từ đầu, và thêm 30% được chuẩn bị sẵn hạ tầng kỹ thuật. Trên các trục giao thông chính, đặc biệt khu vực kết nối Vành đai 1, sẽ bố trí cả trạm sạc nhanh và chậm, bảo đảm phương tiện điện vận hành liên tục.
Khu vực quanh Hồ Hoàn Kiếm được xác định là hạt nhân thí điểm, nơi tổ chức lại không gian đỗ xe và trung chuyển. Các tuyến phố trung tâm cùng hệ thống bãi đỗ cao tầng, bãi xe thông minh tại Trần Nhật Duật, Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt… sẽ đóng vai trò “vệ tinh”, gom xe cá nhân trước khi người dân chuyển sang phương tiện công cộng hoặc phương tiện điện để vào khu lõi.
Song song, hạ tầng sạc được triển khai theo 3 vùng ưu tiên: khu vực gần ga metro, tuyến BRT và điểm trung chuyển lớn đạt 40–60% chỗ đỗ có trạm sạc; khu vực trong Vành đai 3 đạt 15–30%; ngoài Vành đai 3 đạt 30–50%. Cách phân vùng này giúp tối ưu hiệu quả đầu tư và bảo đảm mạng lưới sạc phát triển đồng đều.
Tổ chức lại giao thông, giảm xe cơ giới
Song song với phát triển hạ tầng năng lượng, đề án của thành phố hướng tới tổ chức lại không gian giao thông trong vùng phát thải thấp theo hướng giảm phương tiện cơ giới cá nhân.
Các tuyến phố như Lý Thái Tổ, Ngô Quyền, Hai Bà Trưng, Quang Trung, Hàng Trống… dự kiến được mở rộng không gian đi bộ, bổ sung làn xe đạp an toàn, tiến tới mô hình phố đi bộ mở rộng.
Vành đai xung quanh khu lõi sẽ trở thành khu trung chuyển, nơi người dân gửi xe và chuyển sang phương tiện công cộng hoặc phương tiện điện để tiếp cận trung tâm. Cách tiếp cận này không chỉ nhằm giảm phát thải mà còn hướng tới thay đổi thói quen di chuyển – yếu tố then chốt trong chuyển đổi xanh.
Bên cạnh xe điện, Hà Nội xác định giao thông không phát thải như đi bộ, xe đạp, xe đạp điện là một trụ cột quan trọng. Thành phố sẽ mở rộng vỉa hè, xây dựng làn xe đạp riêng, tăng cường hạ tầng an toàn và kết nối với hệ thống xe buýt, metro.
Hệ thống xe đạp công cộng TNGo đã có mặt tại khu vực trung tâm và dự kiến mở rộng lên khoảng 200 trạm với 3.000 xe trong Vành đai 1, góp phần hoàn thiện chuỗi di chuyển ngắn trong đô thị.
Góp ý về việc tổ chức lại không gian giao thông trong vùng phát thải thấp tại quận Hoàn Kiếm, ông Nguyễn Thượng Lạng, chuyên gia cao cấp (Đại học Kinh tế Quốc dân), cho rằng việc ưu tiên người đi bộ và xe đạp không chỉ phù hợp mà còn có tính khả thi cao nếu được triển khai đồng bộ.
Theo ông, khu vực Hoàn Kiếm có mật độ dân cư, thương mại và du khách lớn, trong khi không gian hạn chế. Vì vậy, việc giảm phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, tăng không gian cho đi bộ và xe đạp là hướng đi hợp lý.
“Thực tế lâu nay, phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm vào cuối tuần đã cấm phương tiện và người dân hoàn toàn thích nghi. Điều đó cho thấy việc mở rộng không gian đi bộ, kết hợp xe đạp là khả thi”, ông Lạng nhận định.
Ông cũng cho rằng nếu tổ chức tốt, khu vực này có thể tiến tới mô hình hạn chế tối đa phương tiện chạy xăng, thay vào đó là đi bộ, xe đạp và một phần phương tiện điện – qua đó góp phần giảm phát thải và cải thiện môi trường đô thị.
Tuy nhiên, để việc dành đường cho người đi bộ và xe đạp phát huy hiệu quả, cần đi kèm các giải pháp hỗ trợ, đặc biệt là bố trí các điểm trung chuyển và bãi đỗ xe ở vành ngoài, giúp người dân gửi xe và tiếp cận khu vực trung tâm bằng phương tiện xanh.
.svg){kind=icon}
