Lan tỏa kết quả bước đầu của phong trào “Bình dân học vụ số”

Tại Phú Thọ, đến nay các mô hình “Làng số”, “Gia đình số”, “Đại sứ số” gắn với phong trào “Bình dân học vụ số” đã giúp việc sử dụng ứng dụng số dần trở nên quen thuộc với đại bộ phận người dân.

Tương tự, ở Hà Nội, theo đại diện Sở KH&CN thành phố, việc triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” một cách sâu rộng, phủ khắp toàn thành phố đã góp phần phổ cập tri thức số, thu hẹp khoảng cách số và thúc đẩy hình thành công dân số, xã hội số, kinh tế số cho Thủ đô.

W-phong trao binh dan hoc vu so.jpg
 Phong trào “Bình dân học vụ số” được khởi động từ tháng 3/2025 nhằm phổ cập tri thức cơ bản về chuyển đổi số, kỹ năng số cho người dân. 

Kết quả thực tế đạt được ở Phú Thọ, Hà Nội cùng nhiều địa phương khác trong hơn 1 năm vừa qua đã minh chứng cho hiệu quả của phong trào “Bình dân học vụ số” được phát động trên cả nước từ tháng 3/2025, với kỳ vọng phổ cập tri thức cơ bản về chuyển đổi số, kỹ năng số cho người dân với tinh thần toàn dân, toàn diện, không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số.

Đánh giá sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai các nhiệm vụ tại Nghị quyết 57 ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, cơ quan thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (gọi tắt là Ban chỉ đạo Trung ương) cho rằng: Chuyển đổi số đã có chuyển biến rõ nét, phục vụ trực tiếp người dân, doanh nghiệp và bảo đảm vận hành phục vụ hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 2 cấp.

Trong đó, về nguồn nhân lực cho chuyển đổi số, thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương đã đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, công chức phục vụ yêu cầu công tác. Bộ KH&CN xây dựng 19 chuyên đề tập huấn; tổ chức khóa học đại chúng mở - MOOC cho cán bộ cấp xã với 26.900 học viên hoàn thành (đạt 75%).

Riêng với việc triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, tính từ đầu năm 2026 đến đầu tháng 7/2026, 105 lớp trực tuyến với 880,6 nghìn lượt học đã được tổ chức, tiết giảm khoảng 80% chi phí so với đào tạo truyền thống.

Đặc biệt, một số cơ quan, địa phương đã đổi mới cách làm, gắn với công nghệ chiến lược. Đơn cử như, Bộ Công an bồi dưỡng kiến thức chuyển đổi số cho hơn 95% cán bộ, chiến sĩ, dự kiến 100% được đào tạo về trí tuệ nhân tạo - AI trong tháng 7/2026. Gia Lai tổ chức 23 lớp "Bình dân học vụ AI” cho hơn 10.500 thanh niên, học sinh. Đồng Nai tập huấn AI cho gần 29.500 lượt cán bộ công chức. TPHCM triển khai mô hình “Mùa hè số” với gần 480 đội hình, hơn 8.100 “chiến sĩ”, phủ kín 100% phường, xã, đặc khu, hỗ trợ người dân dùng dịch vụ công trực tuyến, nền tảng số và AI, giúp hơn 200.000 lượt người dân tiếp cận kỹ năng số.

Song song đó, nền tảng trực tuyến “Bình dân học vụ số - Quốc hội số” được triển khai thần tốc với chi phí 0 đồng ngân sách cho khâu xây dựng học liệu, đã ghi nhận hơn 91% đại biểu Quốc hội, cán bộ, công chức hoàn thành chương trình và sát hạch.

Từ thành công bước đầu của phong trào và “Bình dân học vụ số” quốc gia, cơ quan thường trực Ban chỉ đạo Trung ương đã lựa chọn, đề xuất phong trào này là một trong những mô hình cần được tiếp tục hoàn thiện và phát triển nhân rộng để lan tỏa kết quả.

“Phong trào “Bình dân học vụ số”: Phong trào và nền tảng “Bình dân học vụ số” quốc gia đã tạo kênh phổ cập kỹ năng số rộng rãi, nhất là tại cơ sở, vùng sâu, vùng xa. Riêng từ đầu năm 2026 đã ghi nhận khoảng 880,6 nghìn lượt học, tiết giảm khoảng 80% chi phí so với đào tạo truyền thống”, Ban Chỉ đạo Trung ương nhận xét.

Đưa “Bình dân học vụ số” đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả

Tuy vậy, đến nay “Chất lượng nguồn nhân lực chuyển đổi số ở cả 3 cấp gồm chuyên gia, người thực hiện và cộng đồng còn chưa đáp ứng được nhu cầu của tiến trình chuyển đổi số” được nhận định là một trong những điểm nghẽn lớn, cần được tập trung xử lý dứt điểm trong năm nay.

Cụ thể, phân tích của cơ quan thường trực Ban chỉ đạo Trung ương chỉ ra rằng, tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng cho các hạ tầng, hệ thống, nền tảng được kỳ vọng sẽ là người dẫn dắt các lĩnh vực trong chuyển đổi số, đảm bảo thống nhất mục tiêu chung, và giảm sự chồng chéo trong triển khai các công việc ở cấp trung ương, cũng như giữa trung ương và địa phương. Tuy nhiên, dù đã có chính sách, nhưng đến giờ vẫn chưa tuyển được chuyên gia nào cho các vị trí như vậy.

Trong khi đó, nhân lực thực thi chuyển đổi số ở các cơ quan theo 4 khối và ở địa phương vừa thiếu vừa yếu, dù đây là nhóm chịu trách nhiệm cho đầu vào (dữ liệu) và đầu ra (hỗ trợ người dân, doanh nghiệp) của tiến trình chuyển đổi số.

Mặt khác, người dân cũng cần được tăng cường kỹ năng số, đặc biệt là nhận thức về an toàn thông tin, khả năng sử dụng dịch vụ công cũng như sử dụng công nghệ số, trong đó có sử dụng AI vào hoạt động hàng ngày.

“Điểm nghẽn này có thể làm gia tăng khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền hoặc các nhóm dân cư trong cộng đồng, trong khi kỳ vọng của chuyển đổi số là thu hẹp khoảng cách này bằng công nghệ số”, Ban chỉ đạo Trung ương nhận định; đồng thời đề xuất: Thời gian tới, phong trào “Bình dân học vụ số” cần chuyển trọng tâm từ số lượt học, chứng nhận sang khả năng vận dụng thực tế theo vị trí việc làm, nâng cao năng suất, hiệu quả công việc cho cán bộ, công chức, viên chức và kiến thức, kỹ năng số cho người dân.